Wykonanie zundru węglowego

Gdy bawełna jest silnie ogrzewana bez dostatecznej ilości tlenu, nie pali się, lecz ulega rozkładowi. Uchodzą woda i palne gazy, a zostaje prawie czysty, porowaty węgiel. Węgiel drzewny powstaje z drewna w ten sam sposób. Zwęglony materiał to w zasadzie to samo co węgiel drzewny, tylko w lekkiej, płaskiej postaci.

Mały otwór w wieczku jest kluczowy. Pozwala dymowi i gazom uchodzić z puszki, by nie narastało ciśnienie, ale prawie nie wpuszcza powietrza. Jeśli otwór jest zbyt duży, do materiału dociera za dużo tlenu i spala się on na popiół.

Gotowy węgiel jest pełen drobnych porów, a więc ma ogromną powierzchnię. Dlatego małe ciepło słabej iskry lub punktu skupionego przez soczewkę wystarcza, by zaczął żarzyć się. Żar rozprzestrzenia się wtedy powoli i niezawodnie – ale zwęglony materiał nie daje płomienia; do tego nadal potrzebny jest kłębek podpałki.

Potrzebujesz czystej bawełny lub lnu, na przykład ze starego T-shirtu lub starych dżinsów bez domieszki syntetyków. Mieszanki z włóknami syntetycznymi topią się, słabo się zwęglają i uwalniają toksyczne opary. Potnij tkaninę na małe kwadraty i ułóż je luźno w puszce.

Puszka powinna być małą metalową puszką z dobrze pasującym wieczkiem. Puszki lakierowane lub powlekane się nie nadają, chyba że powłokę wcześniej wypalono na zewnątrz, bo i to wytwarza szkodliwe opary. Przebij w wieczku mały otwór.

Potrzebujesz też istniejącego, bezpiecznego i dozwolonego ogniska na zewnątrz oraz patyka lub rękawicy odpornej na ciepło do wyjęcia gorącej puszki. Bez istniejącego ognia nie da się wytworzyć zwęglonego materiału – dlatego robi się go wcześniej i nosi przy sobie.

Umieść zamkniętą puszkę w żarze lub na skraju silnego ognia. Wkrótce z otworu zacznie wydobywać się dym, który może też zapalić się małym płomykiem – to normalne. Zachowaj dystans i nie pochylaj się nad otworem.

Gdy dym przestaje wydobywać się z puszki, zwęglanie jest zakończone. Wyjmij puszkę patykiem i zatkaj otwór gałązką lub odrobiną ziemi, aby nie dostawało się powietrze. Pozwól puszce całkowicie ostygnąć, zanim ją otworzysz. Jeśli otworzysz ją za wcześnie, gorący materiał może zapalić się na powietrzu i przepadnie.

Sprawdź wynik: dobre kawałki są równomiernie czarne i nadal nieco elastyczne. Brązowe kawałki są niedopalone i słabo łapią iskry – następnym razem można je włożyć z powrotem do puszki. Gotowy zwęglony materiał przechowuj w zamkniętej puszce lub wodoodpornym woreczku, bo chłonie wilgoć i łatwo się kruszy.

Zwęglony materiał wytwarza się wyłącznie na zewnątrz, nigdy w kuchni, na kuchence ani w piekarniku. Z otworu uchodzą dym i palne gazy, które mogą się zapalić. Włókna syntetyczne, powłoki i farby uwalniają ponadto toksyczne opary.

Puszka bardzo się nagrzewa. Chwytaj ją tylko za pomocą patyka lub rękawicy odpornej na ciepło i pozwól jej całkowicie ostygnąć. Oparzenia natychmiast chłodź chłodną, nie lodowatą, bieżącą wodą; przy rozległych lub głębokich oparzeniach, oparzeniach twarzy lub dłoni oraz oparzeniach u dzieci zadzwoń pod lokalny numer alarmowy (112 w UE).

Ogień, na którym wytwarzasz zwęglony materiał, to zwykłe ognisko: musi być dozwolone, wymaga bezpiecznego miejsca na palenisko i po użyciu trzeba je całkowicie ugasić. Zakazy rozpalania ognia dotyczą go także.

Przez stulecia zwęglony materiał był zwykłym towarzyszem krzesiwa i stali i przechowywano go w suchości w puszkach na hubkę. Przydaje się też przy metodach tarcia i słonecznych, bo niezawodnie zamienia małe, słabe źródło ciepła w stabilny żar.

Inne czyste włókna naturalne lub bardzo suche, próchniejące drewno można zwęglić w ten sam sposób. Wyniki bywają jednak różne; bawełna jest najłatwiejsza i najpewniejsza. Pamiętaj: zwęglony materiał daje tylko żar. Aby zamienić go w ogień, nadal potrzebny jest suchy kłębek podpałki i przygotowane rozpałki.