Wurgknoop (constrictor)

De wurgknoop is een mastworp met een extra trucje. Bij de laatste steek wordt het eind niet alleen onder de diagonale winding gestoken maar direct daarna ook onder het staande part. Zo vormen de twee einden onder de kruising een halve knoop – de eenvoudigste knoop die er is, de eerste stap die je kent van het strikken van veters.

De diagonale winding ligt als een klem over deze halve knoop en drukt hem op het voorwerp. Als je aan de einden trekt, wordt de halve knoop strakker en houdt de diagonale winding hem op zijn plaats. Doordat de krachten elkaar versterken, raakt de knoop niet vanzelf los. Hij werkt het best op ronde voorwerpen, omdat de druk daar overal gelijk is.

Van bovenaf ziet een klaar gelegde wurgknoop eruit als een mastworp: twee parallelle windingen en een diagonale winding die eroverheen kruist. Het verschil zit verborgen eronder. Als je de diagonale winding iets optilt, zie je de twee einden eronder in een halve knoop om elkaar heen kronkelen. Komen de einden onder één winding gewoon parallel uit, dan heb je een mastworp gelegd.

Hij wordt hard vastgezet: trek tegelijk aan beide einden tot hij diep in het voorwerp of het omwikkelde koord bijt. Bij dun koord helpt het om de einden om een stokje te wikkelen zodat je harder kunt trekken. Moet hij blijvend blijven zitten, knip de einden dan kort af; moet hij later los kunnen, laat ze dan langer of leg hem als slipknoop.

De meest gemaakte fout: het eind wordt alleen onder de tweede winding gestoken. Dan is het geen wurgknoop maar een mastworp, die veel sneller losraakt als er beweging in zit. Een tweede fout is hem gebruiken op platte of vierkante voorwerpen en vertrouwen op zijn grip. Over hoeken ligt het koord niet overal strak aan en is de druk ongelijk.

Hij kan ook falen als het koord te dik en stijf is om strak aan te liggen, of als het erg glad is. De dubbele versie met een extra winding helpt dan. Goed om te weten: een wurgknoop is geen vervanging voor een slangenklem op een leiding onder druk, en geen knoop om lasten mee te dragen.

Overal waar iets ronds blijvend stevig vastgebonden moet blijven, doet de wurgknoop het uitstekend: de hals van een zak, een bundel palen of takkenbos, een touwuiteinde vóór het doorsnijden zodat het niet uitrafelt. Bij klussen kan hij bijvoorbeeld dienen als tijdelijke klem tijdens het lijmen.

Hij is ongeschikt voor alles wat je binnenkort weer wilt openen, want dan helpt vaak alleen een mes. Een mastworp of de slipversie is daar beter. En nog eens uitdrukkelijk: leg hem nooit om lichaamsdelen. Hij sluit zo strak dat hij de bloedtoevoer kan afsnijden. Eerste hulp heeft eigen regels, die je op een cursus leert.

Als de knoop weg moet, zet je het mes op de diagonale winding die over de kruising ligt. Is die doorgesneden, dan vallen de overige windingen meestal vanzelf weg. Zo voorkom je dat je in het voorwerp eronder snijdt – zoals een touw, een zak of een stuk hout dat je nog nodig hebt.

Beweeg het lemmet altijd van je lichaam en je andere hand af, en houd het voorwerp zo vast dat je niet geraakt wordt als je uitschiet. Bij heel strakke knopen is een klein scherp mes veiliger dan veel kracht met een bot mes. Kinderen mogen dit alleen onder toezicht doen.