Region określa numery alarmowe, jednostki i uwagi regionalne – niezależnie od języka.
Wskazówka: w oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”. Bezpłatnie, bez konta.
Podręcznik do wydrukowania
Sygnały i łączność
Daj siÄ™ znaleĹşć, utrzymuj kontakt
SurviveBetter · Stan na 2026-10-17 · 26 wpisy
Systemy alarmowe, sygnalizacja i planowanie łączności – aby pomoc mogła do ciebie dotrzeć.
01 · Wezwanie pomocy · Weryfikacja merytoryczna w toku
Wzywanie pomocy: co powiedzieć, jak pozostać osiągalnym
Dobre zgłoszenie alarmowe jest krótkie, spokojne i uporządkowane: gdzie to się stało, co się stało, ilu ludzi jest poszkodowanych, jakie są obrażenia lub zagrożenia – a potem czekaj na pytania. Lokalny numer alarmowy w UE to 112. Po rozmowie pozostań osiągalny i oszczędzaj baterię.
W razie wątpliwości dzwoń wcześnie. To centrum dyspozytorskie decyduje, jaka pomoc jest potrzebna; wczesne zgłoszenie daje ratownikom czas, zwłaszcza przed zmrokiem lub pogorszeniem pogody.
Nie rozłączaj się pierwszy – rozmowę kończy dyspozytor. Potem zostaw telefon włączony, a linię wolną, żeby oddzwonienia mogły do ciebie dotrzeć.
Najpierw własne bezpieczeństwo: nie wchodź sam w strefy zagrożenia (teren, w którym można spaść, woda, ogień, ruch drogowy), żeby pomagać.
Pod numer 112 można zadzwonić bezpłatnie we wszystkich państwach członkowskich UE. Poza UE obowiązują inne numery – przed podróżą sprawdź lokalny numer alarmowy.
Materiały
telefon komórkowy
Powerbank(opcjonalnie)
Kroki
1
Zadzwoń pod numer alarmowy
Wybierz lokalny numer alarmowy (112 w UE). Mów spokojnie i wyraźnie oraz podaj swoje imię i nazwisko.
2
Gdzie?
Podaj miejsce możliwie dokładnie: adres lub szlak, szczyt, schronisko, drogowskaz, charakterystyczne punkty w terenie. Jeśli możesz, odczytaj współrzędne z telefonu lub GPS i podaj format (np. stopnie dziesiętne).
3
Co się stało, ilu jest poszkodowanych?
Krótko opisz zdarzenie, liczbę poszkodowanych oraz widoczne obrażenia lub zagrożenia (upadek, pożar, woda, pogoda).
4
Czekaj na pytania
Odpowiadaj na pytania dyspozytora i wykonuj jego polecenia. Rozłącz się dopiero wtedy, gdy dyspozytor zakończy rozmowę.
5
Pozostań osiągalny
Zostaw telefon włączony, nie używaj go do innych rozmów, oszczędzaj baterię. Jeśli musisz opuścić miejsce, poinformuj o tym centrum dyspozytorskie, o ile to możliwe.
6
Zwróć na siebie uwagę
Naprowadzaj ratowników: jaskrawe ubranie, światło, gwizdek; w terenie wyślij jedną osobę w dobrze widoczne miejsce, jeśli to bezpieczne.
Częste błędy
×Niedokładne podanie miejsca albo jego brak
×Zbyt wczesne rozłączenie się
×Wyczerpywanie baterii rozmowami lub zdjęciami po wezwaniu pomocy
×Zbyt późne wezwanie pomocy ze wstydu lub z obawy o koszty
×Podawanie współrzędnych bez wskazania formatu
Ograniczenia i ryzyka
–Brak informacji o zasięgu sieci ani usługach satelitarnych w konkretnych urządzeniach i krajach
–Numery alarmowe poza UE są inne
Źródła
[1]
European Commission: 112 – the European emergency number
Rev. 1 · Wersja online: https://survivebetter.com/pl/explore/signals/sig-emergency-call
02 · Wezwanie pomocy · Weryfikacja merytoryczna w toku
Ostrzeżenia w telefonie: ustawianie cell broadcast i aplikacji ostrzegawczych
Wiele krajów ostrzega ludność przez cell broadcast: wiadomość trafia na każdy telefon w obszarze komórki, bez rejestracji i bez aplikacji. Oficjalne aplikacje ostrzegawcze to uzupełniają. Znajomość ustawień, poważne traktowanie alarmów testowych i korzystanie z innych kanałów (radio, syreny) pozwala wcześniej dowiedzieć się o zagrożeniach.
Ostrzeżenie zawiera wskazówki. Stosuj się do nich (np. opuść obszar, wejdź do budynku, zamknij okna) i nie czekaj na dodatkowe potwierdzenie.
Nie wyłączaj pochopnie poziomów ostrzeżeń w ustawieniach. W zależności od kraju niektórych poziomów nie da się wyłączyć, inne można.
Materiały
telefon komórkowy
Radio na baterie lub na korbkę(opcjonalnie)
Kroki
1
Sprawdź ustawienia
Znajdź w ustawieniach telefonu sekcję alertów alarmowych (emergency alerts) i sprawdź, które poziomy są aktywne.
2
Dodaj oficjalną aplikację ostrzegawczą
Zainstaluj aplikację ostrzegawczą polecaną przez władze twojego kraju i zapisz ważne miejsca (dom, praca, dom rodziców).
3
Korzystaj z dni testowania alarmów
Podczas krajowych alarmów testowych sprawdź, czy wiadomość dotarła, i zapytaj domowników.
4
Inne kanały
Miej radio na baterie i znaj znaczenie lokalnych sygnałów syren – ostrzeżenia w telefonie mogą zawieść podczas przerw w dostawie prądu lub awarii sieci.
5
W podróży
Sprawdź, z jakich systemów ostrzegania korzysta miejsce, do którego jedziesz; wiadomości cell broadcast często przychodzą w języku lokalnym.
Częste błędy
×Wyłączono wszystkie ostrzeżenia, bo alarm testowy przeszkadzał
×Poleganie wyłącznie na mediach społecznościowych
×Brak planu B na wypadek awarii sieci
×Ostrzeżenie przeczytane, ale bez reakcji
Ograniczenia i ryzyka
–Bez nazw aplikacji
–Ustawienia różnią się w zależności od urządzenia i kraju
Źródła
[1]
U.S. Federal Emergency Management Agency (FEMA): Wireless Emergency Alerts (Integrated Public Alert & Warning System, IPAWS)
Rev. 1 · Wersja online: https://survivebetter.com/pl/explore/signals/sig-phone-alerts
03 · Wezwanie pomocy · Weryfikacja merytoryczna w toku
Telefon jako urządzenie sygnalizacyjne: światło, ekran, dźwięk, funkcja alarmowa
Nawet bez zasięgu smartfon może pomóc w odnalezieniu cię: latarka do sygnałów świetlnych SOS, jasny ekran, głośne dźwięki lub alarmy, odbicie ekranu jako prowizoryczne lusterko. Gdy jest zasięg, wiele telefonów ma funkcję alarmową, która dzwoni i udostępnia lokalizację. Kluczowe jest oszczędzanie baterii.
Jeśli telefon ma zasięg, najpierw zadzwoń pod lokalny numer alarmowy (112 w UE). Sygnały wzrokowe i dźwiękowe uzupełniają połączenie alarmowe, ale go nie zastępują.
Bateria to najważniejszy zasób w sytuacji awaryjnej: potrzebna jest do rozmów, lokalizacji i oddzwonienia od ratowników. Używaj telefonu do sygnalizacji oszczędnie i celowo.
Nie uruchamiaj funkcji alarmowej skrótem przycisków „na próbę” – może wykonać prawdziwe połączenie alarmowe. Zamiast tego przeczytaj opis w ustawieniach.
Materiały
telefon komórkowy
Powerbank(opcjonalnie)
Kroki
1
Poznaj funkcję alarmową
W domu przeczytaj w ustawieniach, jak uruchamia się funkcję alarmową, czy dzwoni automatycznie i którzy bliscy są powiadamiani. Uzupełnij kartę medyczną i kontakty alarmowe.
2
Oszczędzaj baterię
Włącz tryb oszczędzania energii, zmniejsz jasność, zamknij zbędne aplikacje. Nie pozwalaj telefonowi bez przerwy szukać zasięgu, gdy go nie ma – sprawdzaj w umówionych porach.
3
Używaj światła celowo
W nocy nadawaj SOS latarką (··· ––– ···), gdy usłyszysz lub zobaczysz ratowników.
4
Wykorzystaj dźwięk
Głośny alarm lub dzwonek może naprowadzić poszukujących z niewielkiej odległości, gdy nie możesz krzyczeć.
5
Ekran jako lusterko
W słońcu wyłączony ekran może odbijać światło – słabiej niż prawdziwe lusterko sygnalizacyjne, ale lepiej niż nic.
Częste błędy
×Rozładowanie baterii przez stałe świecenie
×Uruchomienie funkcji alarmowej na próbę
×Noszenie urządzenia bez ochrony na mrozie
×Odrzucanie nieznanych numerów – to mogą być ratownicy
Ograniczenia i ryzyka
–Brak instrukcji dla konkretnych urządzeń
–Funkcje i dostępność różnią się w zależności od urządzenia i kraju
Źródła
[1]
European Commission: 112 – the European emergency number
Ready.gov – U.S. Federal Emergency Management Agency (FEMA): Make A Plan
https://www.ready.gov/plan
[3]
Headquarters, Department of the Army (USA) (2002): FM 3-05.70 Survival
Rev. 1 · Wersja online: https://survivebetter.com/pl/explore/signals/sig-phone-as-signal
04 · Sygnalizacja · Weryfikacja merytoryczna w toku
Alpejski sygnał wzywania pomocy
Alpejski sygnał wzywania pomocy to konwencja powszechnie stosowana w Alpach europejskich: sześć sygnałów na minutę (mniej więcej co dziesięć sekund), potem minuta przerwy, i od nowa. Odpowiedzią są trzy sygnały na minutę. Sygnałami mogą być okrzyki, gwizdy lub błyski światła. Uzupełnia on wezwanie pomocy, ale go nie zastępuje.
Jeśli to możliwe, najpierw zadzwoń pod lokalny numer alarmowy (112 w UE). Sygnał wzywania pomocy jest narzędziem na wypadek braku zasięgu lub do dodatkowej lokalizacji przez osoby znajdujące się w pobliżu.
To konwencja alpejska w Europie. Poza Alpami przyjęte są inne sygnały (np. trzy sygnały jako ogólny znak wzywania pomocy); nie każdy zna tę zasadę.
To nie zabawa i nie ćwicz bez wcześniejszego uzgodnienia – inni mogliby wziąć to za prawdziwą sytuację alarmową i wezwać ratowników.
Materiały
Gwizdek sygnalizacyjny(opcjonalnie)
Latarka czołowa / latarka(opcjonalnie)
Lusterko sygnalizacyjne(opcjonalnie)
Kroki
1
Wybierz środek sygnalizacji
Gwizdek niesie dalej niż głos i oszczędza siły. W nocy sprawdzi się latarka, w dzień przy słońcu lusterko albo wyraźne machanie.
2
Sześć sygnałów na minutę
Przez minutę dawaj sygnał mniej więcej co dziesięć sekund – łącznie sześć.
3
Minuta przerwy
Zrób minutę przerwy i nasłuchuj lub patrz, czy nie nadchodzi odpowiedź.
4
Powtarzaj
Powtarzaj cykl, aż nadejdzie odpowiedź albo pomoc. Dziel siły.
5
Rozpoznaj lub daj odpowiedź
Odpowiedzią są trzy sygnały na minutę (mniej więcej co 20 sekund), potem minuta przerwy. Kto zauważy sygnał wzywania pomocy, odpowiada w ten sposób i wzywa ratunek pod lokalny numer alarmowy.
Rytm alpejskiego sygnału wzywania pomocy i odpowiedzi
Częste błędy
×Krzyczenie bez przerwy, aż do ochrypnięcia
×Brak przerw na nasłuchiwanie
×Dawanie tylko sygnału, choć można by wezwać pomoc telefonicznie
×Odpowiedzenie jako obserwator, ale niewezwanie ratunku
Ograniczenia i ryzyka
–Brak danych o zasięgu – bardzo zależy od terenu i pogody
–Nie jest jednolite na całym świecie
Źródła
[1]
ICAR – International Commission for Alpine Rescue: International Commission for Alpine Rescue (ICAR) – recommendations and information (organisation website)
https://www.alpine-rescue.org/
[2]
Deutscher Alpenverein (DAV) (2025): Notruf und Rettung in den Alpen – alpines Notsignal und Notrufnummern
Rev. 1 · Wersja online: https://survivebetter.com/pl/explore/signals/sig-alpine-distress
05 · Sygnalizacja · Weryfikacja merytoryczna w toku
Sygnały do helikopterów (Y/N) i zachowanie podczas lądowania
W Europie do porozumiewania się z helikopterami ratunkowymi powszechnie stosuje się dwa znaki ciałem: obie ręce uniesione ukośnie w górę (kształt litery „Y”) oznaczają „Tak, potrzebujemy pomocy”; jedna ręka ukośnie w górę, druga ukośnie w dół (kształt litery „N”) oznacza „Nie, nie potrzebujemy pomocy”. Podczas lądowania: zachowaj dystans, zabezpiecz luźne przedmioty i zbliżaj się dopiero, gdy załoga da znak.
Wirniki są śmiertelnie niebezpieczne, zwłaszcza wirnik ogonowy. Nigdy nie podchodź od tyłu ani od strony zbocza; tylko na znak załogi, w przysiadzie i w polu widzenia pilota.
Strumień powietrza z wirnika jest bardzo silny. Zabezpiecz lub przytrzymaj luźne przedmioty (kurtki, folie ratunkowe, plandeki, czapki) – mogą zostać wciągnięte w wirniki. Osłoń oczy, zachowaj stabilną postawę.
Jeśli nie potrzebujesz pomocy, nie machaj obiema rękami. Te sygnały to powszechna konwencja w Europie, ale nie wszędzie znana – załoga zawsze ocenia całą sytuację.
Kroki
1
Ustaw się w widocznym miejscu
Jeśli to bezpieczne, stań na otwartym terenie twarzą do helikoptera, na możliwie kontrastowym tle.
2
„Y” – potrzebna pomoc
Unieś obie ręce ukośnie w górę i trzymaj je nieruchomo.
3
„N” – pomoc niepotrzebna
Unieś jedną rękę ukośnie w górę, a drugą wyciągnij ukośnie w dół.
4
Zabezpiecz miejsce lądowania
Gdy helikopter się zbliża, przytrzymaj lub przyciśnij luźne przedmioty, zachowaj dystans, osłoń głowę i oczy; uklęknij plecami do wiatru, chyba że załoga da inny znak.
5
Poczekaj na załogę
Podchodź dopiero, gdy załoga cię zaprosi, i tylko od przodu, w polu widzenia pilota. Polecenia załogi mają pierwszeństwo.
Y = tak, potrzebujemy pomocy · N = nie, nie potrzebujemy pomocy
Częste błędy
×Machanie obiema rękami dla zabawy
×Bieganie w stronę helikoptera
×Zostawienie luźnej folii ratunkowej lub plandeki
×Podchodzenie od tyłu lub od strony zbocza
Ograniczenia i ryzyka
–Obowiązuje jako europejska konwencja alpejska; w innych regionach mogą być stosowane inne znaki
–Brak wskazówek dotyczących ratownictwa z użyciem wciągarki ani pełnienia roli osoby naprowadzającej do lądowania
Źródła
[1]
ICAR – International Commission for Alpine Rescue: International Commission for Alpine Rescue (ICAR) – recommendations and information (organisation website)
https://www.alpine-rescue.org/
[2]
The Mountaineers Books (2017): Mountaineering: The Freedom of the Hills, 9th edition
Rev. 1 · Wersja online: https://survivebetter.com/pl/explore/signals/sig-helicopter-signals
06 · Sygnalizacja · Weryfikacja merytoryczna w toku
Gwizdek sygnałowy i lusterko sygnałowe: podstawy
Gwizdek niesie dalej niż głos i kosztuje mało energii; lusterko w słońcu może wysyłać błyski widoczne z dużej odległości. Oba są lekkie, tanie i nie potrzebują baterii – ale działają tylko wtedy, gdy ktoś jest w zasięgu słuchu lub wzroku.
Błyski mogą oślepiać. Nie celuj w kierowców ani pobliskie osoby. Gdy samolot wyraźnie cię zauważył, nie świeć dalej w kabinę pilotów.
Środki sygnalizacji uzupełniają wezwanie pomocy. Gdy tylko masz zasięg, zadzwoń pod lokalny numer alarmowy (112 w UE).
Nie dawaj sygnałów wzywania pomocy dla zabawy – inni mogliby wezwać ratowników.
Materiały
Gwizdek sygnalizacyjny
Lusterko sygnalizacyjne(opcjonalnie) – Ewentualnie inne błyszczące powierzchnie (np. folia ratunkowa, ekran telefonu)
Koc ratunkowy(opcjonalnie)
Kroki
1
Noś gwizdek w zasięgu ręki
Przymocuj gwizdek do kurtki lub paska plecaka, żebyś mógł po niego sięgnąć, nawet gdy jesteś ranny.
2
Gwiżdż w rytmie
Dawaj krótkie, mocne sygnały w rozpoznawalnym rytmie – w Alpach alpejski sygnał wzywania pomocy, gdzie indziej często trzy sygnały – a w przerwach nasłuchuj.
3
Wycelować lusterkiem
Wyciągnij jedną rękę i dwoma palcami utwórz literę V wokół celu. Przechyl lusterko blisko twarzy, aż plamka światła padnie na twoje palce, a potem przesuń ją na cel.
4
Omiataj horyzont
Nawet bez widocznego celu możesz powoli przesuwać plamkę światła po horyzoncie lub wzdłuż odległych ścieżek.
5
Przestań po odpowiedzi
Gdy dostaniesz odpowiedź, przestań sygnalizować albo używaj sygnałów tylko po to, by pomóc się zlokalizować, i wykonuj polecenia ratowników.
Częste błędy
×Gwizdek schowany głęboko w plecaku
×Użycie lusterka po raz pierwszy dopiero w nagłej sytuacji, bez wprawy
×Gwizdanie bez przerw
×Błyskanie na chybił trafił zamiast kontrolowania plamki światła
Ograniczenia i ryzyka
–Brak danych o zasięgu – bardzo zależy od warunków
–Rytm sygnałów różni się w zależności od regionu
Źródła
[1]
Headquarters, Department of the Army (USA) (2002): FM 3-05.70 Survival
[2]
European Commission: 112 – the European emergency number
Rev. 1 · Wersja online: https://survivebetter.com/pl/explore/signals/sig-whistle-mirror
07 · Sygnalizacja · Weryfikacja merytoryczna w toku
Znaki na ziemi dla statków powietrznych
Duże, mocno kontrastujące znaki na ziemi – takie jak „SOS” – mogą zostać rozpoznane przez samoloty i helikoptery poszukiwawcze, nawet gdy w danej chwili nie możesz aktywnie dawać sygnałów. Liczy się wielkość, kontrast, proste linie i otwarte miejsce.
Twoje bezpieczeństwo jest najważniejsze: ciepło, ochrona przed pogodą i woda mają pierwszeństwo. Nie doprowadzaj się do wyczerpania, budując duże znaki.
Sygnałowe ogniska rozpalaj tylko tam, gdzie jest to bezpieczne i dozwolone – pamiętaj o zagrożeniu pożarowym i zakazach rozpalania ognia (sprawdź lokalne przepisy). Ogień poza kontrolą zagraża tobie i innym.
Po uratowaniu usuń znaki, żeby późniejsze loty poszukiwawcze nie były wprowadzane w błąd.
Materiały
Koc ratunkowy(opcjonalnie)
Tarp(opcjonalnie)
Wytrzymałe gałęzie / tyczki(opcjonalnie)
Kroki
1
Wybierz otwartą przestrzeń
Znajdź otwartą, najlepiej płaską przestrzeń, dobrze widoczną z góry: polanę, łąkę, pole śnieżne, plażę – bez zagrożeń, takich jak stoki lawinowe czy linia zalewu.
2
Stwórz kontrast
Ułóż ciemny materiał na jasnym podłożu lub jasny na ciemnym: gałęzie i kamienie na śniegu lub piasku, koc ratunkowy lub jasną płachtę na trawie; linie wydeptuj w śniegu.
3
Duże, proste znaki
Ułóż prosty znak, np. „SOS”, z prostych linii, jak największy. Lepszy jeden duży, wyraźny znak niż kilka małych.
4
Zabezpiecz materiał
Przyciśnij prześcieradła i koce kamieniami, żeby wiatr lub podmuch od wirnika nie mógł ich porwać.
5
Dawaj aktywne sygnały, gdy nadlatują statki powietrzne
Gdy słyszysz statki powietrzne, dodatkowo zwracaj na siebie uwagę lusterkiem, światłem lub sygnałami ciała.
Częste błędy
×Znak za mały lub zbyt mało kontrastowy
×Znak pod drzewami lub w cieniu
×Luźna folia, którą porywa wiatr
×Zaniedbanie ciepła i schronienia na rzecz budowy znaku
Ograniczenia i ryzyka
–Brak podanych rozmiarów – im większy, tym lepiej, o ile pozwalają na to twoje siły
–Specjalne kody (alfabety znaków na ziemi) nie są tu podane
Źródła
[1]
Headquarters, Department of the Army (USA) (2002): FM 3-05.70 Survival
Rev. 1 · Wersja online: https://survivebetter.com/pl/explore/signals/sig-ground-to-air
08 · Sygnalizacja · Weryfikacja merytoryczna w toku
Ogniska sygnałowe i sygnały dymne
Ogień nocą i dym w dzień to sygnały widoczne z daleka – zwłaszcza dla statków powietrznych. Ognisko sygnałowe przygotowuje się wcześniej, ale rozpala dopiero wtedy, gdy ratownicy są w zasięgu wzroku lub słuchu. Trzy ogniska są szeroko rozpoznawane jako znak wzywania pomocy. Ryzyko pożaru jest duże: tylko tam, gdzie jest to bezpieczne i dozwolone.
Ognisko sygnałowe może wywołać pożar lasu, który zagrozi tobie i innym. Tylko na otwartym, niepalnym podłożu, z dala od drzew i roślinności, nigdy przy silnym wietrze ani w czasie suszy. Przestrzegaj zakazów rozpalania ognia i lokalnych przepisów.
Plastik, opony lub olej dają ciemny dym, ale też trujące opary. Nie wdychaj ich; obserwuj dym, stojąc od strony nawietrznej.
Sygnałów wzywania pomocy używaj tylko w prawdziwym niebezpieczeństwie. Fałszywe alarmy angażują ratowników, a w wielu krajach mogą skutkować kosztami lub karami. Przypadkowy alarm zgłoś natychmiast.
Materiały
Zapalniczka, zapałki lub krzesiwo
Suche drewno opałowe
Suche liście, trawa lub gałązki iglaste – Trzymaj hubkę i drobne gałązki suche i pod ręką
Kroki
1
Wybierz miejsce
Znajdź otwarte miejsce dobrze widoczne z góry (polana, pagórek, żwirowa łacha) z gruntem mineralnym, z dala od zwisających gałęzi i suchej trawy.
2
Przygotuj ognisko
Przygotuj rozpałkę, drobne gałązki i opał gotowe do zapalenia i osłoń je przed deszczem. Obok trzymaj zielone liście lub wilgotny materiał na dym.
3
Trzy ogniska (jeśli to możliwe)
Jeśli masz dość materiału i bezpieczny teren, przygotuj trzy paleniska w trójkącie, w wyraźnych odstępach.
4
Rozpalaj dopiero w razie potrzeby
Rozpal ogień, gdy tylko usłyszysz lub zobaczysz statek powietrzny albo ratowników. W dzień dołóż wtedy materiał mocno dymiący.
5
Pilnuj i gaś
Nigdy nie zostawiaj ognia bez nadzoru. Miej pod ręką wodę lub ziemię do ugaszenia i całkowicie go zgaś, gdy nie jest już potrzebny.
Częste błędy
×Przygotowywanie ognia dopiero wtedy, gdy samolot jest już nad głową
×W gęstym lesie, gdzie dym zostaje pod koronami drzew
×Zbyt blisko roślinności
×Niezabezpieczony przed wilgocią materiał
×Zostawienie ognia bez nadzoru
Ograniczenia i ryzyka
–Brak danych o zasięgu widoczności – silnie zależy od pogody
–Brak porad prawnych dotyczących zakazów rozpalania ognia
Źródła
[1]
Headquarters, Department of the Army (USA) (2002): FM 3-05.70 Survival
[2]
International Maritime Organization (IMO) (1972): Convention on the International Regulations for Preventing Collisions at Sea, 1972 (COLREGs) – Annex IV: Distress signals
USDA Forest Service / Ad Council / National Association of State Foresters: Campfire Safety (Smokey Bear wildfire prevention campaign)
https://smokeybear.com/campfire-safety
Rev. 1 · Wersja online: https://survivebetter.com/pl/explore/signals/sig-signal-fire-smoke
09 · Sygnalizacja · Weryfikacja merytoryczna w toku
Sygnały świetlne nocą: SOS i błyski
Latarka lub czołówka to jedno z najlepszych narzędzi sygnalizacyjnych w nocy. Międzynarodowo znany sygnał SOS to trzy krótkie, trzy długie, trzy krótkie błyski (··· ––– ···), powtarzane. Ważne: kieruj światło w stronę możliwych ratowników, oszczędzaj baterię i nie oślepiaj załóg statków powietrznych.
Nigdy nie świeć silnymi latarkami ani laserami bezpośrednio w kokpit statku powietrznego. Załogi często używają noktowizorów i można je oślepić; kierowanie laserów na statki powietrzne jest w wielu krajach nielegalne. Gdy cię zauważą, kieruj światło na ziemię lub na siebie.
Sygnałów wzywania pomocy używaj tylko w prawdziwym niebezpieczeństwie. Fałszywe alarmy angażują ratowników, a w wielu krajach mogą skutkować kosztami lub karami. Przypadkowy alarm zgłoś natychmiast.
Materiały
Latarka czołowa / latarka
telefon komórkowy(opcjonalnie) – Funkcja latarki w zastępstwie
Kroki
1
Ustaw się w widocznym miejscu
Przejdź w miejsce z dobrym widokiem w stronę, skąd może nadejść pomoc (pagórek, polana, brzeg), nie narażając się na niebezpieczeństwo.
2
Nadaj SOS
Trzy krótkie błyski, trzy długie (około trzy razy dłuższe), trzy krótkie. Potem dłuższa przerwa i powtórz.
3
Świeć celowo
Kieruj latarkę na możliwych obserwatorów albo powoli omiataj nią horyzont. Tryb stroboskopowy oszczędza baterię i jest bardzo widoczny.
4
Dziel energię
Sygnalizuj w odstępach oraz za każdym razem, gdy coś usłyszysz lub zobaczysz. Trzymaj zapasowe baterie w cieple.
5
Zmień sygnał po odpowiedzi
Gdy cię zauważą, przestań błyskać w stronę ratowników; oświetlaj swoje miejsce stałym światłem i wykonuj polecenia.
Częste błędy
×Bateria wyczerpana przez ciągłe świecenie
×Robienie przerw między literami SOS
׌wiecenie bezpośrednio w śmigłowiec
×Sygnał dawany z zagłębienia terenu, z którego nikt cię nie widzi
Ograniczenia i ryzyka
–Brak danych o zasięgu
–Obserwatorzy mogą nie znać alfabetu Morse’a – liczy się rytm i powtarzanie
Źródła
[1]
International Maritime Organization (IMO) (1972): Convention on the International Regulations for Preventing Collisions at Sea, 1972 (COLREGs) – Annex IV: Distress signals
Headquarters, Department of the Army (USA) (2002): FM 3-05.70 Survival
Rev. 1 · Wersja online: https://survivebetter.com/pl/explore/signals/sig-light-sos
10 · Sygnalizacja · Weryfikacja merytoryczna w toku
Ustalanie sygnałów gwizdkiem: trzy gwizdy na pomoc i kody grupowe
Trzy gwizdy są powszechnie rozumiane jako wołanie o pomoc; w Alpach przyjęty jest alpejski sygnał wzywania pomocy. W grupach – rodzinach, klasach szkolnych, zespołach wędrowców – warto przed wyprawą ustalić i przećwiczyć kilka prostych sygnałów gwizdkiem. Gwizdek oszczędza głos i niesie się dalej.
Jeśli telefon ma zasięg, najpierw zadzwoń pod lokalny numer alarmowy (112 w UE). Sygnały wzrokowe i dźwiękowe uzupełniają połączenie alarmowe, ale go nie zastępują.
Zasady dotyczące gwizdka nie są jednolite na całym świecie. Trzy gwizdy są szeroko rozumiane, ale to nie daje gwarancji. Sygnały grupowe obowiązują tylko w grupie, która je ustaliła.
Materiały
Gwizdek sygnalizacyjny – Jeden gwizdek na osobę, zwłaszcza dla dzieci
Kroki
1
Ustal wezwanie pomocy
Ustalcie: trzy krótkie, mocne gwizdy, przerwa, powtórzenie = „Potrzebuję pomocy”. W Alpach można zamiast tego użyć alpejskiego sygnału wzywania pomocy.
2
Kilka sygnałów grupowych
Na przykład jeden gwizd = „Gdzie jesteś? / Uwaga”, dwa gwizdy = „Chodź do mnie”. Więcej niż dwa lub trzy sygnały łatwo zapomnieć w stresie.
3
Ustal odpowiedź
Ustalcie, jak odpowiadać (np. tym samym sygnałem), żeby wzywający wiedział, że został usłyszany.
4
Ćwicz z dziećmi
Dzieci powinny wiedzieć: jeśli się zgubisz, zostań tam, gdzie jesteś, i gwiżdż – nikt nie będzie na ciebie zły.
5
Przerwy na nasłuchiwanie
Nasłuchuj po każdej serii gwizdów. Odpowiedź bywa cicha albo dochodzi z nieoczekiwanej strony.
Częste błędy
×Gwizdek używany jak zabawka – sygnały przestają być traktowane poważnie
×Ustalono zbyt wiele kodów
×Brak przerw na nasłuchiwanie
×Gwizdek w plecaku zamiast przy sobie
Ograniczenia i ryzyka
–Brak danych o zasięgu
–Kody grupowe to przykłady, a nie norma
Źródła
[1]
Headquarters, Department of the Army (USA) (2002): FM 3-05.70 Survival
[2]
Ready.gov – U.S. Federal Emergency Management Agency (FEMA): Build A Kit
https://www.ready.gov/kit
[3]
ICAR – International Commission for Alpine Rescue: International Commission for Alpine Rescue (ICAR) – recommendations and information (organisation website)
https://www.alpine-rescue.org/
Rev. 1 · Wersja online: https://survivebetter.com/pl/explore/signals/sig-whistle-codes
11 · Sygnalizacja · Weryfikacja merytoryczna w toku
Zwracanie uwagi kolorem: chusta sygnałowa, flaga, ubranie
Jaskrawe kolory i ruch sprawiają, że jesteś widoczny z powietrza i z daleka. Pomarańczowa chusta, folia NRC, kurtka machana na kiju albo rozłożona płasko – wszystko, co kontrastuje z otoczeniem, zwiększa szansę na odnalezienie.
Luźne chusty, plandeki i folie NRC mogą zostać porwane przez strumień powietrza z wirnika śmigłowca i zagrozić maszynie. Gdy się zbliża, zbierz je lub mocno obciąż.
Gdy jest zimno, nie rozkładaj swojej ocieplającej warstwy jako sygnału. Najpierw ciepło; użyj do sygnału innych przedmiotów.
Materiały
Płachta sygnałowa (jaskrawa)(opcjonalnie)
Koc ratunkowy(opcjonalnie)
Wytrzymałe gałęzie / tyczki(opcjonalnie) – Jako maszt na flagę
Kroki
1
Wybierz otwarte miejsce
Polana, pagórek, brzeg, pole śnieżne – miejsce, z którego widać cię z góry i z boków.
2
Rozłóż płasko
Rozłóż chustę lub folię NRC płasko i obciąż kamieniami. Duże, rozciągnięte kształty są lepsze niż zwinięty kłębek.
3
Zatknij flagę
Przymocuj kawałek materiału do długiego kija w wyniesionym miejscu – będzie widoczny także wtedy, gdy odpoczywasz.
4
Machaj, gdy ktoś się zbliża
Gdy usłyszysz lub zobaczysz statek powietrzny, machaj chustą szerokimi łukami. Potem użyj rąk do sygnału Y.
Częste błędy
×Noszenie kamuflażu i liczenie, że mimo to ktoś cię zauważy
×Rozkładanie sygnału pod drzewami
×Chusty niezabezpieczone
×Ciepła odzież zamieniona w sygnał
Ograniczenia i ryzyka
–Bez podawania zasięgu widoczności
–Bezużyteczne we mgle, o zmierzchu i w nocy
Źródła
[1]
Headquarters, Department of the Army (USA) (2002): FM 3-05.70 Survival
[2]
International Maritime Organization (IMO) (1972): Convention on the International Regulations for Preventing Collisions at Sea, 1972 (COLREGs) – Annex IV: Distress signals
Rev. 1 · Wersja online: https://survivebetter.com/pl/explore/signals/sig-bright-panels
12 · Sygnalizacja · Weryfikacja merytoryczna w toku
Uwięziony lub zasypany pod gruzami: jak dać o sobie znać
Jeśli utkniesz po trzęsieniu ziemi, zawaleniu lub burzy, oszczędzaj siły i powietrze oraz dawaj sygnały, żeby ratownicy mogli cię znaleźć: wiadomość lub telefon, jeśli się da, a w przeciwnym razie równomierne stukanie w rury lub ściany albo gwizdek – krzycz dopiero wtedy, gdy pomoc jest blisko.
Jeśli telefon ma zasięg, najpierw zadzwoń pod lokalny numer alarmowy (112 w UE). Sygnały wzrokowe i dźwiękowe uzupełniają połączenie alarmowe, ale go nie zastępują.
Nie używaj zapałek, zapalniczek ani świec – po trzęsieniach ziemi i zawaleniach mógł się ulatniać gaz.
Zasłoń usta i nos materiałem, żeby nie wdychać pyłu. Poruszaj się jak najmniej, żeby nie przesuwać gruzów.
Materiały
Gwizdek sygnalizacyjny(opcjonalnie) – Przy kluczach lub w torbie awaryjnej
telefon komórkowy(opcjonalnie)
Kroki
1
Wezwanie pomocy lub wiadomość
Jeśli telefon działa: zadzwoń pod numer alarmowy lub wyślij zaufanym osobom wiadomość z możliwie dokładnym miejscem, w którym jesteś (budynek, piętro, pomieszczenie).
2
Jeśli podejrzewasz gaz, nie wchodź do pomieszczenia; przy chemikaliach noś rękawiczki. Przenieś ewentualne trujące resztki poza zasięg dzieci.
Zasłoń usta i nos, oddychaj spokojnie, nie ruszaj się bez potrzeby.
3
Stukanie
Stukaj równomiernie twardym przedmiotem w rurę, belkę lub ścianę, na przykład trzy uderzenia, przerwa, powtórzenie.
4
Gwizdanie
Jeśli masz gwizdek, dawaj w odstępach trzy gwizdnięcia.
5
Krzycz dopiero, gdy pomoc jest blisko
Gdy usłyszysz ratowników, krzycz i odpowiadaj. W przeciwnym razie oszczędzaj siły i stukaj w odstępach czasu.
Częste błędy
×Krzyczenie bez przerwy i wyczerpywanie się
×Używanie otwartego ognia jako światła
×Rozładowanie baterii przez stałe świecenie
×Szarpanie gruzów bez kontroli
Ograniczenia i ryzyka
–Brak wskazówek, jak uwolnić siebie lub ratować innych
–Brak wskazówek medycznych
Źródła
[1]
Ready.gov – U.S. Federal Emergency Management Agency (FEMA): Earthquakes
https://www.ready.gov/earthquakes
[2]
U.S. Federal Emergency Management Agency (FEMA): Are You Ready? An In-Depth Guide to Citizen Preparedness
Rev. 1 · Wersja online: https://survivebetter.com/pl/explore/signals/sig-trapped-signalling
13 · Sygnalizacja · Weryfikacja merytoryczna w toku
Sygnalizowanie potrzeby pomocy z domu lub mieszkania (np. podczas powodzi)
Jeśli podczas powodzi, burzy lub po wypadku utkniesz w budynku, a telefon nie działa, możesz dać o sobie znać z okna, balkonu lub – tylko w razie konieczności – z dachu: jaskrawą tkaniną, dużym napisem, światłem w nocy, gwizdkiem. Najważniejsze, żeby przy tym nie narażać siebie.
Jeśli telefon ma zasięg, najpierw zadzwoń pod lokalny numer alarmowy (112 w UE). Sygnały wzrokowe i dźwiękowe uzupełniają połączenie alarmowe, ale go nie zastępują.
Przy podnoszącej się wodzie nie chowaj się na zamkniętym strychu bez wyjścia – możesz tam utknąć. Wchodź na dach tylko wtedy, gdy to konieczne.
Nie przechodź ani nie przepływaj przez wodę powodziową, żeby sprowadzić pomoc. Prąd, szczątki i elektryczność w wodzie zagrażają życiu.
Gdy dajesz sygnały z okna lub dachu, nie wychylaj się daleko; przytrzymuj dzieci. Trzymaj się z dala od linii energetycznych.
Materiały
Gwizdek sygnalizacyjny(opcjonalnie)
Latarka czołowa / latarka(opcjonalnie)
Płachta sygnałowa (jaskrawa)(opcjonalnie) – Albo jasne prześcieradło, ręcznik
Kroki
1
Spróbuj wezwać pomoc
Zadzwoń pod numer alarmowy; jeśli się nie da, wyślij zaufanym osobom wiadomość z adresem i liczbą osób.
2
Wybierz bezpieczne, widoczne miejsce
Najwyższe piętro, na które możesz dotrzeć, z oknem lub balkonem od strony ulicy albo wody.
3
Wywieś jasny materiał
Wywieś z okna prześcieradło lub materiał; jeśli się da, napisz na nim dużymi literami „SOS” lub „HELP” oraz liczbę osób.
4
Poruszaj się, gdy cię widać
Gdy w zasięgu wzroku pojawi się łódź, pojazd lub helikopter, wyraźnie machaj materiałem lub rękami i użyj gwizdka.
5
Światło nocą
Błyskaj latarką lub światłem z telefonu w odstępach czasu – oszczędzaj baterię.
Częste błędy
×Wchodzenie do wody, żeby sprowadzić pomoc
×Chowanie się na strychu bez wyjścia
×Rozładowanie baterii przez stałe świecenie
×Zapomnienie o usunięciu sygnału po tym, jak wszyscy opuścili budynek
Ograniczenia i ryzyka
–Brak wskazówek na wypadek pożaru
–Brak wskazówek dotyczących ewakuacji
Źródła
[1]
Ready.gov – U.S. Federal Emergency Management Agency (FEMA): Floods
https://www.ready.gov/floods
[2]
Headquarters, Department of the Army (USA) (2002): FM 3-05.70 Survival
[3]
European Commission: 112 – the European emergency number
Rev. 1 · Wersja online: https://survivebetter.com/pl/explore/signals/sig-signals-from-buildings
14 · Sygnalizacja · Weryfikacja merytoryczna w toku
Międzynarodowe sygnały niebezpieczeństwa na morzu: przegląd
Międzynarodowe przepisy o zapobieganiu zderzeniom na morzu (COLREG, załącznik IV) wymieniają sygnały oznaczające „jestem w niebezpieczeństwie i potrzebuję pomocy” na wodzie – w tym MAYDAY przez radio, SOS, czerwone race, pomarańczowy dym, powolne unoszenie i opuszczanie wyciągniętych ramion oraz radiopławy ratunkowe. Każdy, kto przebywa na wodzie, powinien je rozpoznawać i umieć używać sprzętu sygnalizacyjnego, który ma przy sobie.
Sygnałów niebezpieczeństwa używaj tylko w prawdziwym niebezpieczeństwie. Fałszywe alarmy angażują ratowników i mogą skutkować kosztami lub karami. Przypadkowe alarmy zgłaszaj natychmiast.
Sygnały pirotechniczne (race ręczne, rakiety, race dymne) są niebezpieczne: używaj ich, przechowuj i utylizuj tylko zgodnie z instrukcją producenta i lokalnymi przepisami. Przeterminowanych sygnałów nie utylizuj ani nie odpalaj na własną rękę.
Jeśli z brzegu zobaczysz sygnały niebezpieczeństwa na wodzie, nie wpływaj i nie wypływaj sam; zadzwoń pod lokalny numer alarmowy (112 w UE) lub do straży przybrzeżnej i nie spuszczaj tego miejsca z oczu.
Materiały
Morska radiostacja VHF(opcjonalnie)
Osobista radiopława ratunkowa (PLB)(opcjonalnie)
Gwizdek sygnalizacyjny(opcjonalnie)
Kroki
1
Znaj sygnały
Najważniejsze sygnały niebezpieczeństwa: MAYDAY przez radio, SOS (światłem lub dźwiękiem), czerwone race, pomarańczowy dym, powolne unoszenie i opuszczanie obu wyciągniętych ramion, ciągłe nadawanie sygnału mgłowego, włączona radiopława ratunkowa.
2
Zabieraj odpowiedni sprzęt
To, co musi lub powinno być na pokładzie, zależy od typu łodzi, akwenu i kraju. Przynajmniej gwizdek, światło i telefon w wodoszczelnym etui; w zależności od akwenu także radio, radiopława i pirotechnika.
3
Sprawdź przed wypłynięciem
Sprawdzaj terminy ważności, baterie i dostęp: środki sygnalizacyjne muszą być w zasięgu ręki nawet po wywróceniu się łodzi.
4
W sytuacji awaryjnej
Najpierw wezwanie pomocy przez radio lub telefon, potem sygnały wzrokowe, gdy w zasięgu wzroku są statki lub samoloty. Pirotechniki używaj tylko wtedy, gdy ktoś jest w zasięgu wzroku; nie zużywaj jej „na zapas”.
Częste błędy
×Przeterminowane lub niedostępne środki sygnalizacyjne
×Zużycie wszystkich rac naraz
×Machanie jedną ręką odebrane jako pozdrowienie
×Telefon bez wodoszczelnego etui
×Niezgłoszony fałszywy alarm
Ograniczenia i ryzyka
–Brak instrukcji obsługi wyrobów pirotechnicznych
–Brak krajowych wymogów dotyczących wyposażenia
–Pełna lista tylko w samym załączniku IV
Źródła
[1]
International Maritime Organization (IMO) (1972): Convention on the International Regulations for Preventing Collisions at Sea, 1972 (COLREGs) – Annex IV: Distress signals
International Maritime Organization (IMO) and International Civil Aviation Organization (ICAO): IAMSAR Manual (International Aeronautical and Maritime Search and Rescue Manual), Volume III – Mobile Facilities
Rev. 1 · Wersja online: https://survivebetter.com/pl/explore/signals/sig-sea-distress-overview
15 · Sygnalizacja · Weryfikacja merytoryczna w toku
Reakcja na poszukujących: odpowiadaj, zostań na miejscu, bądź widoczny
Gdy ktoś cię szuka, ekipy poszukiwawcze często wołają twoje imię, gwiżdżą lub świecą światłem. Odpowiadaj gwizdkiem, krzykiem lub światłem, zostań w dobrze widocznym miejscu i nie biegnij za dźwiękami, których nie umiesz pewnie zlokalizować. Dzieci powinny wiedzieć: poszukujący to pomocnicy, nikt się nie gniewa – nie chowaj się.
Jeśli telefon ma zasięg, najpierw zadzwoń pod lokalny numer alarmowy (112 w UE). Sygnały wzrokowe i dźwiękowe uzupełniają połączenie alarmowe, ale go nie zastępują.
Przemieszczanie się utrudnia znalezienie cię i zwiększa ryzyko trafienia w niebezpieczny teren. Zwykle lepiej zostać w bezpiecznym, widocznym miejscu, utrzymywać ciepło i sygnalizować.
Materiały
Gwizdek sygnalizacyjny
Latarka czołowa / latarka(opcjonalnie)
Płachta sygnałowa (jaskrawa)(opcjonalnie)
Kroki
1
Zostań na miejscu
Gdy tylko zorientujesz się, że się zgubiłeś: zostań w bezpiecznym miejscu, najlepiej na skraju polany lub na ścieżce.
2
Zadbaj, by cię było widać
Rozłóż jasne ubranie lub materiał, nocą miej w pogotowiu światło.
3
Sygnalizuj w odstępach
Trzy gwizdnięcia, przerwa, powtórz. W przerwach nasłuchuj.
4
Odpowiadaj
Jeśli słyszysz wołanie lub gwizdy albo widzisz światła: odpowiedz natychmiast i sygnalizuj dalej, aż poszukujący do ciebie dotrą.
5
Poćwicz wcześniej z dziećmi
Naucz dzieci: jeśli się zgubisz, zostań przy drzewie, zagwiżdż i odpowiedz, gdy ktoś woła – także gdy to obcy w ubraniu ratowniczym.
Częste błędy
×Bieganie za dźwiękami
×Chowanie się ze wstydu lub strachu
×Gwizdek w plecaku zamiast pod ręką
×Ciągłe sygnalizowanie bez nasłuchiwania
×Kilkakrotna zmiana miejsca
Ograniczenia i ryzyka
–Brak wskazówek dotyczących organizacji poszukiwań
–Brak instrukcji pierwszej pomocy
Źródła
[1]
Headquarters, Department of the Army (USA) (2002): FM 3-05.70 Survival
[2]
Boy Scouts of America: Scouts BSA Handbook
[3]
European Commission: 112 – the European emergency number
Rev. 1 · Wersja online: https://survivebetter.com/pl/explore/signals/sig-responding-to-searchers
16 · Sygnalizacja · Weryfikacja merytoryczna w toku
Zostać znalezionym z góry: helikoptery, samoloty, drony
Poszukiwania z powietrza obejmują duży obszar, ale łatwo przeoczyć małe, nieruchome, zamaskowane osoby. Jeśli chcesz zostać znaleziony, przejdź w pobliże otwartego miejsca, rozłóż mocno kontrastujące kolory i poruszaj się, gdy w zasięgu wzroku jest samolot lub dron. Nie dotykaj dronów i nie rzucaj w nie niczym, a do helikopterów nie biegnij.
Jeśli telefon ma zasięg, najpierw zadzwoń pod lokalny numer alarmowy (112 w UE). Sygnały wzrokowe i dźwiękowe uzupełniają połączenie alarmowe, ale go nie zastępują.
Nigdy nie biegnij do lądującego ani zawisłego helikoptera. Strumień powietrza z wirnika porywa przedmioty. Podchodź tylko wtedy, gdy załoga da znak, i wyłącznie od przodu, w polu widzenia pilota.
Nie dotykaj dronów, nie chwytaj ich i nie rzucaj w nie niczym – śmigła powodują obrażenia. Wystarczy machać; niektóre drony mają głośniki, przez które przekazują polecenia.
Materiały
Płachta sygnałowa (jaskrawa)(opcjonalnie)
Lusterko sygnalizacyjne(opcjonalnie)
Latarka czołowa / latarka(opcjonalnie)
Koc ratunkowy(opcjonalnie) – Błyszcząca strona może odbijać światło słoneczne
Kroki
1
Znajdź otwarte miejsce
Pobliska polana, łąka, grań, pole śnieżne lub plaża – tylko jeśli można tam bezpiecznie dojść.
2
Rozłóż kontrastujące przedmioty
Rozłóż płasko jasne lub fluorescencyjne ubranie, plecak, materiał; jeśli to możliwe, duży znak na ziemi.
3
Poruszaj się, gdy cię widać
Gdy usłyszysz lub zobaczysz samolot albo drona: machaj kawałkiem materiału lub obiema rękami, użyj lusterka sygnałowego, nocą błyskaj światłem.
4
Pokaż, że potrzebujesz pomocy
Obie ręce uniesione ukośnie w górę (znak Y) oznaczają „tak, potrzebuję pomocy”; jedna ręka w górze, druga w dół oznacza „nie”.
5
Poczekaj na polecenia
Gdy cię zauważą, zostań na miejscu, zabezpiecz luźne przedmioty i wykonuj polecenia załogi.
Częste błędy
×Siedzenie pod drzewami, gdy helikopter prowadzi poszukiwania
×Bieganie za statkiem powietrznym
×Przyjazne machanie jedną ręką (wygląda jak pozdrowienie)
×Luźne plandeki podczas lądowania helikoptera
×Próba złapania drona
Ograniczenia i ryzyka
–Brak danych o zasięgu widzenia i technice kamer
–Brak instrukcji dotyczących akcji z użyciem wciągarki
Źródła
[1]
Headquarters, Department of the Army (USA) (2002): FM 3-05.70 Survival
[2]
International Maritime Organization (IMO) and International Civil Aviation Organization (ICAO): IAMSAR Manual (International Aeronautical and Maritime Search and Rescue Manual), Volume III – Mobile Facilities
ICAR – International Commission for Alpine Rescue: International Commission for Alpine Rescue (ICAR) – recommendations and information (organisation website)
https://www.alpine-rescue.org/
Rev. 1 · Wersja online: https://survivebetter.com/pl/explore/signals/sig-aerial-search-visibility
17 · Sygnalizacja · Weryfikacja merytoryczna w toku
Bądź widoczny po ciemku: odblaski, kamizelka odblaskowa, światło
Pieszo lub rowerem po drogach poza miastem, po awarii samochodu albo idąc przez ciemne miasto podczas przerwy w dostawie prądu: jeśli cię nie widać, jesteś w niebezpieczeństwie. Barwy fluorescencyjne działają w dzień i o zmierzchu, odblaski tylko wtedy, gdy pada na nie światło (np. reflektorów), a własne światło zawsze. Najlepiej połączyć wszystkie trzy.
Nawet w kamizelce odblaskowej przebywanie na jezdni zagraża życiu. Po awarii poczekaj, jeśli to możliwe, za barierą ochronną albo daleko od drogi i zadzwoń pod lokalny numer alarmowy (w UE 112) lub do pomocy drogowej.
To, czy w pojazdach trzeba wozić kamizelki odblaskowe i jak piesi mają się poruszać po drogach poza miastem, określa każdy kraj osobno – sprawdź lokalne przepisy.
Materiały
Kamizelka ostrzegawcza
Latarka czołowa / latarka(opcjonalnie)
Kroki
1
Przygotuj sprzęt
Kamizelka odblaskowa w samochodzie w zasięgu ręki (nie w bagażniku), opaski odblaskowe i mała latarka w kurtce lub plecaku.
2
Załóż przed wysiadaniem
Po awarii załóż kamizelkę jeszcze w pojeździe, a potem wysiądź, jeśli to możliwe, od strony przeciwnej do ruchu.
3
Odblaski na ruchomych częściach ciała
Odblaskowe opaski na kostkach i nadgarstkach sprawiają, że ruch jest dobrze widoczny.
4
Idź prawidłowo
Na drogach bez chodnika idź zgodnie z miejscowymi przepisami – w wielu miejscach naprzeciw nadjeżdżających pojazdów – gęsiego i przy krawędzi jezdni.
5
Własne światło
Włącz latarkę, gdy zbliżają się pojazdy. W grupie niech co najmniej jedna osoba ma światło z przodu, a jedna z tyłu.
Częste błędy
×Ciemne ubranie o zmierzchu
×Kamizelka w bagażniku
×Poleganie na odblaskach bez własnej latarki tam, gdzie nie ma świateł samochodów
×Siedzenie na poboczu tuż obok ruchu
Ograniczenia i ryzyka
–Brak normatywnych wartości dla klas odblaskowości
–Brak wiążących przepisów ruchu drogowego dla poszczególnych krajów
Źródła
[1]
Department for Transport and Driver and Vehicle Standards Agency (United Kingdom): The Highway Code
https://www.gov.uk/guidance/the-highway-code
[2]
European Commission: 112 – the European emergency number
Rev. 1 · Wersja online: https://survivebetter.com/pl/explore/signals/sig-reflective-visibility
18 · Radio i satelita · Weryfikacja merytoryczna w toku
Informacje alarmowe przez radio podczas katastrof
Gdy zawiedzie prąd, internet lub sieć komórkowa, radio na baterie lub na korbkę często pozostaje najpewniejszym źródłem informacji: władze przekazują ostrzeżenia i polecenia przez radio. Nadawać możesz tylko zgodnie z obowiązującymi przepisami – różnią się one w poszczególnych krajach.
Korzystaj wyłącznie z oficjalnych źródeł (władze, nadawcy publiczni lub wyznaczeni). Plotki i niepotwierdzone wiadomości mogą prowadzić do niebezpiecznych decyzji.
Nadawanie jest regulowane prawnie: wiele usług radiowych wymaga licencji lub egzaminu, inne ich nie wymagają. Przepisy różnią się w zależności od kraju – sprawdź lokalne regulacje.
Gdy zagrożone jest życie lub zdrowie, zawsze próbuj dodzwonić się pod lokalny numer alarmowy (112 w UE); jeśli się nie da, stosuj się do poleceń władz dotyczących punktów pomocy.
Materiały
Radio na baterie lub na korbkę
Latarka czołowa / latarka(opcjonalnie)
Kroki
1
Przygotuj radio
Trzymaj w zapasach radio na baterie, akumulator lub korbkę i przechowuj pasujące zapasowe baterie.
2
Zapisz stacje
Zapisz na papierze częstotliwości regionalnych stacji publicznych i trzymaj kartkę przy radiu.
3
Słuchaj regularnie
W czasie zdarzenia słuchaj wiadomości o ustalonych porach zamiast włączać radio na stałe – to oszczędza energię.
4
Stosuj się do poleceń
Stosuj się do poleceń władz, np. dotyczących ewakuacji, schronienia w budynku lub punktów pomocy. Przekazuj informacje sąsiadom, którzy nie mają radia.
5
Sprawdzaj regularnie
Sprawdzaj radio i baterie regularnie.
Częste błędy
×Brak radia niezależnego od sieci w domu
×Rozładowane lub zalane elektrolitem baterie
×Częstotliwości zapisane tylko w internecie
×Wierzenie plotkom w mediach społecznościowych bardziej niż oficjalnym źródłom
×Nadawanie bez znajomości przepisów
Ograniczenia i ryzyka
–Brak danych o częstotliwościach – różnią się w zależności od regionu
–Brak porad prawnych dotyczących licencji radiowych
Źródła
[1]
Bundesamt für Bevölkerungsschutz und Katastrophenhilfe (BBK), Deutschland: Ratgeber für Notfallvorsorge und richtiges Handeln in Notsituationen
W razie niebezpieczeństwa PLB wysyła sygnał do międzynarodowego systemu satelitarnego służb poszukiwawczo-ratowniczych, zwykle wraz z pozycją GNSS. Działa na całym świecie bez sieci komórkowej i zwykle bez abonamentu, ale jest jednokierunkowa: możesz tylko wszcząć alarm, nie możesz się komunikować. Kluczowe są rejestracja i prawidłowa obsługa.
PLB jest przeznaczona na wypadek poważnego i bezpośredniego zagrożenia. Po uruchomieniu zostaw ją włączoną, zostań w jednym miejscu i trzymaj antenę odsłoniętą w stronę nieba, zgodnie z instrukcją.
Jeśli urządzenie zostało uruchomione przypadkowo, wyłącz je i powiadom właściwe centrum koordynacji ratownictwa lub organ rejestrujący, aby nie wszczynano poszukiwań.
Obowiązek rejestracji, właściwe organy i dozwolone typy urządzeń różnią się w zależności od kraju. Sprawdź lokalne przepisy, a przed podróżą za granicę wyjaśnij, czy urządzenie wolno tam używać.
Materiały
Osobista radiopława ratunkowa (PLB)
Kroki
1
Zarejestruj
Zarejestruj radiopławę we właściwym organie krajowym i aktualizuj dane kontaktowe. Niektóre organy pozwalają też podać szczegóły planowanej wyprawy.
2
Sprawdź przed wyprawą
Test własny wykonuj tylko tak, jak opisuje producent; sprawdź baterię i daty ważności.
3
Noś przy ciele
Noś PLB przy ciele (kamizelka, pasek na ramieniu), a nie w plecaku, który może zgubić się przy upadku lub na wodzie.
4
Uruchom w nagłym wypadku
Rozłóż antenę, uruchom urządzenie, trzymaj je lub połóż tak, by miało widok na czyste niebo. Nie zasłaniaj go ciałem.
5
Zostaw włączone i zostań na miejscu
Zostaw urządzenie włączone do czasu uratowania, w miarę możliwości zostań w jednym miejscu i używaj też sygnałów wzrokowych i dźwiękowych.
Częste błędy
×Niezarejestrowana
×Przeterminowana bateria
×Urządzenie schowane w plecaku
×Wyłączenie po uruchomieniu, bo na pozór nic się nie dzieje
×Zasłonięta antena
Ograniczenia i ryzyka
–Bez danych o czasie alarmowania i dokładności
–Bez porad prawnych dotyczących obowiązku rejestracji
Źródła
[1]
International Cospas-Sarsat Programme: International Cospas-Sarsat Programme – system information (organisation website)
U.S. National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA): Search and Rescue Satellite Aided Tracking (SARSAT) – beacon information and registration
https://www.sarsat.noaa.gov/
[3]
International Maritime Organization (IMO) and International Civil Aviation Organization (ICAO): IAMSAR Manual (International Aeronautical and Maritime Search and Rescue Manual), Volume III – Mobile Facilities
Rev. 1 · Wersja online: https://survivebetter.com/pl/explore/signals/sig-plb-beacon
20 · Radio i satelita · Weryfikacja merytoryczna w toku
Komunikatory satelitarne i satelitarny SOS w telefonach
Komunikatory satelitarne wysyłają wiadomości tekstowe, dane o pozycji i – w razie zagrożenia – alarm SOS do centrum reagowania kryzysowego przez komercyjne sieci satelitarne. W przeciwieństwie do PLB zwykle umożliwiają dwukierunkową komunikację, ale wymagają abonamentu. Niektóre smartfony oferują też w wybranych krajach łączność alarmową przez satelitę.
Tryb SOS uruchamiaj tylko w prawdziwym niebezpieczeństwie, a potem zostaw urządzenie włączone. Odpowiadaj na pytania centrum alarmowego – rodzaj wypadku, liczba osób, obrażenia.
Bez aktywnego abonamentu lub z wygasłą usługą funkcja SOS może nie działać. Sprawdzaj to przed każdą wyprawą.
Sygnałów wzywania pomocy używaj tylko w prawdziwym niebezpieczeństwie. Fałszywe alarmy angażują ratowników, a w wielu krajach mogą skutkować kosztami lub karami. Przypadkowy alarm zgłoś natychmiast.
Materiały
Komunikator satelitarny
Powerbank(opcjonalnie)
Kroki
1
Konfiguracja
Aktywuj usługę, zapisz kontakty alarmowe i informacje medyczne, utwórz gotowe wiadomości.
2
Test
Przed wyprawą wyślij wiadomość testową (nie SOS) pod otwartym niebem i poproś o potwierdzenie odbioru.
3
Ustal zasady
Umów się z osobą kontaktową, kiedy będą przychodzić sygnały życia i co robić, jeśli ich zabraknie.
4
SOS w nagłym wypadku
Uruchom SOS, połóż urządzenie tak, by miało widok na czyste niebo, odpowiadaj na pytania i oszczędzaj baterię.
Częste błędy
×Abonament wygasł
×Nigdy niesprawdzone
×Wysyłanie pod drzewami lub w namiocie i oczekiwanie na natychmiastowe dostarczenie
×Osoba kontaktowa nie została wprowadzona w plan
×Rozładowany akumulator
Ograniczenia i ryzyka
–Bez oceny poszczególnych urządzeń i dostawców
–Zasięg i usługi się zmieniają
Źródła
[1]
The Mountaineers Books (2017): Mountaineering: The Freedom of the Hills, 9th edition
[2]
International Maritime Organization (IMO) and International Civil Aviation Organization (ICAO): IAMSAR Manual (International Aeronautical and Maritime Search and Rescue Manual), Volume III – Mobile Facilities
Rev. 1 · Wersja online: https://survivebetter.com/pl/explore/signals/sig-satellite-messenger
21 · Radio i satelita · Weryfikacja merytoryczna w toku
Radio morskie VHF: wezwanie alarmowe MAYDAY – podstawy
Na wodzie radio morskie VHF to standardowy sposób wzywania pomocy: kanał 16 jest międzynarodowo zarezerwowany dla ruchu alarmowego, pilnego i bezpieczeństwa, a urządzenia z DSC wysyłają cyfrowy alarm po naciśnięciu jednego przycisku. MAYDAY tylko przy poważnym i bezpośrednim zagrożeniu. Obsługa radia w wielu krajach wymaga świadectwa i licencji.
MAYDAY stosuje się wyłącznie przy poważnym i bezpośrednim zagrożeniu dla ludzi lub jednostki. W sytuacjach pilnych, ale niezagrażających życiu służy PAN PAN. Nadużycie jest w wielu krajach karalne.
Świadectwa radiooperatora, licencje na urządzenia i korzystanie z kanałów reguluje prawo krajowe. Sprawdź lokalne przepisy; ten wpis nie zastępuje szkolenia radiowego. W prawdziwej sytuacji zagrożenia każdy może co do zasady nadać wezwanie alarmowe.
Materiały
Morska radiostacja VHF
Kroki
1
Alarm DSC (jeśli dostępny)
Otwórz osłonę przycisku alarmowego i przytrzymaj go, aż alarm zostanie wysłany. Potem pozostań na kanale 16.
2
Kanał 16, duża moc
Ustaw radio na kanał 16 i dużą moc. Naciśnij przycisk nadawania, mów spokojnie i wyraźnie.
3
Komunikat MAYDAY
„MAYDAY, MAYDAY, MAYDAY – tu [nazwa jednostki trzy razy, znak wywoławczy/MMSI] – MAYDAY [nazwa jednostki] – pozycja – rodzaj niebezpieczeństwa – potrzebna pomoc – liczba osób na pokładzie – inne informacje – OVER.”
4
Słuchaj i powtarzaj
Po komunikacie puść przycisk i słuchaj. Jeśli nie ma odpowiedzi, powtarzaj w krótkich odstępach.
5
Stosuj się do poleceń
Stosuj się do poleceń stacji brzegowej, nadawaj krótko i oszczędzaj baterię.
Częste błędy
×Trzymanie wciśniętego przycisku nadawania podczas próby słuchania
×Brak pozycji lub podanie jej niedokładnie
×MAYDAY w sytuacji niezagrażającej życiu
×Brak świadectwa i nieznajomość procedury
×Radio ręczne niezabezpieczone przed wodą
Ograniczenia i ryzyka
–Brak danych o częstotliwościach i zasięgu poza kanałem 16
–Brak porad prawnych dotyczących licencji
–Nie zastępuje kursu radiowego
Źródła
[1]
International Maritime Organization (IMO) and International Civil Aviation Organization (ICAO): IAMSAR Manual (International Aeronautical and Maritime Search and Rescue Manual), Volume III – Mobile Facilities
International Maritime Organization (IMO) (1972): Convention on the International Regulations for Preventing Collisions at Sea, 1972 (COLREGs) – Annex IV: Distress signals
Rev. 1 · Wersja online: https://survivebetter.com/pl/explore/signals/sig-marine-vhf
22 · Radio i satelita · Weryfikacja merytoryczna w toku
Detektor lawinowy: podstawy – tylko po przeszkoleniu
Detektor lawinowy nadaje sygnał w trybie normalnym, a w trybie szukania potrafi zlokalizować inne urządzenia. Pomaga tylko wtedy, gdy każdy w grupie go nosi, jest włączony i sprawdzony, grupa ma łopatę i sondę – i regularnie ćwiczy ratownictwo koleżeńskie. Ten wpis wyjaśnia zasadę; samego szukania uczy się na kursie.
Detektor nie zapobiega lawinom. Najważniejszym środkiem jest unikanie niebezpiecznego terenu: czytaj komunikat lawinowy, oceniaj teren i zawracaj, gdy masz wątpliwości.
Jeśli lawina kogoś zasypie, natychmiast wezwij ratunek (lokalny numer alarmowy, 112 w UE) – jeśli to możliwe, niech zrobi to jedna osoba, podczas gdy pozostali szukają. Ratownictwo koleżeńskie zaczyna się od razu, bo liczy się czas.
Telefony, radiostacje i inna elektronika mogą zakłócać pracę detektora. Zachowuj odległości podane przez producenta, zwłaszcza w trybie szukania.
Materiały
Detektor lawinowy
Łopata do śniegu – Łopata lawinowa, element podstawowego wyposażenia
Kroki
1
Noś przy ciele
Noś urządzenie w uprzęży pod wierzchnią warstwą ubrania, nie w plecaku.
2
Sprawdzenie grupy przed startem
Przed każdą wyprawą sprawdź baterię oraz działanie nadawania i odbioru w każdym urządzeniu w grupie, tak jak nauczono na kursie.
3
W drodze na nadawaniu
W trakcie wyprawy urządzenie pozostaje w trybie nadawania. Przełącz na szukanie tylko w prawdziwej sytuacji alarmowej.
4
W razie wypadku: alarm i poszukiwanie
Wezwij ratunek, obserwuj stożek lawinowy, przełącz urządzenia na szukanie, szukaj według wyćwiczonej procedury, sondą i łopatą wydobądź poszkodowanego.
5
Ćwicz regularnie
Ćwicz kilka razy w sezonie, także scenariusze z wieloma zasypanymi, tak jak na kursach.
Częste błędy
×Urządzenie w plecaku
×Nie sprawdzona bateria
×Wyjście bez łopaty i sondy
×Nigdy nie ćwiczone
×Poczucie większego bezpieczeństwa dzięki urządzeniu i branie większego ryzyka
Ograniczenia i ryzyka
–Brak szczegółowej instrukcji poszukiwania
–Brak oceny zagrożenia lawinowego
–Brak instrukcji pierwszej pomocy
Źródła
[1]
ICAR – International Commission for Alpine Rescue: International Commission for Alpine Rescue (ICAR) – recommendations and information (organisation website)
https://www.alpine-rescue.org/
[2]
The Mountaineers Books (2017): Mountaineering: The Freedom of the Hills, 9th edition
[3]
European Avalanche Warning Services (EAWS): European Avalanche Danger Scale
Rev. 1 · Wersja online: https://survivebetter.com/pl/explore/signals/sig-avalanche-transceiver
23 · Radio i satelita · Weryfikacja merytoryczna w toku
Radiotelefony ręczne w grupie i rodzinie: używanie i dyscyplina radiowa
Proste radiotelefony ręczne (w Europie np. PMR446, gdzie indziej inne systemy) pozwalają grupom i rodzinom utrzymywać kontakt na krótkich dystansach bez sieci komórkowej. Aby działały w razie zagrożenia, potrzebujesz dozwolonych urządzeń, uzgodnionego kanału z kanałem zapasowym, stałych godzin wywołań oraz krótkich, jasnych komunikatów. Każdy, kto nasłuchuje, słyszy wszystko – radio nie jest prywatne.
Radio jest regulowane prawnie. To, które urządzenia nie wymagają licencji, przy jakiej mocy i na jakich częstotliwościach, różni się w zależności od kraju. Sprawdź lokalne przepisy; urządzenia kupione w innych krajach nie są automatycznie dozwolone.
Na ogólnych kanałach radiowych niekoniecznie ktoś nasłuchuje. W razie zagrożenia najpierw spróbuj zadzwonić pod lokalny numer alarmowy (112 w UE).
Materiały
Ręczny radiotelefon (łączność głosowa)
Zapasowe baterie(opcjonalnie)
Kroki
1
Konfiguracja
Ustaw wszystkie urządzenia na ten sam kanał (i ten sam podkod, jeśli jest używany), uzgodnij kanał zapasowy i zapisz oba na kartce.
2
Ustal godziny wywołań
Uzgodnijcie stałe godziny (np. o pełnych godzinach), kiedy wszyscy włączają urządzenia. To oszczędza baterię.
3
Najpierw słuchaj, potem mów
Zanim zaczniesz nadawać, chwilę posłuchaj, czy kanał jest wolny. Naciśnij przycisk nadawania, poczekaj moment, potem mów.
4
Krótko i jasno
Kto wywołuje kogo, komunikat, „odbiór”. Poproś o powtórzenie ważnych szczegółów (miejsce, czas).
5
Sytuacja alarmowa ma pierwszeństwo
Jeśli usłyszysz wezwanie alarmowe, zwolnij kanał i pomóż, np. wzywając pomoc telefonem.
Częste błędy
×Uważanie podkodów za szyfrowanie
×Brak uzgodnionego kanału zapasowego
×Stale włączone, bateria rozładowana
×Długie rozmowy blokujące kanał
×Zakup niedozwolonych urządzeń
Ograniczenia i ryzyka
–Brak danych o zasięgu, kanałach i mocy
–Bez porad prawnych
Źródła
[1]
U.S. Federal Emergency Management Agency (FEMA): Are You Ready? An In-Depth Guide to Citizen Preparedness
Rev. 1 · Wersja online: https://survivebetter.com/pl/explore/signals/sig-two-way-radio
24 · Energia i planowanie · Weryfikacja merytoryczna w toku
Pozostać odnalezionym: plan wyprawy, zostanie na miejscu, zostawianie śladów
Ratunek zaczyna się, zanim wyruszysz: zostawiony plan wyprawy sprawia, że szybciej zauważą twoją nieobecność i dokładniej cię poszukają. W sytuacji awaryjnej zwykle pomaga pozostanie w wyraźnie widocznym miejscu, przygotowanie sygnałów i pozostanie osiągalnym. Jeśli musisz iść, zostawiaj notatki i znaki.
Jeśli telefon ma zasięg, najpierw zadzwoń pod lokalny numer alarmowy (112 w UE). Sygnały wzrokowe i dźwiękowe uzupełniają połączenie alarmowe, ale go nie zastępują.
Pozostanie na miejscu ma sens tylko wtedy, gdy miejsce jest bezpieczne. Jeśli grozi ci woda, ogień, lawina lub spadające kamienie, najpierw przejdź w pobliskie bezpieczne miejsce i, jeśli się da, przekaż lub oznacz tę zmianę.
Czekanie oznacza wychładzanie się. Najważniejsza jest ochrona przed wiatrem, wilgocią i zimnem od podłoża; przygotuj sygnały tak, żebyś mógł ich użyć ze schronienia.
Materiały
Gwizdek sygnalizacyjny
telefon komórkowy
Notes i ołówek(opcjonalnie) – Do zostawiania notatek na miejscu
Płachta sygnałowa (jaskrawa)(opcjonalnie)
Kroki
1
Zostaw plan wyprawy
Przekaż zaufanej osobie swoją trasę, trasy alternatywne, uczestników, sprzęt, pojazd i najpóźniejszą godzinę powrotu – razem z instrukcją, kiedy ma zadzwonić pod lokalny numer alarmowy (112 w UE).
2
W razie wypadku zostań na miejscu
Jeśli ktoś o tobie wie, a miejsce jest bezpieczne: zostań. Wybierz wyraźnie widoczne miejsce w pobliżu, np. na skraju polany lub przy ścieżce.
3
Przygotuj sygnały
Gwizdek na szyi, latarka w zasięgu ręki, kawałek materiału lub znaki na ziemi rozłożone. Reaguj od razu, gdy usłyszysz poszukiwaczy.
4
Pozostań osiągalny
Włączaj telefon w umówionych godzinach lub trzymaj go w trybie oszczędzania energii, odbieraj oddzwonienia, także z nieznanych numerów.
5
Jeśli musisz iść: zostawiaj ślady
Zostaw w punkcie startowym notatkę z godziną i kierunkiem, układaj strzałki z kamieni lub gałęzi i w miarę możliwości trzymaj się ścieżek.
Częste błędy
×Nikomu nie powiedziano, dokąd się idzie
×Zmiana planu bez poinformowania osoby kontaktowej
×Błądzenie bez celu
×Chowanie się przed poszukiwaczami (częste u dzieci, które boją się kłopotów)
×Niezgłoszenie powrotu – fałszywy alarm
Ograniczenia i ryzyka
–Brak uniwersalnej zasady, czy zostać, czy iść
–Nie zastępuje wezwania pomocy
Źródła
[1]
U.S. Federal Emergency Management Agency (FEMA): Make a Plan (Ready.gov)
https://www.ready.gov/plan
[2]
The Mountaineers Books (2017): Mountaineering: The Freedom of the Hills, 9th edition
[3]
Headquarters, Department of the Army (USA) (2002): FM 3-05.70 Survival
Rev. 1 · Wersja online: https://survivebetter.com/pl/explore/signals/sig-staying-findable
25 · Energia i planowanie · Weryfikacja merytoryczna w toku
Plan energetyczny dla łączności awaryjnej: akumulatory, zimno, rezerwa
Telefon, latarka, GPS i urządzenie satelitarne pomagają tylko wtedy, gdy mają zasilanie. Prosty plan zarządzania energią – start z pełnym naładowaniem, zapasowe zasilanie, ograniczanie zużycia, trzymanie baterii w cieple i nienaruszalna rezerwa awaryjna – często decyduje o tym, czy wezwanie pomocy będzie jeszcze możliwe.
Ustal rezerwę, którą wykorzystasz tylko do wezwania pomocy i akcji ratunkowej – np. jeden powerbank lub minimalny poziom naładowania telefonu – i trzymaj się jej.
Nie używaj ani nie ładuj dalej uszkodzonych, spęczniałych lub bardzo gorących akumulatorów litowych – grozi to pożarem. Nie ładuj akumulatorów w śpiworze, jeśli się nagrzewają.
Materiały
Powerbank
Zapasowe baterie
telefon komórkowy
Worek wodoszczelny(opcjonalnie)
Kroki
1
Zacznij w pełni naładowany
Przed wyprawą naładuj wszystkie urządzenia i powerbanki, sprawdź zapasowe baterie, spakuj kable.
2
Ogranicz zużycie
Tryb oszczędzania energii, niska jasność ekranu, wyłącz zbędne łączności i aplikacje w tle. Mapy offline zamiast pobierania online.
3
Utrzymuj ciepło
Noś telefon i zapasowe baterie blisko ciała (w wewnętrznej kieszeni), na noc zabieraj je do śpiwora.
4
Stałe pory
Bez zasięgu nie pozwalaj telefonowi bez przerwy szukać sieci: tryb samolotowy i krótkie włączanie w umówionych godzinach – jeśli ktoś bliski wie o tym ustaleniu.
5
Nie ruszaj rezerwy
Nienaruszalną rezerwę awaryjną wykorzystuj wyłącznie do wezwań pomocy, ustalania lokalizacji i kontaktu z ratownikami.
Częste błędy
×Start z do połowy naładowaną baterią
×Pusty powerbank, bo nigdy go nie sprawdzono
×Telefon w zewnętrznej kieszeni podczas mrozu
×Bateria zużyta na zdjęcia i filmy
×Zły kabel lub brak kabla
Ograniczenia i ryzyka
–Bez danych o czasie pracy i pojemności
–Ustawienia specyficzne dla urządzeń nie są opisane
Źródła
[1]
Ready.gov – U.S. Federal Emergency Management Agency (FEMA): Build A Kit
https://www.ready.gov/kit
[2]
Bundesamt für Bevölkerungsschutz und Katastrophenhilfe (BBK), Deutschland: Ratgeber für Notfallvorsorge und richtiges Handeln in Notsituationen
Rev. 1 · Wersja online: https://survivebetter.com/pl/explore/signals/sig-battery-planning
26 · Energia i planowanie · Weryfikacja merytoryczna w toku
Gdy sieci są przeciążone: wiadomości zamiast rozmów
Po poważnych zdarzeniach wszyscy próbują dzwonić naraz i sieci się przeciążają. Krótkie SMS-y często wtedy dochodzą, a rozmowy nie. Dzięki ustalonej osobie kontaktowej spoza regionu, krótkim komunikatom o stanie i zostawieniu wolnych linii dla połączeń alarmowych łatwiej skontaktujesz się z rodziną.
W bezpośrednim zagrożeniu nie polegaj na wiadomościach do bliskich; zadzwoń pod lokalny numer alarmowy (w UE 112). Nie używaj numerów alarmowych do uzyskiwania ogólnych informacji.
Informacje z oficjalnych źródeł (aplikacje ostrzegawcze, radio, strony urzędów) mają pierwszeństwo przed wiadomościami przekazywanymi na czatach.
Materiały
telefon komórkowy
Powerbank(opcjonalnie)
Notes i ołówek(opcjonalnie) – Ważne numery na papierze
Kroki
1
Zaplanuj wcześniej
Ustal osobę kontaktową spoza regionu, której wszyscy się zgłaszają. Zapisz numery na papierze i w telefonie.
2
Najpierw wiadomość
Po zdarzeniu wyślij krótką wiadomość: „Jestem w [miejsce], cały i zdrowy, odezwę się o [godzina]”.
3
Rozmawiaj krótko
Jeśli rozmowa jest konieczna, mów krótko i najpierw to, co najważniejsze.
4
Przekaż informację o stanie raz
Jedna wiadomość o stanie do rodziny lub w ustalonej grupie oszczędza wielu pojedynczych rozmów.
5
Oszczędzaj baterię
Przyciemnij ekran, zamknij niepotrzebne aplikacje, sprawdzaj w ustalonych porach.
Częste błędy
×Dzwonienie w kółko, gdy połączenie nie przechodzi
×Długie wiadomości głosowe i wideo
×Numery tylko w telefonie
×Przekazywanie plotek
×Blokowanie numeru alarmowego prośbami o informacje
Ograniczenia i ryzyka
–Brak informacji o technicznym priorytetyzowaniu w poszczególnych sieciach
–Nie działa przy całkowitej awarii sieci
Źródła
[1]
Ready.gov – U.S. Federal Emergency Management Agency (FEMA): Make A Plan
https://www.ready.gov/plan
[2]
U.S. Federal Emergency Management Agency (FEMA): Are You Ready? An In-Depth Guide to Citizen Preparedness