Droog blijven bij aanhoudende regen: natte en droge zone

Kleding en slaapzakken houden je warm doordat ze stilstaande lucht tussen hun vezels vasthouden. Als het materiaal nat wordt, vult water deze ruimtes. Water geleidt warmte veel beter dan lucht. Daarom koel je in natte kleding zo snel af, ook als het buiten boven nul is. Donsvulling klontert slecht als hij nat is; synthetische vezels houden iets meer warmte vast, maar worden ook slechter.

Vocht komt op drie manieren bij je slaapsysteem: van boven als regen en druppels, van binnenuit als condens van je adem, en via natte spullen die je meeneemt. Tegen elk daarvan helpt iets anders: een goed dicht dak, goede ventilatie en een strikte scheiding van nat en droog.

Het grote voordeel van deze routine: zolang de slaapzak droog is, kun je 's nachts weer opwarmen, zelfs na een dag waarop het helemaal doorweekt was. Je lichaam herstelt en de volgende ochtend begin je met reserves in plaats van al verkild.

Inpakken begint thuis. Een rugzak is bijna nooit echt waterdicht, ook niet met een regenhoes. Slaapzak, slaapkleding en elektronica horen daarom in eigen waterdichte zakken of in een grote, stevige binnenzak, bijvoorbeeld een stevige vuilniszak. Zo blijven ze droog, ook als de rugzak doorweekt raakt.

Bij het opzetten in de regen is de volgorde belangrijk. Zet zo mogelijk eerst het dak op – tarp of buitendoek – en pak pas eronder uit. Bepaal dan waar de natte zone is: de voortent of de rand onder de tarp. Daar trek je je regenjas en schoenen uit voordat je het droge binnenste in kruipt.

Eén set kleding is er alleen voor de nacht. Draag die nooit overdag, ook al is het verleidelijk om 's ochtends droge spullen aan te trekken. Anders heb je de volgende avond niets droogs meer. Natte sokken drogen niet in de slaapzak; ze maken hem vochtig.

Nat zijn is een van de belangrijkste oorzaken van onderkoeling, ook bij temperaturen boven nul. Let op aanhoudend rillen, onhandigheid, verwardheid of sloomheid – bij jezelf en bij anderen. Bij zulke tekenen helpen droge kleding, bescherming tegen wind en nattigheid, eten en zo nodig hulp via het lokale alarmnummer (112 in de EU).

Bij aanhoudende regen kunnen beken en kleine rivieren heel snel stijgen, soms ook door regen die verderop in het dal valt. Kamp niet in geulen, kuilen, droge beddingen of vlak aan de oever, en let op waarschuwingen voor hoogwater.

Het is erg verleidelijk om in een gesloten tent te koken of te stoken om dingen te drogen. Dat is gevaarlijk: kookstellen kunnen koolmonoxide produceren, een onzichtbaar, reukloos gas, en tentdoek brandt snel. Koken gebeurt buiten of onder een goed geventileerde tarp met veel afstand tot de stof – en alleen waar het is toegestaan.

In een tent ontstaat in de regen vaak veel condens omdat de lucht buiten al vochtig is. Houd de ventilatieopeningen toch open en veeg de binnenkant van het buitendoek af met een doekje voordat de druppels vallen. Zorg dat de slaapzak de tentwand niet raakt.

Span in een hangmatkamp onder de tarp een lijn voor natte kleding – maar buiten de ligruimte, zodat er niets op je druipt. Kleine druplijnen op de ophanging zorgen dat regenwater van het touw druppelt in plaats van de hangmat in te lopen.

Elke pauze in de regen is waardevol. Hang slaapzak en kleding even te luchten, ook als de zon niet schijnt – wind droogt ook. Pak alles op tijd weer in voordat de volgende bui komt.

De nat-en-droog-routine loont op elke meerdaagse tocht in regenachtige streken, of je nu met tent, tarp of hangmat bent. Het kost nauwelijks extra gewicht – een paar waterdichte zakken – maar het vraagt discipline, vooral als je moe en koud bent.

Het vervangt niet het terugtrekken bij overstromingen of zwaar weer. Wie merkt dat het slaapsysteem niet meer droog te houden is, moet op tijd omkeren of een hut opzoeken in plaats van nog een natte, koude nacht te riskeren.