Wędkowanie: prawo, karta wędkarska i ochrona zwierząt

W Austrii każdy z dziewięciu krajów związkowych reguluje wędkarstwo własną ustawą rybacką, w Niemczech każdy z szesnastu krajów związkowych. Dlatego przepisy w Tyrolu różnią się od tych w Dolnej Austrii, a te w Bawarii od tych w Brandenburgii. Wszystkie mają tę samą podstawową zasadę: kto łowi, potrzebuje osobistej karty wędkarskiej i zezwolenia na konkretną wodę.

Osobista karta wędkarska nazywa się w Austrii oficjalnie Fischerkarte, a w Niemczech Fischereischein. Zwykle dostaje się ją po kursie lub egzaminie obejmującym biologię ryb, wody, sprzęt, prawo i ochronę zwierząt. Dla gości i wczasowiczów wiele krajów związkowych oferuje karty ograniczone czasowo, z prostszymi wymaganiami.

Zezwolenie na wodę wydaje posiadacz prawa rybackiego – często klub lub dzierżawca, czasem państwo albo właściciel gruntu. Nazywa się je licencją, zezwoleniem, kartą połowową lub biletem dziennym. Razem z nim dostajesz regulamin wody, który dokładnie mówi, co wolno na tej wodzie.

Okresy ochronne chronią ryby podczas tarła, czyli składania ikry. W tym czasie są szczególnie bezbronne, a każda złowiona ryba brakuje następnemu pokoleniu. Wymiary ochronne dbają o to, żeby ryba mogła choć raz odbyć tarło, zanim zostanie zabrana. Niektóre gatunki są chronione przez cały rok, bo stały się rzadkie.

Zakazane metody to zwykle te, które łowią zbyt wiele ryb naraz albo powodują niepotrzebne cierpienie: sieci, pułapki, sidła, oszczepy, haczyki do zaczepiania, światło wabiące ryby, trucizna i materiały wybuchowe. Z reguły dozwolona jest tylko wędka z żyłką przy ograniczonej liczbie wędek i haczyków. Dokładnie mówią o tym prawo kraju związkowego i regulamin wody.

Do prawidłowego wędkowania należy właściwe wyposażenie: pałka do ogłuszania ryb, ostry nóż, wypychacz haczyków, miarka i podbierak. Dzięki nim szybko zmierzysz każdą rybę, łagodnie ją odhaczysz i – jeśli ją zatrzymujesz – od razu zabijesz. Na wielu wodach każdą zabraną rybę trzeba też wpisać do rejestru połowów.

Połów bez zezwolenia to nie drobiazg. Zależnie od kraju związkowego i przypadku jest wykroczeniem albo przestępstwem, a sprzęt wędkarski może zostać skonfiskowany. Strażnicy rybaccy kontrolują karty, sprzęt i połowy. Prawdziwa sytuacja awaryjna – na przykład gdy ktoś utknął na całe dni, a pomoc jest poza zasięgiem – może uzasadniać połów na pożywienie, ale tylko w takim zakresie i tak długo, jak jest to naprawdę konieczne.

Zawsze obowiązuje też ochrona zwierząt. Ryba nie może długo miotać się na powietrzu, nie może leżeć żywa w torbie ani w wiadrze bez wody i nie może się wykrwawiać bez ogłuszenia. Kto wypuszcza ryby, robi to szybko, mokrymi rękami i najlepiej w wodzie. Łowienie ryb tylko dla zabawy i wypuszczanie ich jest w Niemczech prawnie kłopotliwe, bo do takiego postępowania z kręgowcami potrzebny jest rozsądny powód.

Przy samej wodzie czyhają zwykłe niebezpieczeństwa: śliskie kamienie, podmyte brzegi, prąd i zimna woda. Nie łów sam w niebezpiecznych miejscach, nie wchodź do szybkiej wody i nigdy nie zostawiaj dzieci bez nadzoru. W sytuacji awaryjnej dzwoń pod 112, w Austrii także pod 144.

Kurs na kartę wędkarską opłaca się każdemu, kto chce łowić regularnie, i każdemu, kto poważnie traktuje wędkowanie jako część swojej wiedzy awaryjnej. Uczy dokładnie tej wiedzy, która pomaga też w sytuacji awaryjnej: gdzie stoją ryby, jak łagodnie się z nimi obchodzić oraz jak je prawidłowo zabić i przygotować.

W prawdziwej sytuacji awaryjnej obowiązuje jasna kolejność: najpierw wezwanie pomocy i bezpieczeństwo, potem ochrona przed zimnem lub upałem, potem woda pitna, a dopiero potem jedzenie. Zdrowy człowiek może wytrzymać wiele dni bez jedzenia, ale tylko krótko bez wody i ciepła. Kto jest blisko pomocy, czeka na pomoc i nie łowi bez zezwolenia.

Prawa rybackie są często bardzo stare i związane z ziemią. Wiele klubów zarybia swoje wody młodymi rybami, dba o brzegi i tarliska oraz płaci strażnikom. Cena biletu dziennego jest częścią tego wkładu. Kto kupuje bilet, często dostaje też cenne wskazówki, gdzie i jak łowić na danej wodzie.

Przed podróżą sprawdź przepisy kraju docelowego. Niektóre kraje pozwalają łowić na pewnych wybrzeżach bez karty, ale w głębi lądu prawie wszędzie potrzebne jest zezwolenie. Biura turystyczne, sklepy wędkarskie i kluby zwykle wiedzą, gdzie dostać bilety. To hasło nie jest poradą prawną – zawsze obowiązują aktualne przepisy i regulaminy wód.