Sygnały świetlne nocą: SOS i błyski

W ciemności oko nie ma na czym zawiesić wzroku, więc każde źródło światła rzuca się w oczy. Ale stałych świateł jest dużo – domy, drogi, pojazdy. Sygnał wyróżnia ruch i rytm. Światło, które regularnie miga lub się porusza, wygląda jak wiadomość.

SOS pochodzi z alfabetu Morse'a, którego dawniej używano w radiotelegrafii. Trzy krótkie sygnały oznaczają S, trzy długie – O. W sygnale wzywania pomocy litery podaje się jedna po drugiej, bez przerwy: ··· ––– ···. SOS figuruje w międzynarodowych przepisach o sygnałach wzywania pomocy na morzu jako sygnał świetlny lub dźwiękowy i jest znany na całym świecie.

Nie każdy obserwator czyta alfabet Morse'a. To nie szkodzi: regularnie powtarzany wzór i tak zostanie rozpoznany jako sygnał od człowieka. Zrozumiałe są też sygnały świetlne w grupach po trzy lub alpejski sygnał wzywania pomocy (sześć sygnałów na minutę). Liczy się rytm i powtarzanie.

Znajdź miejsce z wolnym widokiem w kierunku, skąd może nadejść pomoc – pagórek, polanę, brzeg. Z zagłębienia lub zza gęstych krzaków nikt cię nie zobaczy. Idź tam jednak tylko wtedy, gdy możesz to zrobić bez niebezpieczeństwa; w nocy teren jest znacznie trudniejszy do oceny.

Skieruj latarkę na możliwych obserwatorów – światła pojazdów, domów, łodzi, w kierunku, z którego słychać silnik – albo powoli omiataj nią horyzont. Wiele latarek ma tryb stroboskopowy lub SOS: jest bardzo widoczny i oszczędza baterie. Przed wyprawą wypróbuj, jak go włączyć, żeby nie szukać przycisków po ciemku.

Ważne jest oszczędzanie energii. Sygnalizuj w odstępach, a zwłaszcza wtedy, gdy coś usłyszysz lub zobaczysz. Zimno osłabia baterie; zapasowe trzymaj w cieple, na przykład w wewnętrznej kieszeni. Jeśli latarka jest ci potrzebna także do marszu i pracy, dobrze przemyśl, ile energii możesz przeznaczyć na sygnały.

Nigdy nie świeć mocnymi lampami bezpośrednio w kabinę śmigłowca ani samolotu i nigdy nie kieruj lasera na statek powietrzny. Załogi często latają nocą z noktowizorami, które silnie wzmacniają jasne światło – mogą zostać nim oślepione. Kierowanie laserów na statki powietrzne jest w wielu krajach niezgodne z prawem.

Gdy tylko zostaniesz zauważony – na przykład śmigłowiec leci w twoją stronę albo krąży nad tobą – przestań błyskać w jego kierunku. Zamiast tego skieruj światło na ziemię lub na siebie, żeby załoga widziała twoją pozycję i nie była oślepiana, i stosuj się do jej poleceń.

SOS i inne sygnały wzywania pomocy służą tylko w prawdziwym niebezpieczeństwie. Nadawanie ich dla zabawy grozi tym, że ratownicy wyruszą na darmo, i w niektórych krajach może skutkować kosztami lub karami. A jeśli twój telefon ma zasięg, najpierw zadzwoń pod lokalny numer alarmowy (112 w UE).

Opcje są także bez czołówki. Latarka w telefonie działa, ale zużywa baterię, która może ci być potrzebna do wezwania pomocy. Do sygnalizowania można też użyć reflektorów lub świateł awaryjnych pojazdu – ale akumulator pojazdu nie powinien rozładować się całkowicie, bo silnik nie zapali.

Światło chemiczne obracane w kółko na sznurku tworzy duży, dobrze widoczny świetlny pierścień. To bardziej rzuca się w oczy niż mały, stały punkt światła. We mgle i przy silnym deszczu sygnały świetlne są jednak mocno ograniczone; wtedy częściej pomagają gwizdek i wołanie.

Ćwicz rytm SOS w domu, na przykład latarką o ścianę albo wyłącznikiem światła: krótki-krótki-krótki, długi-długi-długi, krótki-krótki-krótki, potem przerwa. Licz w myślach: krótki sygnał to mniej więcej „raz”, długi to mniej więcej „raz-dwa-trzy”. Po kilku seriach rytm zapada w pamięć.

Ćwicz na zewnątrz tak, żeby nikt nie mógł wziąć tego za prawdziwe niebezpieczeństwo – więc nie w nocy w stronę domów, łodzi czy dróg. Przy okazji sprawdź tryby swojej lampy: jak włączyć tryb stroboskopowy, jak długo wytrzyma bateria, gdzie są zapasowe baterie?