Noodgeval op een cruiseschip: neem de veiligheidsoefening serieus, volg de bemanning

Duizenden mensen kunnen een schip alleen ordelijk verlaten als duidelijk is wie waar is. Daarom krijgt elke passagier een verzamelpunt toegewezen, meestal vermeld op de cruisekaart of de hutdeur. Daar noteert de bemanning wie er is en weet zo wie nog gevonden moet worden.

Het Internationaal Verdrag voor de beveiliging van mensenlevens op zee (SOLAS) stelt regels voor schepen in de internationale vaart over reddingsmiddelen, alarmen, veiligheidsinstructies en oefeningen. Hoe de aanbieder de oefening uitvoert, als bijeenkomst op het dek, als video in de hut of met digitale registratie, kan verschillen.

Volgens de SOLAS-eisen bestaat het algemene noodalarm meestal uit zeven of meer korte signalen gevolgd door één lang signaal. Luister toch naar de exacte mededeling aan boord: die legt uit wat het alarm op dit schip betekent en wat je moet doen.

Neem de verzameloefening serieus, ook als je vaak hebt gereisd. Elk schip is anders gebouwd en op grote schepen zijn de routes lang en kronkelig. Moet je je bij het verzamelpunt laten registreren, doe dat dan.

Loop daarna twee verschillende routes van je hut naar het verzamelpunt en let op trappenhuizen en bordjes. Bij een echt noodgeval kan één route geblokkeerd of vol zijn. Een alternatief kennen helpt je kalm te blijven.

Spreek als gezin af: waar je ook bent, ga rechtstreeks naar je eigen verzamelpunt. Zijn kinderen bij de kinderclub, vraag daar dan wat er bij alarm met hen gebeurt en waar je ze kunt vinden. Zo hoeft niemand bij nood door het schip te rennen om anderen te zoeken.

Neem warme kleding, stevige schoenen, je medicijnen en de cruisekaart mee. Neem of trek een reddingsvest alleen aan als de bemanning dat zegt; op veel schepen worden de vesten bij het verzamelpunt uitgedeeld. Ga snel maar zonder te rennen.

Gebruik geen liften; neem trappen en de bewegwijzerde vluchtroutes. Liften kunnen blijven steken en bij nood zijn ze vaak nodig voor andere taken. Ga niet terug naar de hut om bagage te halen en ga niet op eigen houtje naar de reddingsboten.

Volg alleen de instructies van de bemanning. Zij zijn getraind voor deze situaties en weten welke gebieden veilig zijn en wanneer elke groep aan de beurt is. Wachten kan lang duren, maar het hoort bij een ordelijk verloop.

Zie je iemand overboord gaan, roep dan luid 'man overboord' zodat anderen het horen. Houd de persoon onafgebroken in het oog en wijs naar hem of haar met je gestrekte arm. Op open zee verlies je een hoofd in het water heel snel uit het oog.

Gooi een reddingsboei als er een binnen bereik is en waarschuw direct de bemanning, of zorg dat iemand anders dat doet. Spring zelf niet in. De bemanning kent de procedures en kan het schip draaien of een boot water in laten.

Voorkomen is eenvoudig: leun niet over de reling, klim niet, zit niet op relingen en laat kinderen op het dek nooit uit het oog. Wie in koud water valt, moet eerst, net als bij kleine boten, achterover gaan liggen en blijven drijven tot de ademhaling tot rust komt.

Op expeditieschepen en bij aanlandingen met een tender of opblaasbare boten gelden extra regels, bijvoorbeeld over het dragen van reddingsvesten en over het in- en uitstappen. De bemanning legt ze vooraf uit; luister ook hier goed.

Het bedienen van reddingsboten of het besturen van een schip is werk voor de bemanning en hoort niet bij dit onderwerp. Procedures verschillen per aanbieder. Voor passagiers is het belangrijkste: woon de oefening bij, ken de route, herken het alarm en volg bij nood rustig de bemanning.