Motylek alpejski

Pętla powstaje z zagięcia w środku liny, które owija się wokół skrzyżowania dwóch lin. Dzięki temu węzeł jest symetryczny: ciągniesz za pętlę, a ciągnięcie za dwie liny jest równo rozłożone przez węzeł. Można go więc obciążać w trzech kierunkach – przez pętlę i wzdłuż każdej z dwóch lin.

Ponieważ siły rozkładają się w ten sposób, motyl blokuje się stosunkowo mało i zwykle łatwo go rozwiązać po obciążeniu. W gotowym węźle pętla stoi mniej więcej w poprzek liny – dokładnie tak, jak trzeba, gdy napięta lina jest ciągnięta w bok. Pętla ósemkowa, przeznaczona do ciągnięcia wzdłuż liny, byłaby tam mniej odpowiednia.

Inne zastosowanie: jeśli pętlę ułożysz tak, że uszkodzony odcinek liny leży w jej wnętrzu, ten odcinek nie jest obciążany, gdy ciągniesz za dwie liny. To rozwiązanie doraźne do mniej ważnych zastosowań i nie zastępuje wymiany liny.

Kolejność kroków dla tego węzła nie została jeszcze sprawdzona przez eksperta w atlasie. Dlatego zawsze porównaj swój węzeł z wiarygodną ilustracją albo poproś doświadczoną osobę, żeby na niego spojrzała. Poprawnie zawiązany motyl ma zwarty, symetryczny korpus, z którego dwie liny wychodzą w przeciwnych kierunkach, a pętla stoi mniej więcej w poprzek nich.

Decydujący jest test działania: po zaciągnięciu mocno pociągnij obie liny w przeciwne strony. Pętla nie może zmienić rozmiaru. Jeśli się zmniejsza albo węzeł się przesuwa, jest źle zawiązany – zwykle pętla przeszła przez zły otwór albo została skręcona raz zamiast dwa razy. Wtedy rozwiąż go i zawiąż od nowa.

Ułóż węzeł przed zaciągnięciem i ciągnij pętlę oraz obie liny równomiernie. Węzeł zaciągnięty krzywo może pod obciążeniem odkształcić się nierówno.

W obozie motyl to węzeł z wyboru, gdy lina potrzebuje pętli w środku, która będzie ciągnięta w bok: punkt wpięcia na linie głównej namiotu, pętla do węzła wyciągowego (trucker's hitch), która się nie blokuje, albo odizolowanie uszkodzonego odcinka do mniej ważnych zastosowań.

Na końcu liny jest niepotrzebnie skomplikowany – tam prostsza jest pętla ósemkowa albo bowline. I trudniej się go nauczyć niż pętli ósemkowej; początkującym nie zawsze łatwo zauważyć błędy. Dlatego używaj go do czegoś ważnego dopiero wtedy, gdy potrafisz go pewnie zawiązać, wraz z testem działania.

Motyl alpejski pochodzi z alpinizmu i tam uczy się go do określonych technik linowych. Ta strona nie jest poradnikiem wspinaczki ani techniki ratowniczej. Zabezpieczanie życia dopiero po odpowiednim szkoleniu u wykwalifikowanych instruktorów, ze sprzętem z atestem i po sprawdzeniu przez drugą wyszkoloną osobę.

W codziennym użyciu w obozie: źle zawiązany motyl może pod obciążeniem zamienić się w zaciskającą się pętlę – dlatego za każdym razem rób test działania. Uszkodzony odcinek, który został odizolowany, nadal pozostaje uszkodzony; taka lina nie nadaje się już do miejsc nośnych i trzeba ją wymienić.

Ćwicz z miękką liną zamocowaną gdzieś na obu końcach, na przykład między nogami dwóch krzeseł. Weź pętlę w środku, skręć ją dwa razy w tę samą stronę, tak aby powstały dwa otwory, potem krok po kroku postępuj według instrukcji we wpisie. Po każdej próbie zrób test działania. Istnieje też szybka metoda z owijaniem liny wokół ręki – trudno się jej nauczyć z opisu i najlepiej ćwiczyć ją pod okiem instruktora.

Dawniej motyl alpejski (alpine butterfly) używano w alpinizmie do wiązania kilku osób w środku liny; stąd niemiecka nazwa „Mittelmannknoten” („węzeł środkowego człowieka”). Po angielsku nazywa się go też „lineman's loop”. Dziś ceni się go przede wszystkim dlatego, że można go obciążać w trzech kierunkach.