Studzienka chłonna przy jeziorze lub rzece (filtracja brzegowa)

Jeśli obok zbiornika wodnego wykopiesz dołek głębszy niż poziom wody, woda wciska się przez grunt z boków i od dołu. Na tej krótkiej drodze większe cząstki, takie jak muł, glony i część mikroorganizmów, zatrzymują się między ziarnami piasku i żwiru. W efekcie woda jest znacznie czystsza niż woda otwarta.

Duże wodociągi też korzystają z tej zasady, pod nazwą filtracji brzegowej. Tam jednak woda często płynie przez grunt na długich dystansach, a po tym i tak następuje prawidłowe uzdatnianie. Droga przesączania liczona w metrach daje odpowiednio znacznie mniej.

Bakterie, wirusy i substancje rozpuszczone, takie jak chemikalia lub sól, mogą przejść przez grunt na krótkim dystansie. Dlatego studzienka infiltracyjna to wstępne klarowanie – porównywalne z odstawieniem wody i filtrowaniem przez tkaninę – a nie dezynfekcja.

Wybierz płaskie, piaszczyste lub żwirowe miejsce kilka kroków od brzegu. Piaszczysty grunt dobrze przepuszcza wodę; w zbitej glinie lub iłach prawie nic się nie sączy. Trzymaj się z dala od zwierzęcych ścieżek, wodopojów, a przede wszystkim latryn, żeby do twojego dołka nie dostały się odchody.

Kop, aż woda zacznie się sączyć od dołu lub z boków. Dno dołka powinno leżeć niżej niż poziom wody w stawie lub rzece. Pierwsza woda jest zwykle mętna, bo podczas kopania poruszyłeś ziemię. Wybierz ją i pozwól dołkowi napełnić się ponownie. Powtarzaj, aż woda będzie napływać czystsza.

Potem zaczerpuj ostrożnie, nie wzruszając dna, i przelej wodę przez tkaninę do pojemnika na wodę surową. Jeśli korzystasz z dołka dłużej, możesz obłożyć brzeg kamieniami lub żwirem. Dzięki temu ziemia się nie osuwa i nie mąci ponownie wody.

Czysta woda z dołka nie jest gotowa do picia. Przegotuj ją albo użyj odpowiedniego filtra, a potem dezynfekcji chemicznej. Studzienka infiltracyjna i tu bardzo się przydaje: czystsza woda mniej zapycha filtry i sprawia, że dezynfekcja chemiczna jest skuteczniejsza.

Przy plamie oleju, pianie, chemicznym zapachu, martwych rybach albo gdy w pobliżu jest przemysł, intensywne rolnictwo lub ścieki, filtracja brzegowa też nie pomaga. Rozpuszczone chemikalia wędrują przez grunt razem z wodą. W takim przypadku poszukaj innego źródła. Woda morska lub słonawa również pozostaje słona, jak daleko by się nie przesączyła.

Nie kop przy podmytych lub stromych krawędziach brzegu. Takie krawędzie mogą się obsunąć i możesz wpaść do wody. Unikaj też stref zalewowych, bo woda tam jest prawie zawsze mocno zanieczyszczona.

Studzienka infiltracyjna szczególnie się opłaca przy mętnych lub zarośniętych glonami stawach i kałużach oraz przy mętnych rzekach, w których filtr szybko by się zapchał. Oszczędza filtry i środki chemiczne i prawie nie wymaga sprzętu – w razie potrzeby do kopania wystarczy kij, płaski kamień lub pokrywka od garnka.

Sprawdza się gorzej, gdy czysta woda jest od razu dostępna albo grunt jest zbyt twardy do kopania. Wtedy kosztuje tylko czas i energię. W takich przypadkach wystarczy odstawić wodę do opadnięcia osadu i wstępnie przefiltrować ją przez tkaninę, zanim ją zdezynfekujesz.

Wypróbuj studzienkę infiltracyjną tam, gdzie wolno kopać, na przykład na kempingu przy stawie z piaszczystym brzegiem. Dla porównania napełnij jedną szklankę wodą ze stawu, a drugą wodą z twojego dołka. Zobaczysz różnicę w przejrzystości – i pamiętaj, że zarazków nadal nie widać.

Zwróć uwagę, ile czasu zajmuje napełnienie się dołka i przejaśnienie wody. To da ci wyczucie, ile czasu zaplanować w prawdziwej sytuacji. Potem zasyp dołek z powrotem i zostaw miejsce tak, jak je zastałeś.