Een basisgereedschapskist voor het huishouden

De meeste huishoudelijke klussen komen neer op een paar basisbewegingen: draaien, slaan, grijpen, snijden, meten, vasthouden en zien. Voor elk is één goed gereedschap genoeg. Schroevendraaiers hebben verschillende punten – plat (sleuf), kruisvormig en andere vormen. Een set met verwisselbare bits dekt veel schroefkoppen. Past de punt niet precies, dan schiet hij weg en beschadigt hij de schroefkop.

Een combinatietang grijpt, buigt en houdt vast; een langbektang komt in krappe hoeken. Een verstelbare sleutel kun je op verschillende moerformaten instellen. Hij moet strak passen, anders rondt hij de hoeken van de moer af. Een stanleymes snijdt karton, plasticfolie en tape; trek het mesje na elke snede terug. Een rolmaat en een waterpas helpen bij het ophangen van planken.

Dan volgen verbruiksartikelen: ducttape, kabelbinders, touw, draad, lijm en schroeven en pluggen in gangbare maten. Hiermee kan veel tijdelijk worden vastgezet tot een echte reparatie mogelijk is.

Een vaste, droge plek is het halve gereedschap. Als je tijdens stress of een stroomuitval weet waar de kist staat, win je minuten die ertoe kunnen doen – bijvoorbeeld als er water lekt en de kraan moet worden dichtgedraaid. Roest wordt veroorzaakt door vocht, dus bewaar gereedschap niet in een vochtige kelder, of olie het af en toe licht in.

Kwaliteit is meer waard dan kwantiteit. Een schroevendraaier waarvan de punt bij de eerste stevige draai buigt, of een tang die niet sluit, helpt niet. Je hebt niet het duurste nodig, maar gereedschap moet stevig aanvoelen en goed in de hand liggen.

En je moet weten hoe je het gebruikt. Een gereedschap dat je nooit in handen hebt gehad, heeft in een noodgeval weinig nut. Kleine alledaagse klusjes – een schilderij ophangen, een kastdeur afstellen – zijn de beste oefening.

Noodgidsen raden aan een sleutel of tang bij de hand te hebben om voorzieningen af te sluiten. Daarvoor moet je wel weten waar de afsluiters zitten: de hoofdwaterkraan, de afsluiters onder wastafels en de meterkast. Noteer deze plekken en bewaar het briefje bij het gereedschap.

Bij gas is terughoudendheid belangrijk. Gas wordt alleen afgesloten als je gas ruikt of de autoriteiten of de leverancier het zeggen – en alleen zoals de leverancier het beschrijft. Vakmensen zetten het weer aan. Ruik je gas, dan gaat het gebouw verlaten voor elke andere handeling.

Bij hameren, boren en snijden kunnen splinters, spijkerkoppen of spaanders wegvliegen. Een veiligheidsbril kost weinig en beschermt het oog, dat niet te vervangen is. Werkhandschoenen beschermen tegen splinters en scherpe randen, maar horen niet in de buurt van draaiende machines waar ze kunnen worden meegetrokken.

Beweeg messen altijd van je lichaam af en houd je andere hand uit de snijlijn. Klem werkstukken vast in plaats van ze met de hand vast te houden. Houd gereedschap, vooral messen en kleine onderdelen, buiten bereik van kinderen.

De belangrijkste grens: gereedschap vervangt geen vakkennis. Werk aan elektrische bedrading, gasleidingen, verwarming en dragende constructies is voor vakmensen – ook als het juiste gereedschap in de kist ligt.

Een hoofdlamp met reservebatterijen hoort in elke gereedschapskist, want veel reparaties vinden plaats in het donker of onder de gootsteen. Batterijen kunnen gaan lekken als ze lang in een apparaat blijven zitten, dus controleer ze regelmatig of bewaar ze apart.

Een accuboormachine maakt veel klussen makkelijker maar heeft opgeladen accu's nodig. Bij een langere stroomuitval is hij maar beperkt bruikbaar – handgereedschap werkt altijd. Eén keer per jaar loont het om de kist door te lopen: vervang botte messen, verwijder roest, vul aan wat ontbreekt.