Wybór miejsca na schronienie

Zagrożenia nadchodzą z trzech stron. Z góry: martwe gałęzie, martwe drzewa i spadające kamienie. Z dołu: woda, wilgoć i zimne powietrze. Z boku: wiatr. Dobre miejsce omija wszystkie trzy i ma też równe, suche podłoże.

Zimne powietrze jest cięższe niż ciepłe. W bezchmurne noce ziemia stygnie, powietrze nad nią też i to zimne powietrze powoli spływa w dół do zagłębień i dolin, gdzie zbiera się jak jezioro. Dlatego najniższy punkt zagłębienia jest w nocy często wyraźnie zimniejszy i wilgotniejszy niż miejsce nieco wyżej na stoku – choć w dzień wydaje się spokojny i przytulny.

Woda zawsze wybiera najniższą drogę. Suche koryto potoku to znak, że płynie tamtędy woda, gdy pada deszcz – czasem nagle, gdy pada daleko w górze, gdzie tego nawet nie widzisz.

Naprawdę patrz w górę, nie tylko przelotnie. Martwe gałęzie często rozpoznasz po braku liści lub igieł, braku pąków albo odpadającej korze. Ostrzeżeniem są też pochylone martwe drzewa albo drzewa zaklinowane w innych drzewach. U podnóża stoku świeże kamienie lub stożki usypiskowe wskazują na spadające kamienie.

Patrząc w dół, wypatruj linii rumowiska – pasów naniesionych liści, gałęzi i śmieci, które pokazują, jak wysoko woda sięgała wcześniej. Sprawdź podłoże pod kątem wilgoci, korzeni, kamieni i mrowisk. Połóż się na próbę: czy coś uwiera, czy leżysz krzywo?

Idealny jest lekko podwyższony, równy teren, z którego spływa woda deszczowa. Jeśli miejsce jest lekko pochyłe, połóż się głową w górę zbocza. Naturalna osłona przed wiatrem ze skał, ukształtowania terenu lub gęstej roślinności pomaga – ale nie kosztem zsunięcia się do zagłębienia, w którym zbiera się zimne powietrze.

Niektóre zagrożenia mogą być śmiertelne, inne są tylko niewygodne. Gdy musisz coś rozważyć, najpierw wyklucz te niebezpieczne: martwe gałęzie i drzewa, wodę w korytach potoków i wąwozach, spadające kamienie i pioruny. Dopiero potem liczą się osłona przed wiatrem, równy teren i ładny widok.

Gdy możliwe są burze, unikaj grzbietów, szczytów, otwartych wierzchołków i samotnych drzew. Wiatr, deszcz lub śnieg zwiększają prawdopodobieństwo spadających gałęzi – właśnie wtedy, gdy najchętniej schroniłbyś się pod gęstym drzewem.

Teren lawinowy i szczegółowa ocena zagrożenia powodziowego to dziedziny dla specjalistów i wymagają osobnego szkolenia. Jeśli nie jesteś pewien, wybierz miejsce daleko od stoków i wody.

Ćwicz wybieranie miejsca na każdej wędrówce, nawet gdy nie nocujesz. Podczas postojów zadawaj sobie pytanie: gdzie bym tu spał i dlaczego nie tam? Z czasem zaczniesz automatycznie dostrzegać martwe drewno, zagłębienia, w których zbiera się zimne powietrze, i linie rumowiska naniesionego przez wodę.

Na wyprawach zaplanuj dość czasu na poszukiwania w świetle dnia. Dziesięć do dwudziestu minut rozpoznania to dobrze wykorzystany czas. Kto zaczyna dopiero o zmierzchu, często bierze pierwsze wolne miejsce – a to rzadko bywa najlepsze.

Pomyśl też o przepisach: gdzie wolno nocować, rozpalać ogień lub zbierać materiały, jest regulowane bardzo różnie w zależności od kraju i obszaru. Dowiedz się wcześniej o miejscowe zasady.