Sezonowanie i składowanie drewna opałowego

Gdy drewno się pali, zawarta w nim woda musi najpierw wyparować. To wymaga energii, która potem nie trafia do pomieszczenia jako ciepło. Jednocześnie para chłodzi palenisko. Przy niższych temperaturach gazy z drewna nie spalają się całkowicie: powstaje więcej dymu, sadzy i smoły, a smoła osadza się na zimnych powierzchniach w piecu i kominie. Te osady mogą się zapalić – pożar komina jest niebezpieczny.

Suszenie to w gruncie rzeczy wyścig: woda wychodzi z drewna, a powietrze ją zabiera. Rozłupanie drewna zwiększa powierzchnię i skraca drogę, jaką woda musi przebyć. Przepływ powietrza odprowadza wilgoć, słońce ogrzewa stos, dach chroni przed deszczem, a odstęp od ziemi zapobiega zasysaniu wilgoci od dołu.

Czas schnięcia drewna zależy od gatunku, grubości polan, klimatu i miejsca składowania. Drewno gęste schnie zwykle dłużej niż lekkie. Dlatego nie da się uczciwie podać stałych terminów – lepiej mierzyć niż zgadywać.

Najlepiej, gdy drewno jest przycięte na długość pieca i rozłupane wkrótce po ścięciu. Całe kłody z korą schną znacznie wolniej, bo kora działa jak kurtka. Miejsce składowania powinno być idealnie słoneczne i wietrzne. Drewno leży na paletach, belkach lub kamieniach, w pewnej odległości od ściany domu, żeby powietrze krążyło także za stosem.

Układaj luźno w rzędach i zostaw boki otwarte. Końce stosu ustabilizuj kawałkami ułożonymi w poprzek. Przykrywaj tylko wierzch – małym daszkiem lub plandeką. Stos całkowicie owinięty plandeką nie schnie; poci się i może spleśnieć.

Mierz wilgotnościomierzem na świeżo rozłupanej wewnętrznej powierzchni, nie na suchej zewnętrznej. Powszechne zalecenia podają wartości poniżej około 20 procent jako wystarczająco suche. Bez miernika są wskazówki: suche drewno jest lżejsze, przy uderzaniu o siebie brzmi ostro, a nie głucho, i często ma pęknięcia na końcach. Te oznaki są jednak tylko orientacyjne.

Nawet dobrze wysezonowane drewno wytwarza tlenek węgla, gdy się pali. Pal tylko w piecach dopuszczonych przez fachowców, których komin jest regularnie kontrolowany i czyszczony. Czujnik tlenku węgla powinien być w pomieszczeniu z piecem. Jeśli ktoś ma ból głowy, zawroty głowy lub nudności – zwłaszcza kilka osób naraz – natychmiast wyjdź na zewnątrz i zadzwoń pod lokalny numer alarmowy (112 w UE).

Stosy drewna mogą się przewrócić i spowodować ciężkie obrażenia. Układaj stabilnie i niezbyt wysoko, zabezpiecz końce i trzymaj dzieci z dala od stosu. Piłowanie i rąbanie mają własne zasady bezpieczeństwa przy siekierze i pile – solidne buty, rękawice, odległość od innych.

Drewna impregnowanego, malowanego lub konserwowanego, płyty wiórowej, palet nieznanego pochodzenia ani śmieci się nie pali. Mogą uwalniać substancje toksyczne. Duże stosy drewna bezpośrednio przy ścianie domu mogą być ograniczone lokalnymi przepisami przeciwpożarowymi – sprawdź lokalne przepisy.

Do domu wnoś tylko niewielki zapas, najlepiej na kilka dni przed użyciem. Dzięki temu wilgoć z powierzchni jeszcze wyschnie, a drewno osiągnie temperaturę pokojową. Trzymaj je w odległości od pieca, nie tuż obok ani pod nim.

Duże ilości drewna nie należą do pomieszczeń mieszkalnych. Wnoszą wilgoć, czasem owady i kurz, a do tego zwiększają to, co może się palić. Drewutnia z dachem i otwartymi listwowanymi ścianami to rozwiązanie długoterminowe dla większych ilości.

Zbieranie drewna nie wszędzie jest dozwolone. W lesie całe drewno do kogoś należy, nawet to, które leży na ziemi. Bierz tylko drewno, które wolno ci kupić lub zbierać – sprawdź lokalne przepisy. W niektórych krajach obowiązują też przepisy dotyczące wilgotności drewna i emisji z małych pieców.

Suche drewno jest lepsze nie tylko dla ciepła, ale i dla sąsiedztwa: daje mniej dymu i drobnego pyłu. Oszczędza też pracę, bo do tego samego ciepła potrzebujesz mniej drewna. Kto przygotowuje się na ewentualną awarię ogrzewania, zbiera więc zapas wcześnie – świeżo kupione mokre drewno niewiele się przyda w tę samą zimę.