Een kampleiding (nokkoord) spannen

Als er iets in het midden van een strakke lijn hangt, trekt het gewicht de lijn omlaag. Hoe vlakker de lijn blijft, hoe groter de kracht in de lijn en op de bomen – die kan vele malen het gewicht zijn dat eraan hangt. Dat is pure natuurkunde: een bijna horizontale lijn kan een gewicht alleen met heel veel trek omhoog houden. "Zo strak mogelijk" is dus niet automatisch goed; een te strak gespannen lijn kan onder belasting knappen.

De boombanden verdelen de kracht over een groot oppervlak. Een dun koord direct om de stam werkt daarentegen als een zaag: het drukt in de bast en schuurt bij elke beweging. Onder de bast ligt de laag waarmee de boom groeit en voedingsstoffen vervoert – verwondingen daar schaden de boom.

Wrijvingsknopen zoals de Prusik houden vast door wrijving. Onbelast kun je ze langs de lijn schuiven; onder belasting grijpen ze stevig vast. Zo kun je tarphoeken of een lamp precies ophangen waar je ze nodig hebt en later verplaatsen zonder iets opnieuw te knopen.

Eerst kies je de bomen. Je hebt twee gezonde, stevige bomen nodig op een geschikte afstand, weg van paden. Kijk omhoog: geen dode bomen en geen bomen met dode takken boven de plek, want je brengt tijd onder een lijn door en slaapt er misschien zelfs onder.

Aan de eerste kant bevestig je de lijn aan de band met een vaste knoop zoals een paalsteek. Aan de tweede kant span je met een trucker's hitch of een taut-line hitch en maak je af met een slipsteek – een knoop met een lus die losgaat als je aan het losse eind trekt. In plaats van een slipsteek kun je een kort houten pinnetje door een lus steken; het trekt er ook met koude handen makkelijk uit.

Veel koorden rekken uit, vooral als ze nat worden. Daarom is de snelsluiting zo belangrijk: na een bui of 's ochtends span je gewoon opnieuw. Knopen die nat vastlopen en niet meer los willen, kosten bij het opbreken veel tijd en geduld. Haal de breeksterkte van je koord uit de gegevens van de fabrikant; dit artikel noemt geen cijfers.

Een kamplijn is geen veiligheidssysteem en geen klimtouw. Hang er nooit mensen aan, balanceer er niet op en steek er geen water mee over. Touwbruggen en touwovergangen vragen om geteste uitrusting, training en ervaring; ze worden hier bewust niet beschreven. Hetzelfde geldt voor spel: kinderen hangen niet aan de lijn.

Strak gespannen lijnen op hoofd- of nekhoogte zijn in het donker een echt gevaar. Wie ertegenaan loopt, kan vallen of zijn nek verwonden. Span dus nooit lijnen over paden, markeer ze met felle tape of reflecterende stroken en controleer ze nogmaals als het donker wordt. Ook de scheerlijnen van een tarp zijn struikelgevaar.

Onder spanning kan een knappende lijn of een wegglijdende karabijnhaak terugslaan. Span daarom gecontroleerd, niet met je volle lichaamsgewicht, en houd je gezicht uit de trekrichting. Tegen dode takken van bovenaf helpt alleen de juiste keuze van bomen.

Oefen de knopen eerst thuis, bijvoorbeeld tussen twee stoelleuningen of in de tuin: paalsteek, trucker's hitch of taut-line hitch, slipsteek en Prusik. Als je ze zonder nadenken en met handschoenen aan kunt leggen, gaat het buiten in regen en kou veel beter.

Span de lijn daarna één keer volledig op bij daglicht: kies bomen, bevestig banden, vaste kant, spankant, Prusik-haken, tarp erover. Hang wat gewicht in het midden en kijk hoeveel de lijn meegeeft en hoe het voelt om opnieuw te spannen. Neem bij het opbreken van het kamp de banden en elk stukje touw mee.

Nokkoorden met wrijvingsknopen komen veel voor in bushcraft- en tarpgidsen, omdat je er tarps mee kunt opspannen zonder palen. Eén lijn doet dan meerdere klussen: dak, droogplek en opbergsysteem. Vooral bij regen is het fijn als rugzak, lamp en mok onder het tarp hangen in plaats van in de modder te liggen.

Natte kleding die onder het tarp hangt, droogt echter alleen als er lucht langs stroomt. Meer over hoe drogen in het kamp werkt, staat in het artikel over het drogen van kleding en uitrusting. De knopen zelf hebben elk hun eigen artikel met gedetailleerde instructies.