De auto als noodonderkomen in de winter

Een voertuig is een kant-en-klare, gesloten schil: het beschermt tegen wind en nat, en het is groot, vaak gekleurd en makkelijk te zien voor hulpverleners. Wie te voet een sneeuwstorm in gaat, verliest snel de oriëntatie, raakt koud en is veel moeilijker te vinden.

Wat je warm moet houden is vooral wat je aan je lijf hebt: alle kledinglagen, een muts, handschoenen, dekens en noddekens. Mensen die dicht bij elkaar zitten, verwarmen elkaar. Voeten mogen niet direct op de koude vloer rusten – een vloermat, tas of deken eronder helpt.

De verwarming gebruik je alleen met tussenpozen. Dat bespaart brandstof en beperkt het gevaar van koolmonoxide, een kleurloos, reukloos gas dat ontstaat bij verbranding in de motor. Officiële winterwijzers noemen korte draaitijden van ongeveer tien minuten per uur.

Koolmonoxide is het grootste gevaar. Een ingesneeuwde uitlaat kan uitlaatgassen de cabine in sturen. Controleer voor elke motorstart en regelmatig daartussen of de uitlaat vrij is en maak hem zo nodig vrij. Laat de motor alleen met tussenpozen draaien en zet een raam op een kier terwijl hij draait. Val nooit in slaap terwijl de motor draait – wissel in groepen af om wakker te blijven.

Blijf bij het voertuig, tenzij hulp veilig zichtbaar en heel dichtbij is. Bel het lokale alarmnummer (112 in de EU), geef je locatie zo nauwkeurig mogelijk door en bespaar daarna accu door de telefoon maar kort te gebruiken.

Als je eruit moet, bijvoorbeeld om de uitlaat vrij te maken, let dan op het verkeer, draag een veiligheidshesje en beveilig het voertuig voor zover dat veilig kan. Als het voertuig zelf in gevaar is – op een onbeveiligde rijbaan, in brand of in overstromingswater – geldt de regel “blijf in de auto” niet: breng jezelf dan in veiligheid.

Maak jezelf zichtbaar: zo nodig de alarmlichten, een felle doek aan de antenne of het raam, en 's nachts af en toe het interieurlicht terwijl de motor draait. Zo kunnen sneeuwruimers en hulpverleners zien dat er iemand in de auto zit.

Houd jezelf warm voordat je echt koud wordt: trek alle lagen aan, gebruik dekens en noodsdekens, kruip dicht bij elkaar, isoleer je voeten van de vloer. Beweeg een beetje – beweeg tenen en vingers, draai met je armen – zonder te gaan zweten. Drink genoeg, want het lichaam verliest ook in de kou vocht.

Plan in cycli: verwarming kort aan, uitlaat controleren, raam op een kier, verwarming weer uit. Er zijn geen vaste cijfers voor hoe lang brandstof of accu meegaan – dat hangt af van het voertuig, hoeveel er in de tank zit en het weer.

De beste noodopvang is de opvang die je zelf hebt ingepakt. In de winter hoort in de auto: dekens of een slaapzak, warme kleding met muts en handschoenen, een schep, water, lang houdbare snacks, een lamp met reservebatterijen, een veiligheidshesje en een oplaadkabel voor de telefoon. Een noddeken weegt bijna niets en past in elk dashboardkastje.

Voor een rit in de winter is het de moeite waard het weerbericht en de wegomstandigheden te controleren, met een volle tank te vertrekken en iemand te vertellen welke route je neemt en wanneer je verwacht aan te komen. Wie geen winterbanden en uitrusting heeft, kan beter helemaal niet vertrekken als er een waarschuwing voor een sneeuwstorm geldt.

Officiële winterwijzers zoals Ready.gov en de US National Weather Service raden aan bij het vastgelopen voertuig te blijven. De weerdienst adviseert ook de uitlaat vrij te houden en de motor maar ongeveer tien minuten per uur te laten draaien. De Amerikaanse gezondheidsautoriteit CDC wijst erop dat koolmonoxide uit uitlaatgassen zich in een voertuig kan ophopen.

Dit onderdeel geldt voor kou. In hitte is een voertuig geen bescherming maar een gevaar: in de zon warmt een gesloten auto heel snel gevaarlijk op. Laat daar nooit kinderen of dieren achter. Hoe je je gedraagt na een autopech in hete gebieden is een apart onderwerp en geen onderdeel van dit onderdeel.