Skropliny i wentylacja

Powietrze może przenosić wodę jako niewidzialną parę – ciepłe powietrze znacznie więcej niż zimne. Gdy wilgotne powietrze stygnie, w końcu dochodzi do punktu, w którym nie może już utrzymać wody. Ten punkt nazywa się punktem rosy. Wtedy para zamienia się z powrotem w ciekłą wodę: krople na ściance namiotu, rosa na łące, zaparowane łazienkowe lustro.

W schronieniu nocą jest wiele źródeł wilgoci: twój oddech, skóra, mokre ubranie, mokre buty, może wilgotna ziemia. Ciepłe, wilgotne powietrze w środku trafia na zewnętrzną powłokę, wychłodzoną przez zimną noc. Tam osadza się woda.

Wentylacja wykorzystuje prosty fakt: ciepłe powietrze unosi się do góry. Jeśli na górze jest otwór, ciepłe, wilgotne powietrze ulatuje tamtędy, a suchsze powietrze z zewnątrz wpływa na dole. Powstaje delikatny przepływ powietrza, który wynosi wilgoć, zanim skropli się na ściance.

Miejsce mocno wpływa na skraplanie pary. W zagłębieniach, tuż przy wodzie i w gęstych, nieruchomych miejscach nocą gromadzi się wilgotne, zimne powietrze. Miejsce z lekkim powiewem jest zwykle suchsze, nawet jeśli wydaje się nieco chłodniejsze.

Otwieraj otwory wentylacyjne namiotu nawet wtedy, gdy na zewnątrz jest zimno. Przy płachcie zostaw szczelinę między brzegiem a ziemią i trzymaj końce otwarte. Mokre ubrania i sprzęt zostaw na zewnątrz lub w przedsionku, jeśli to możliwe, i nie gotuj w środku.

Usta i nos trzymaj na zewnątrz śpiwora. Oddychanie do śpiwora codziennie wprowadza wilgoć prosto w izolację. Po kilku nocach ta wilgoć się kumuluje, a śpiwór wyraźnie gorzej grzeje. Rano wytrzyj skroploną parę, a śpiwór i schronienie wysusz na słońcu lub wietrze, gdy tylko nadarzy się okazja.

Najniebezpieczniejszy błąd przy wentylacji to zamknięcie wszystkich otworów, a potem używanie w środku kuchenki, grilla, piecyka gazowego lub otwartego ognia. Powstaje wtedy tlenek węgla, gaz, którego nie widać ani nie czuć i który może być śmiertelny. Nigdy więc nie czyń schronienia szczelnym i nigdy nie używaj w nim urządzeń spalających.

Nawet bez ognia całkowicie zamknięta, mała przestrzeń może stać się nieprzyjemnie duszna. Dotyczy to zwłaszcza schronień śnieżnych i osłon z folii. Wyraźny otwór na świeże powietrze zawsze musi być.

Wilgotny śpiwór to realne ryzyko wychłodzenia podczas kilkudniowych wypraw. Traktuj więc wilgoć w sprzęcie poważnie i susz go przy każdej okazji.

Pogodna, bezwietrzna noc po deszczowym dniu nad jeziorem: powietrze jest wilgotne, powłoka namiotu mocno stygnie przez promieniowanie, a żaden wiatr nie odprowadza wilgoci. W takie noce skraplanie pary jest niemal pewne. Miejsce nieco dalej od brzegu i otwarte otwory wentylacyjne robią dużą różnicę.

Worek biwakowy z materiału nieprzepuszczającego powietrza albo folia NRC: tu wilgoć prawie nie ma dokąd uciec i w środku robi się mokro. Na jedną noc zwykle da się to znieść, na dłuższy czas nie.

Schronienie typu lean-to z otwartym frontem: przepływa tyle powietrza, że para prawie się nie skrapla. To jedna z wielkich zalet otwartych rozbić z płachtą.

Wiele osób bierze skroploną parę za przeciek i denerwuje się na namiot. Prosty test: jeśli wnętrze jest równomiernie wilgotne, nawet w miejscach, do których deszcz nie mógł dotrzeć, to niemal zawsze skroplona para. Przeciek zwykle widać przy szwach, oczkach albo wytartych miejscach.

Skraplania pary rzadko da się całkowicie uniknąć. Celem jest utrzymanie jej na tyle niskiej, żeby śpiwór i ubranie pozostały przez noc dostatecznie suche.

Większy przeciąg może dawać wrażenie nieco większego chłodu. Mimo to sucha izolacja z odrobiną przeciągu jest zwykle cieplejsza niż wilgotna izolacja w nieruchomym powietrzu.