Aardbevingen: Drop, Cover, Hold On

De buitenste laag van de aarde bestaat uit grote platen die heel langzaam bewegen. Aan hun randen raken ze vast te zitten en in de loop van lange tijd bouwt zich spanning op, een beetje zoals bij een liniaal die je steeds verder buigt. Op een gegeven moment geeft het gesteente plotseling mee en verspreidt de opgeslagen energie zich als golven door de grond. Die golven voelen wij als een aardbeving.

Tijdens de aardbeving schokt de grond heen en weer en vaak ook op en neer. Staan en lopen worden moeilijk of onmogelijk. Hoge meubels vallen om, voorwerpen vliegen van planken, glas breekt. Op de hoofdschok volgen vaak naschokken, die gebouwen die al beschadigd zijn verder kunnen verzwakken.

"Drop, Cover, Hold On" pakt precies dit aan: als je je vroeg laat zakken, kun je niet meer omver worden gegooid. Als je je hoofd en nek beschermt, bescherm je de kwetsbaarste delen van je lichaam. En als je je aan de tafel vasthoudt, blijf je onder je dekking, ook als de tafel over de vloer schuift.

Veel wordt beslist vóór de aardbeving. Bevestig zware kasten en schappen aan de muur, zet zware spullen laag en hang geen schilderijen of spiegels boven het bed. Houd stevige schoenen en een lamp naast het bed, want na een aardbeving 's nachts ligt er vaak gebroken glas op de grond en is het licht uit. Deze voorbereiding kost een paar uur en verkleint het risico op letsel merkbaar.

Tijdens de aardbeving: blijf waar je bent en handel meteen. Is er een stevige tafel binnen bereik, kruip er dan onder en houd je vast aan een tafelpoot. Zo niet, ga dan bij een binnenmuur staan, uit de buurt van ramen en hoge meubels, en bescherm je hoofd en nek met beide armen. Lig je in bed, blijf dan liggen, draai je op je buik en bescherm je hoofd en nek met een kussen.

Ga buiten weg van gebouwen, palen en stroomkabels en doe dan "Drop, Cover, Hold On". Stop in de auto op een open plek, niet onder bruggen of stroomkabels, en blijf zitten met je gordel om. Voor rolstoelgebruikers is er een aangepaste versie: "Lock, Cover, Hold On": zet de wielen op de rem, buig voorover, bescherm je hoofd en nek en houd je vast.

De gevaarlijkste reflex is tijdens de aardbeving naar buiten rennen. Onderweg kun je gemakkelijk vallen en vlak naast gebouwen komen glas, dakpannen en delen van gevels naar beneden. Ook deuropeningen zijn in moderne gebouwen geen veilige plekken: ze beschermen niet tegen rondvliegende voorwerpen en er is nauwelijks iets om je aan vast te houden.

Na de aardbeving is gas een van de grootste gevaren. Ruik je gas, doe dan geen licht aan, gebruik geen schakelaars en steek geen vlam aan. Verlaat het gebouw en bel van buiten het lokale alarmnummer (112 in de EU) of de storingsdienst van het gasbedrijf. Reken op naschokken en ga beschadigde gebouwen pas weer in als de autoriteiten ze hebben vrijgegeven. Mensen redden die bekneld zitten is het werk van de hulpdiensten.

Aan de kust is er een extra gevaar. Als na sterk of langdurig schudden de zee ongewoon terugtrekt, of als er een tsunamiwaarschuwing wordt gegeven, ga dan meteen landinwaarts of naar hoger gelegen terrein en volg de officiële aanwijzingen. Wacht niet af of er iets gebeurt.

Bij schrik doet het lichaam wat het kent. Daarom is oefenen zo belangrijk: als je "Drop, Cover, Hold On" een paar keer hebt doorlopen, reageer je bij een echte gebeurtenis sneller en rustiger. Oefen het als gezin, bijvoorbeeld één keer per jaar. Iedereen kiest in elke kamer de veiligste plek: onder welke tafel, tegen welke binnenmuur.

Wereldwijd zijn hier de "Great ShakeOut"-oefeningen voor, georganiseerd door de Earthquake Country Alliance. Scholen, bedrijven en gezinnen doen mee. Voor kinderen kun je er een spelletje van maken: bij een signaal zo snel mogelijk onder de tafel kruipen, je hoofd beschermen, je vasthouden en tot tien tellen.

Bij oefenen hoort ook wat daarna komt: waar zijn de schoenen en het licht? Waar is de radio? Waar komen we samen als we gescheiden raken en wie bellen we? Telefoonnetwerken zijn na een aardbeving vaak overbelast: gebruik de telefoon dan alleen voor noodgevallen en spreek van tevoren af hoe je anders contact houdt.