Opracowanie rodzinnego planu awaryjnego

Sytuacje awaryjne nie trzymają się rodzinnego kalendarza. Często jedno z rodziców jest w pracy, drugie poza domem, dzieci w szkole lub w przedszkolu. Jednocześnie w kryzysie wiele osób próbuje skontaktować się z bliskimi, a sieci telefoniczne są przeciążone. Bez umowy każdy szuka po kolei – z niepokojem, objazdami, a czasem niebezpiecznymi podróżami.

Plan rozwiązuje ten problem z góry. Ustala, jak jesteście ostrzegani, gdzie się spotykacie, z kim wszyscy się kontaktują i kto przejmuje które zadanie. Dobre plany są krótkie, spisane na papierze, znane wszystkim i wypróbowane przynajmniej raz. Plan istniejący tylko w głowie jednej osoby jest bezużyteczny, jeśli akurat tej osoby nie da się złapać.

Dwa miejsca spotkania to serce planu. Pierwsze jest tuż przy twoim domu, na przykład przy określonym drzewie lub skrzynce na listy – tam spotykacie się, gdy musicie szybko opuścić dom, na przykład podczas pożaru. Drugie jest poza okolicą, na przykład u znajomych lub w publicznym miejscu, które wszyscy znają. Służy na wypadek, gdy w ogóle nie możecie wrócić do domu, bo droga jest zamknięta albo okolica jest dotknięta zdarzeniem.

Dodaj osobę kontaktową w innym regionie, do której każdy się odzywa. Brzmi to dziwnie, ale jest powód: połączenia z niedotkniętym obszarem często przechodzą łatwiej niż rozmowy wewnątrz strefy kryzysu. Krótkie SMS-y mają często większą szansę niż rozmowy. Każda osoba, także dziecko, nosi przy sobie kartę kontaktową z najważniejszymi numerami i miejscami spotkania – na papierze, bo rozładowany telefon nie pokaże już żadnych numerów.

Na koniec rozdzielasz zadania: kto odbiera dzieci? Kto sprawdza, co z babcią lub sąsiadem, który potrzebuje pomocy? Kto bierze plecak ewakuacyjny i zwierzęta? Każde zadanie powinno mieć zastępcę. Wszyscy dorośli powinni też wiedzieć, gdzie jest główny zawór wody, zawór gazu i skrzynka z bezpiecznikami. Zakręcaj je tylko wtedy, gdy to konieczne i bezpieczne albo gdy poproszą o to władze.

Plan rodzinny pomaga w prawie każdej sytuacji awaryjnej: przerwie w dostawie prądu, burzy, powodzi, pożarze, zakłóceniach w transporcie. Kosztuje niewiele i zdejmuje dużo lęku, bo każdy wie, że istnieje umowa. Jak władze w twoim regionie ostrzegają – syrenami, radiem, aplikacjami ostrzegawczymi czy wiadomościami na telefon – oraz jak w sytuacji awaryjnej postępują szkoła, opieka dzienna i pracodawcy, musisz sprawdzić sam. Te informacje należą do planu.

Plan nie może zastąpić poleceń władz i służb ratunkowych. Jeśli miejsce spotkania leży w strefie zagrożenia, drogi są zamknięte albo szkoła nakazuje wszystkim zostać w środku, obowiązują te polecenia. Plan rodzinny jest wtedy podstawą, a nie rozkazem. Dlatego dobre plany zawsze mają wariant zapasowy.

W bezpośrednim zagrożeniu kolejność jest taka: najpierw własne bezpieczeństwo, potem numer alarmowy (112 w UE), potem plan. Nikt nie powinien wchodzić do płonącego domu, zalanej drogi ani zamkniętej strefy tylko po to, by dotrzeć do miejsca spotkania lub kogoś szukać. Jeśli kogoś brakuje, powiedz o tym ratownikom – mają sprzęt i ochronę, których ty nie masz.

Ostrożność jest też potrzebna przy wyłączaniu gazu lub prądu. Jeśli czujesz gaz, nie włączaj światła ani urządzeń; opuść budynek i zadzwoń z zewnątrz pod numer alarmowy lub do pogotowia gazowego. Prace elektryczne zostaw fachowcom.

Usiądźcie razem raz w roku, na przykład w spokojne niedzielne popołudnie. Przejrzyjcie plan, sprawdźcie numery telefonów i zapytajcie dzieci, czy nadal pamiętają miejsca spotkania. Przejdźcie razem raz trasę do drugiego miejsca spotkania, żeby każdy ją widział.

Dzieci uczą się najlepiej przez zabawę i bez strachu. Wyjaśnij spokojnie, że plan jest jak pas bezpieczeństwa: masz nadzieję, że nigdy nie będzie potrzebny, ale dobrze, że jest. Pozwól im zaprojektować własną kartę kontaktową i od czasu do czasu pytaj: „Gdzie się spotykamy, jeśli nie możemy wrócić do domu?”