Dubbele paalsteek (paalsteek met rondtörn)

Bij de gewone paalsteek maak je een kleine lus in het staande deel, steek je het uiteinde erdoor omhoog, om het staande deel heen en weer omlaag. Onder belasting trekt de lus zich aan rond de twee delen van het uiteinde en houdt ze vast. Bij de dubbele paalsteek bestaat deze lus uit twee gelijk gedraaide slagen, een kleine ronde slag.

Twee slagen betekenen meer contactoppervlak en meer wrijving op het uiteinde. Het uiteinde wordt dus steviger vastgehouden, vooral in glad of stijf touw, waar een enkele paalsteek sneller toegeeft. Toch blijft het een paalsteek: hij klemt na belasting niet vast en gaat meestal gemakkelijk los. En hij heeft dezelfde zwakte als alle varianten van de paalsteek: hij kan losraken als hij onbelast heen en weer wordt geschud.

Kijk eerst naar de twee slagen op het staande deel: ze moeten in dezelfde richting gedraaid zijn en netjes naast elkaar liggen. Zijn ze tegengesteld gedraaid, dan valt één slag er bij het aanhalen gewoon uit en houd je een gewone paalsteek over, of een slordige warboel. Het uiteinde loopt omhoog door beide slagen, achter het staande deel om en weer omlaag door beide.

Controleer ten tweede aan welke kant het uiteinde ligt. Bij de gewone paalsteek ligt het aan de binnenkant van de lus. Ligt het buiten, dan is het de linkse vorm, die als minder betrouwbaar geldt. Leg de slagen netjes voordat je aanhaalt, trek dan alle delen na elkaar strak en laat een lang uiteinde zitten. Het uiteinde extra borgen voor serieuze doeleinden hoort bij een opleiding; deze pagina leert dat niet.

In het kamp en aan boord is de dubbele paalsteek een goede keuze voor een vaste lus in glad of stijf touw, en voor lussen die na belasting weer los moeten, bijvoorbeeld om een lijn over een paal te werpen of een touw aan een boom vast te maken.

Hij is niet geschikt als de lus dwars wordt belast, dat wil zeggen als de twee kanten van de lus in tegengestelde richting worden getrokken (ring loading). Varianten van de paalsteek kunnen daardoor hun vorm verliezen. Ook is hij geen vervanging voor een inbindknoop: veel opleidingen geven de voorkeur aan de achtknoop met doorgestoken uiteinde om je in te binden, omdat die makkelijker te controleren is.

Varianten van de paalsteek worden bij sommige vormen van klimmen gebruikt. Daar kan een verkeerd gelegde of slecht gecontroleerde knoop fataal zijn. Gebruik ze om levens te beveiligen alleen na een goede opleiding met gecertificeerde uitrusting, onder leiding van gekwalificeerde instructeurs en met een partnercheck door een tweede getrainde persoon.

Ook in het dagelijks gebruik: laat een lang uiteinde zitten, controleer de knoop voor elke belasting en bedenk dat hij kan losraken als hij lang onbelast bungelt of heen en weer slaat. Typische fouten zijn slagen die tegengesteld gedraaid zijn, een uiteinde aan de verkeerde kant en een uiteinde dat te kort is. Gebruik de bij het klimmen gangbare Yosemite-afwerking alleen na instructie door trainers; verkeerd gelegd kan ze de knoop verzwakken.

‘Dubbele paalsteek’ is een dubbelzinnige naam. Meestal wordt de paalsteek met dubbele slag bedoeld, maar soms de dubbele paalsteek met twee lussen (bowline on a bight). Als je een knoop uit een boek of video leert, ga dan altijd af op de afbeelding, niet alleen op de naam.

Leg om te oefenen de enkele en de dubbele paalsteek naast elkaar in hetzelfde touw en vergelijk ze. Tel de slagen om het uiteinde, controleer aan welke kant het uiteinde ligt en haal beide aan. Zo leer je het verschil in één oogopslag te zien.