Dagenlange regen in een gematigd klimaat

Kleding houdt je niet zelf warm; ze houdt stilstaande lucht vast tussen de vezels. Deze lucht isoleert. Wordt de stof nat, dan verdringt water de luchtkamertjes, en omdat water warmte veel beter geleidt dan lucht, stroomt de lichaamswarmte snel weg. Als het water dan in de wind verdampt, koelt het je nog verder af.

Op één regendag is je voorraad droge kleding genoeg. Over meerdere dagen droogt er echter bijna niets, en elke laag die je aantrekt wordt uiteindelijk ook vochtig. Daarom hangt het bij lange natte periodes ervan af of je één droog systeem voor de nacht kunt beschermen: slaapzak, nachtkleding, sokken.

Tegelijk verandert het landschap. De grond zuigt water op tot hij niet meer kan. Dan stroomt de regen over het oppervlak af, stijgen beken snel en verliezen verzadigde hellingen hun houvast. Bomen staan minder stevig in verzachte grond.

Geen enkele rugzak is op zichzelf waterdicht. Pak je slaapzak, nachtkleding en elektronica dus in aparte waterdichte zakken. De droge set is alleen voor kamp en slaap: 's avonds kleed je je om, 's ochtends trek je weer de natte kleren van de vorige dag aan. Dat voelt onaangenaam, maar het is de enige manier om de nachtkleding droog te houden.

Kleed je tijdens het lopen iets aan de koele kant. Als je binnen je regenjas veel zweet, word je van binnenuit nat – zelfs de beste jas kan niet onbeperkt vocht afvoeren. Trek bij pauzes daarentegen meteen een warme laag onder de regenjas aan, voordat je afkoelt.

Eten en warme dranken zijn bij aanhoudende regen geen bijzaak. Het lichaam heeft energie nodig om warmte te maken. Koken in de regen is gedoe, maar regelmatige warme maaltijden maken een groot verschil. Een tarp boven de kookplek helpt enorm.

Bij nat-koud weer sluipt onderkoeling er vaak ongemerkt in. De eerste tekenen zijn rillen, koude en onhandige vingers en een slecht humeur. Later volgen struikelen, onduidelijk praten en verwarring. Neem deze tekenen serieus: ga uit de wind en de regen, trek droge kleding aan, isoleer, eet en drink iets warms. Als het erger wordt, bel dan het lokale alarmnummer (112 in de EU).

Na dagen regen kunnen beken snel en sterk stijgen. Een beek in vloed steek je niet over – je wacht of keert om. De Amerikaanse weerdienst vat dit samen als “Turn Around Don't Drown”. Controleer beekovergangen en hellingstukken bij de planning en denk aan alternatieve routes.

Voeten die dagenlang nat en koud blijven, kunnen beschadigd raken. Droog ze 's avonds, verschoon je sokken en geef ze tijd aan de lucht. Als ze gevoelloos, heel bleek of pijnlijk worden, zoek dan hulp. Kamp niet onder steile hellingen of oude bomen, want in verzachte grond kunnen rotsen, aarde of bomen meegeven.

Kies een iets verhoogde plek, niet in een kuil en niet vlak bij de beek. Water zoekt de laagste weg, en een tent in een laagte kan 's nachts in een plas veranderen. Let ook op dood hout boven je.

Zet eerst het tarp op. Eronder kun je de tent of slaapplek droog opzetten, je spullen sorteren en koken. Natte spullen gaan niet in de binnentent, maar blijven in de luifel of onder het tarp. Bij lange natte periodes loont het om etappes zo te plannen dat je hutten of vaste onderkomens kunt bereiken om te drogen.

Veel mensen onderschatten nat-koud weer omdat het “maar” een paar graden boven nul is. Maar de Wilderness Medical Society beschrijft uitdrukkelijk dat onderkoeling ook zonder vorst optreedt wanneer nat en wind samenkomen. Militaire overlevingshandboeken behandelen nat-koude omstandigheden zelfs als een aparte en bijzonder verraderlijke vorm van kou.

Aanhoudende regen heeft wel één voordeel: er is volop water. Maar ook regen- of beekwater moet je behandelen voordat je het drinkt. En met een goede routine – droog inpakken, omkleden, eten, een alternatieve route hebben – kun je zelfs een natte week goed doorstaan.