Diefstal en oplichting onderweg voorkomen – ontspannen, niet achterdochtig

Zakkenrollen en oplichting maken bijna altijd gebruik van twee middelen: afleiding en tijdsdruk. Een duw in een menigte, een vraag naar de weg, een vermeende vlek op je jas, een petitie die onder je neus wordt gehouden of een 'helper' bij de kaartjesautomaat: terwijl je aandacht daar is, grijpt iemand toe.

Oplichters voegen vaak druk toe: een aanbieding die 'alleen nu' geldt, een taxi zonder afgesproken prijs, een verrassend vriendelijke vreemdeling die je naar een bepaalde winkel wil brengen. Even stoppen en rustig de tijd nemen doorbreekt dit patroon zonder onbeleefd te zijn.

Verdelen is het tweede principe. Als je dagelijkse geld, reservegeld, een tweede pas en je identiteitsbewijs op verschillende plekken zitten, kan een dief nooit alles tegelijk meenemen. Een verlies blijft dan vervelend, maar maakt geen einde aan de reis.

Verdeel: dagelijks geld bij de hand, reserve en tweede pas apart, bijvoorbeeld in je verblijf of in een binnenzak. Laat het paspoort in de kluis en draag een kopie bij je waar dat plaatselijk is toegestaan; in sommige landen moet je het origineel bij je hebben. Noteer vooraf de blokkeernummers voor passen en telefoon, apart van de passen.

Dragen: tassen voor of opzij, met de opening naar je lichaam toe. De telefoon hoort niet in een achterzak of op een terrastafel aan de straatkant. Zet je tas aan tafel vast aan je been of de stoel in plaats van hem over de rugleuning te hangen. Op het strand laat je waardevolle spullen niet onbeheerd achter.

Controleer aanbiedingen: boek taxi's en tours via officiële standplaatsen of je verblijf en spreek vooraf prijzen af. Onder druk wijs je beleefd maar duidelijk af. Dat betekent niet dat je elk contact moet weigeren; de overgrote meerderheid van de mensen die je aanspreekt, is gewoon vriendelijk. Het gaat om aandacht, niet om angst.

Word je bedreigd of beroofd: verdedig niets. Geef wat er geëist wordt, vermijd plotselinge bewegingen en ga daarna snel naar een veilige, drukke plek. Bel dan de politie of het plaatselijke alarmnummer (112 in de EU). Verzet kan een situatie die om spullen ging gevaarlijk maken.

Laat drankjes niet onbeheerd staan en accepteer geen open drankjes van vreemden. Voel je je na een drankje plotseling ongewoon versuft, ga dan meteen naar mensen die je vertrouwt of naar het personeel en haal medische hulp.

Gebruik geldautomaten waar mogelijk in banken of op drukke, goed verlichte plekken en schermen het invoeren van je pincode af met je hand. Wijs hulp van vreemden bij de automaat af; is er een probleem, neem dan contact op met de bank. Digitaal helpen een schermvergrendeling, tweestapsverificatie en een back-up van je gegevens; vermijd openbare wifi voor bankzaken.

Blokkeer eerst pinpassen en creditcards en de simkaart, zodat niemand er geld mee kan uitgeven of bij je account kan. Daar zijn de blokkeernummers voor die je vooraf hebt genoteerd. Is je telefoon weg, dan is een papieren lijst met die nummers goud waard.

Laat een aangifte opmaken bij de politie; veel verzekeraars eisen die voor vergoeding. Is je paspoort weg, neem dan contact op met de ambassade of het consulaat van je land; kopieën van je documenten versnellen de vervanging. Noteer plaats, tijd en wat er gebeurd is zolang je het nog goed weet.

Veelgebruikte trucs verschillen per plek en veranderen in de loop van de tijd. Het officiële reisadvies van je land noemt vaak actuele oplichterspraktijken op de bestemming. Voor reizen naar conflictgebieden of risicogebieden zijn deze alledaagse regels niet genoeg; daar gelden het officiële reisadvies en professioneel advies.