Vuur op het strand: regels, getijden en heet zand

Zand is een goede warmte-isolator. Er zit veel lucht tussen de korrels, en lucht geleidt warmte slecht. Als je gloeiende kolen met zand bedekt, krijgen ze minder zuurstof maar verliezen ze ook nauwelijks warmte. Ze blijven langzaam smeulen of gewoon heet, en de laag zand erbovenop verraadt niets. Water daarentegen neemt bij verdamping veel warmte op en koelt gloeiende kolen daardoor snel en grondig af.

Ook de wind volgt aan zee zijn eigen regels. Op zonnige dagen warmt het land sneller op dan het water; de warme lucht boven het land stijgt, en koelere lucht stroomt van zee naar binnen. Deze aanlandige wind voert vonken landinwaarts – precies waar duinen, helmgras en drijfhout liggen. 's Avonds en 's nachts kan de wind weer draaien. Wie een vuur maakt, moet dus rekening houden met wisselende windrichtingen.

Eerst de regels: let op borden en vraag aan de gemeente of het strandpersoneel of en waar vuur is toegestaan. Gebruik aangewezen vuurplekken. De regels voor strandvuren verschillen sterk per land, gemeente en seizoen – bij twijfel komt er geen vuur. In natuurgebieden en bij broedplaatsen van vogels is het sowieso uit den boze.

De plek: open zand, ver van duinen, helmgras, drijfhoutstapels en boten. Ken de plaatselijke getijden, want in veel kustgebieden stijgt en daalt het water ongeveer twee keer per dag, en de tijden verschuiven van dag tot dag. Blijf niet in afgelegen baaien die bij vloed worden afgesneden.

Het hout: neem droog brandhout mee. Verbrand geen geverfd, behandeld of met spijkers beslagen hout zoals pallets – bij het verbranden ontstaan schadelijke gassen, en de spijkers blijven in het zand achter, waar later iemand zich aan bezeert. Gooi ook geen glas of blikken in het vuur.

Ingegraven strandvuren zijn een bekende, vermijdbare oorzaak van zware brandwonden, vooral bij kinderen die op blote voeten lopen. Dus zonder uitzondering: begraaf een vuur nooit met zand. Giet er veel water op, roer, giet opnieuw – tot de as en het zand eronder koud zijn. Controleer met de rug van je hand van korte afstand, zonder aan te raken. Zeewater in een emmer is prima om te blussen.

Houd het vuur klein en maak het kleiner of doof het zodra de wind toeneemt. Bij sterke aanlandige wind komt er geen vuur. Koel brandwonden meteen met koel, niet ijskoud, stromend water – het liefst schoon water dat je zelf hebt meegenomen. Bel bij grote of diepe brandwonden, brandwonden aan gezicht of handen en brandwonden bij kinderen het lokale alarmnummer (112 in de EU).

Een barbecue 's avonds op het strand: veel gemeenten hebben aangewezen barbecue- of vuurplekken. De grond is daar voorbereid, en er zijn vaak bakken voor as. Neem een emmer mee om bluswater te kunnen halen, en plan het doven vast in voordat iedereen moe wordt.

Neem aan het eind van de avond alle resten en afval mee of ruim ze op zoals ter plekke is voorzien. Een goed teken dat je alles goed hebt gedaan: de volgende ochtend kan iemand op blote voeten over de plek lopen zonder dat er iets gebeurt, en niemand kan zien dat er een vuur is geweest.