Tymczasowe naprawy sprzętu

Gdy tkanina jest naprężona, siła rozkłada się na wszystkie nitki. Rozdarcie przerywa te nitki. Siła musi teraz obejść rozdarcie, a na jego końcu koncentruje się na zaledwie kilku nitkach. Te nitki są przeciążone i pękają jako następne – tak rozdarcie się rozprzestrzenia. Zdarza się to plandekom na wietrze i tkaninie plecaka pod obciążeniem.

Dobra prowizoryczna naprawa zdejmuje to naprężenie z końców rozdarcia. Taśma naklejona na dużej powierzchni i daleko poza końce rozkłada siłę na nieuszkodzoną tkaninę. Szew, który biegnie trochę poza koniec, robi to samo. Przy pasach pomaga długa zakładka połączona wieloma ściegami lub kilkoma zwojami sznurka.

Sama taśma też ma słaby punkt: rogi. Ostry róg to miejsce, od którego taśma zaczyna się odklejać, bo siła działa tam na małą powierzchnię. Zaokrąglone rogi trzymają więc znacznie dłużej. Na plandekach i kurtkach najlepiej okleić obie strony, żeby tkanina znalazła się pośrodku jak w kanapce.

Taśma dobrze trzyma tylko na czystych, suchych powierzchniach. Przetrzyj miejsce, osusz je szmatką lub pozwól mu chwilę przeschnąć. Na zimnie taśma trzyma słabo; najpierw ogrzej ją w kieszeni kurtki lub przy ciele. Potem mocno dociśnij i przejedź palcami po całej powierzchni, żeby klej złapał wszędzie.

Przy podartym pasie pozwól końcom zachodzić na siebie z dużym zapasem i zszyj je mocnymi ściegami. Bez zestawu do szycia owiń zakładkę ciasno sznurkiem i zawiąż albo połącz dwiema opaskami zaciskowymi. Przy uszkodzonym zamku błyskawicznym agrafki zamykają otwarte odcinki; pętla ze sznurka zastępuje oderwany suwak.

Odklejoną podeszwę buta przywiązuje się taśmą lub sznurkiem owiniętym wokół całego buta. Uważaj, żeby żadne węzły ani grube zgrubienia nie uciskały stopy. Potem idź dalej powoli – i wkrótce każ but naprawić lub wymień go. Sprawdzaj każdą prowizoryczną naprawę na każdym postoju i poprawiaj ją, zanim zawiedzie.

Prowizoryczne naprawy mają sens w namiotach, plandekach, kurtkach, plecakach, torbach i butach – we wszystkim, co chroni cię przed wilgocią, zimnem i utratą mobilności, ale nie zabezpiecza życia. Tu szybka naprawa często decyduje o różnicy między niewygodną a niebezpiecznie mokrą nocą.

Elementów krytycznych dla bezpieczeństwa się nie łata: kuchenek, przewodów gazowych, kartuszy, baterii, kabli zasilających, sprzętu wspinaczkowego i asekuracyjnego oraz pomocy medycznych. Przy tych częściach awaria może spowodować pożar, zatrucie, porażenie prądem lub upadek. Właściwe postępowanie: wycofaj część z użycia i idź dalej bez niej albo zawróć.

Prowizoryczna naprawa nigdy też nie zostaje na stałe. Po wyprawie sprzęt trafia do fachowca, jest porządnie zszywany lub wymieniany. Resztek kleju nie zawsze da się zresztą czysto usunąć – to cena szybkiej pomocy.

Największym zagrożeniem przy naprawach w drodze jest zwykle nóż. Tnij zawsze od siebie, trzymaj drugą rękę poza linią cięcia i po cięciu od razu złóż lub schowaj nóż. Gdy jest zimno i jesteś zmęczony, skaleczenia zdarzają się szczególnie łatwo.

Przy szyciu grubych materiałów, takich jak taśmy, naparstek lub kawałek skóry chroni palec przed igłą. A przy opaskach zaciskowych: nigdy nie zakładaj ich na części ciała.

Pomyśl też, co się stanie, jeśli prowizoryczna naprawa zawiedzie. Załatany but daje mniej przyczepności na mokrej skale, zaklejona taśmą plandeka może rozerwać się ponownie podczas burzy. Uwzględnij te słabe punkty: idź wolniej, zmień trasę i w razie wątpliwości zawróć wcześniej.

Podręczniki przetrwania od dziesięcioleci opisują, jak konserwować sprzęt materiałami, które się ze sobą nosi. Nowoczesny sprzęt stał się lżejszy i delikatniejszy, ale zasada pozostała ta sama: kilkoma podstawowymi materiałami da się zabezpieczyć większość uszkodzeń do najbliższego warsztatu.

Częste nieporozumienie głosi, że taśma naprawi „wszystko”. To doskonałe narzędzie do powierzchni, ale słabe w wilgoci, na zimnie i przy stałym naprężeniu. Przy pasach i szwach lepszym wyborem jest często szycie, a przy luźnych częściach sznurek. Kto zna wszystkie trzy metody, dobierze właściwą do każdego rodzaju uszkodzenia.