Węzeł zaciskowy (rolling hitch)

Węzeł rolkowy przypomina węzeł knagowy, ale ma dodatkowy zwój. Pierwsze dwa zwoje leżą po stronie naciągu; drugi przecina część roboczą i leży obok pierwszego, dalej w stronę naciągu. Dzięki temu tarcie rozkłada się na dłuższym odcinku, a węzeł nie „wspina się” po tyczce czy linie, gdy ciągnie się go wzdłuż.

Końcowy półsztyk leży po stronie przeciwnej do naciągu. Prawie nie przenosi obciążenia, ale pilnuje, żeby koniec się nie wysunął. W literaturze pod nazwą węzła rolkowego opisuje się nieco różne formy – dla wszystkich ważne jest, żeby zwoje leżały po stronie, z której działa naciąg.

Spójrz na gotowy węzeł tak, żeby planowany kierunek naciągu wskazywał na przykład w lewo. Wtedy dwa leżące obok siebie zwoje muszą być po lewej stronie końcowego półsztyku, a część robocza powinna wychodzić z tej strony. Jeśli podwójne zwoje są po drugiej stronie, zawiązałeś węzeł w odbiciu lustrzanym – wtedy się ześlizguje.

Żeby go zacisnąć, dosuń zwoje do siebie tak, by leżały ciasno obok siebie, a potem powoli obciąż węzeł w planowanym kierunku. Koniec powinien lekko wystawać poza półsztyk. Jeśli w próbie się ześlizguje, dodaj jeszcze jeden zwój po stronie naciągu – na gładkich powierzchniach często jest to potrzebne.

Klasyczny błąd to zwoje po niewłaściwej stronie. Węzeł wygląda wtedy prawie tak samo, ale ześlizguje się, gdy tylko się go pociągnie. Częste jest też pomylenie go z węzłem knagowym, któremu brakuje drugiego, krzyżującego się zwoju. I wreszcie: brak sprawdzenia i poleganie na węźle, który nigdy nie był obciążony w rzeczywistym kierunku naciągu.

Na śliskiej linie syntetycznej i bardzo gładkich powierzchniach, takich jak lakierowane tyczki czy metalowe rury, węzeł rolkowy jest mniej niezawodny. Może wtedy powoli się przesuwać. Może się też poluzować, jeśli zmieni się kierunek naciągu. Przy długotrwałym użyciu sprawdzaj go więc regularnie.

Na biwaku węzeł rolkowy świetnie nadaje się do mocowania odciągów do napiętej linki kalenicowej bez specjalnego sprzętu. Trzyma też naciąg wzdłuż tyczki, wiosła czy rury. Klasyczna sztuczka żeglarzy: węzłem rolkowym odciążasz linę, żeby uwolnić inny, zaciśnięty węzeł.

Nie nadaje się, gdy naciąg działa z niewłaściwej strony albo zmienia kierunek. Na bardzo gładkich powierzchniach używaj go dopiero po sprawdzeniu. A do wszystkiego, co dotyczy ratowania życia: zastosowanie ratujące życie dopiero po odpowiednim przeszkoleniu i z certyfikowanym sprzętem.

Rozepnij linkę między oparciami dwóch krzeseł albo weź kij od miotły. Drugim sznurkiem zawiąż węzeł rolkowy (rolling hitch) i pociągnij wzdłuż. Potem zawiąż obok węzeł knagowy (clove hitch) i pociągnij tak samo – zobaczysz, o ile łatwiej węzeł knagowy się przesuwa.

Następnie celowo zawiąż go w odbiciu lustrzanym i sprawdź jeszcze raz. Gdy poczujesz i zobaczysz różnicę, będziesz niezawodnie wiązać go właściwą stroną nawet w półmroku na biwaku.