Pożar lasu w pobliżu: odejdź wcześnie, unikaj dymu

Pożar lasu napędzają trzy rzeczy: susza, wiatr i ukształtowanie terenu. Sucha trawa, liście, igły i martwe drewno łatwo się zapalają i szybko spalają. Wiatr dostarcza ogniowi tlenu i popycha płomienie na nowy materiał palny. Na stoku pożar zwykle biegnie w górę szybciej, bo płomienie sięgają bliżej materiału powyżej i go podgrzewają.

Szczególnie podstępne są latające iskry. Żarzące się kawałki kory i żar są niesione przez wiatr daleko do przodu i mogą wzniecić pożary na długo przed nadejściem czoła ognia – w ogrodach, na dachach, w stosach drewna. Dlatego sytuacja, która przed chwilą wydawała się odległa, może się bardzo szybko zmienić.

Dym to osobne zagrożenie. Zawiera drobne cząstki, które wnikają głęboko w płuca, oraz gazy, takie jak tlenek węgla. Dym może rozprzestrzeniać się na duże odległości i szkodzić zdrowiu nawet tam, gdzie samego pożaru nie widać. Szczególnie wrażliwe są dzieci, osoby starsze, kobiety w ciąży i osoby z chorobami serca lub płuc.

Decydujący jest czas. Wyjazd z wyprzedzeniem oznacza wolne drogi, dobrą widoczność i przestrzeń na decyzje. Wyjazd zbyt późno oznacza dym, korki i pośpiech, a drogi mogą być zablokowane przez pojazdy ratunkowe lub przez sam pożar. Zatem: gdy ogłoszono ewakuację, wyjedź natychmiast – a jeśli czujesz się zagrożony, wyjedź nawet bez polecenia.

Przygotowanie umożliwia szybki wyjazd. Znaj dwie drogi wyjazdu z twojego osiedla na wypadek, gdyby jedna była zamknięta. Miej spakowany plecak ewakuacyjny, dokumenty pod ręką i zaplanuj, co zrobisz ze zwierzętami. Nie przechowuj łatwopalnych rzeczy, takich jak stosy drewna, suche liście i butle z gazem, tuż przy domu. W okresach wysokiego zagrożenia pożarowego pomaga mieć samochód zatankowany i zaparkowany przodem w kierunku wyjazdu.

Jeśli jest jeszcze czas, zamknij okna i drzwi – ale nie zamykaj ich na klucz, jeśli służby tak zalecają, żeby strażacy mogli wejść. Zakręć gaz, jeśli możesz to zrobić bezpiecznie. Nie trać czasu na próby gaszenia pożaru: pożaru lasu nie da się zatrzymać wężem ogrodowym.

Nigdy nie jedź w stronę dymu ani ognia i korzystaj z wyznaczonych tras ewakuacji. Dym odbiera widoczność, a nie wiesz, co jest za nim. Jeśli podczas wędrówki zauważysz dym, opuść teren w poprzek kierunku wiatru i z dala od ognia, jeśli się da – ścieżkami i z dala od stoku nad pożarem, i zadzwoń pod numer alarmowy (w UE 112).

Jeśli ewakuacja nie jest potrzebna, ale w powietrzu jest dym, zostań w domu. Trzymaj okna i drzwi zamknięte, ustaw wentylację na obieg zamknięty lub wyłącz ją i unikaj dodatkowych źródeł dymu, takich jak świece czy grill. Unikaj wysiłku na zewnątrz. Jeśli musisz wyjść, dobrze dopasowana maska FFP2 lub N95 pomaga przy cząstkach – ale nie filtruje gazów, takich jak tlenek węgla, i nie zastępuje opuszczenia zadymionego obszaru.

Jeśli brakuje ci tchu, skorzystaj z pomocy medycznej. Po pożarze wracaj dopiero wtedy, gdy teren został udostępniony: ogniska mogą tlić się pod popiołem bardzo długo, drzewa mogą się przewracać, a linie mogą być uszkodzone. Noś solidne buty i rękawice i niepotrzebnie nie wznoś popiołu.

Większość pożarów lasów w Europie Środkowej wywołują ludzie – nieostrożnością, taką jak wyrzucone niedopałki, ogniska grillowe czy gorące części pojazdów na suchej trawie. Dlatego zakazy palenia ognisk i grillowania w okresach suszy są tak ważne. Przepisy różnią się w zależności od regionu; przed rozpaleniem jakiegokolwiek ognia na zewnątrz sprawdź je u lokalnych władz.

W Niemczech Niemiecka Służba Pogodowa publikuje wskaźnik zagrożenia pożarowego lasów, który pokazuje, jak wysokie jest aktualnie zagrożenie. Wiele innych krajów ma podobne serwisy. Warto sprawdzić go przed wędrówkami i wyjazdami pod namiot w okresach suszy.

Fałszywy alarm nie jest powodem, żeby następnym razem zostać. Nikt nie może z góry z pewnością powiedzieć, w którą stronę ruszy pożar. Jeśli wyjedziesz, a potem będziesz mógł bezpiecznie wrócić, zrobiłeś wszystko dobrze – i pomogłeś ratownikom skupić się na pożarze zamiast na akcjach ratunkowych.