Improwizowanie światła – bezpiecznie i bez otwartego ognia w pomieszczeniach

Diody LED to małe, bardzo wydajne źródła światła. Zamieniają znacznie więcej prądu w światło niż dawne żarówki i dlatego prawie się nie nagrzewają. W zamian wysyłają światło wąską wiązką w jednym kierunku. Dobrze oświetla to ścieżkę, ale w pokoju jest nieprzyjemne: jasny punkt oślepia, a obok wszystko pozostaje ciemne.

Tu pomaga rozpraszanie. Woda w butelce załamuje światło na zakrzywionej powierzchni i kieruje je w wiele stron. Mleczny plastik albo odrobina wody z mydłem wzmacnia rozpraszanie jeszcze bardziej. W ten sposób ostry punkt światła zmienia się w równomiernie świecącą butelkę, która oświetla stół bez oślepiania.

Jasne powierzchnie robią to samo na większą skalę. Biała ściana lub sufit odbija światło z powrotem do pokoju, lustro za lampą wyraźnie wzmacnia efekt, a folia kuchenna również je rozprasza. Zamiast kierować lampę na siebie, skieruj ją na jasną powierzchnię – a cały pokój stanie się jaśniejszy.

Podstawowy zestaw na wypadek braku prądu jest prosty: po jednej latarce lub czołówce na osobę, latarnia na baterie do pomieszczenia i dość zapasowych baterii. Czołówki mają tę zaletę, że zostawiają obie ręce wolne – przy gotowaniu, opiece nad dziećmi czy na schodach. Wiele z nich ma kilka poziomów jasności; niski wystarcza do większości zadań i starcza znacznie dłużej.

Zapasowe baterie przechowuj w chłodnym, suchym miejscu w opakowaniu lub pudełku, żeby ich styki nie dotykały metalowych przedmiotów, takich jak klucze czy monety. Przy dłuższym przechowywaniu wyjmuj baterie z urządzeń, bo mogą wyciec i uszkodzić lampę. Sprawdzaj lampy regularnie, na przykład dwa razy w roku.

Przydatne są też lampy niewymagające wymiany baterii, na przykład z korbką lub małym panelem słonecznym, a także małe światełka lub taśmy fluorescencyjne do oznaczania schodów i wyjść. Telefon ma latarkę, ale jego bateria może być potrzebna do wezwania pomocy i informacji – używaj jej tylko jako ostatniej rezerwy.

Służby zalecają podczas przerw w dostawie prądu latarki zamiast świec, ponieważ świece są częstą przyczyną pożarów – zwłaszcza gdy ludzie szukają po omacku, są zmęczeni albo w pokoju są dzieci i zwierzęta. Jeśli już używasz świec, to tylko w stabilnych, niepalnych świecznikach, na równym podłożu, z dużym odstępem od zasłon, mebli, papieru i koców. Nigdy nie zostawiaj ich bez nadzoru, nigdy samych z dziećmi lub zwierzętami i zgaś je, zanim wyjdziesz z pokoju albo pójdziesz spać.

Prowizoryczne lampy olejowe, palniki z puszek i „triki ze świecami” z internetu nie nadają się do mieszkań. Łatwo się przewracają, nieoczekiwanie mocno się nagrzewają, a palący się tłuszcz lub olej bardzo trudno ugasić. Grille, kuchenki gazowe, promienniki tarasowe i agregaty prądotwórcze również nigdy nie są używane w pomieszczeniach, namiotach, garażach ani pojazdach – ani do oświetlenia, ani do ogrzewania.

Powodem jest tlenek węgla (czad). Ten gaz powstaje, gdy coś pali się przy zbyt małej ilości powietrza. Jest niewidoczny i bezwonny i może być śmiertelny. Typowe objawy to ból głowy, zawroty głowy i mdłości, często u kilku osób naraz. Wtedy natychmiast wyprowadź wszystkich na zewnątrz i zadzwoń pod lokalny numer alarmowy (112 w UE). Sprawne czujniki dymu i, jeśli są dostępne, czujniki czadu to ważna ochrona.

Świeć tam, gdzie potrzebujesz, zamiast oświetlać cały pokój: latarnia z butelki na stole, czołówka do poruszania się, małe światełko na schodach. Dzięki temu baterie wytrzymują znacznie dłużej. Nie kieruj jasnych lamp prosto w oczy innym osobom; skieruj je raczej na ścianę lub sufit.

Oczy przyzwyczajają się do ciemności, ale trwa to dość długo. Krótkie spojrzenie w jasną lampę cofa to przyzwyczajenie. Dlatego wiele czołówek ma światło czerwone, które mniej oślepia i dobrze nadaje się do orientacji w namiocie lub w nocy.

Lampy trzymaj zawsze w tym samym, łatwo dostępnym miejscu – na przykład przy łóżku albo przy drzwiach wejściowych. Przy nocnej awarii prądu nie chcesz szukać po ciemku.

Zorganizujcie z rodziną mały „wieczór bez prądu”: światła wyłączone, a potem radzicie sobie tylko z lampami i bateriami. Zbudujcie razem latarnię z butelki, sprawdźcie, ile światła odbija biała ściana, i zobaczcie, czy każdy trafia w ciemności do swojej lampy. Dzieci zwykle świetnie się przy tym bawią i tracą trochę lęku przed ciemnością.

Potem wiesz, czy lamp i baterii jest dość, która lampa nadaje się na stół, a która na schody, i czego jeszcze brakuje. Taki próbny wieczór jest dużo spokojniejszy niż prawdziwa sytuacja.