Wybór i rozchodzenie obuwia

Pęcherz powstaje, gdy skóra ciągle ociera się o skarpetę lub but. Górne warstwy skóry przesuwają się względem głębszych, aż się rozdzielą, a przestrzeń między nimi wypełnia się płynem. Wilgoć zmiękcza skórę i czyni ją bardziej podatną, ciepło wzmacnia ten efekt. Dlatego pęcherze pojawiają się szczególnie w długie, ciepłe dni i przy mokrych stopach.

Przed pęcherzem prawie zawsze pojawia się sygnał ostrzegawczy: ciepłe, piekące lub zaczerwienione miejsce, często nazywane „gorącym punktem”. Jeśli teraz się zatrzymasz i zareagujesz, zwykle jeszcze zapobiegniesz pęcherzowi. Jeśli pójdziesz dalej i „zacisniesz zęby”, po kilku godzinach masz często bolesny pęcherz, który psuje resztę wyprawy.

Przeciw tarciu pomaga but, którego kształt pasuje do twojej stopy, pewne trzymanie pięty, dobrze dobrane skarpety bez zagnieceń i możliwie suche stopy. Rozchodzenie pokazuje miejsca ucisku, zanim staną się problemem na długiej wyprawie.

Najpierw rodzaj: lekkie buty trekkingowe wystarczą na dobre ścieżki. Buty za kostkę ze sztywniejszą podeszwą są przeznaczone na nierówny teren i duże obciążenie. Buty górskie z podeszwą sztywną i przystosowane do raków potrzebne są tylko na trasach alpejskich. Lekkie buty biegowe w teren szybko schną, ale oferują mniej ochrony i podparcia przy dużym obciążeniu.

Przy przymierzaniu obuwia liczą się szczegóły. Przymierzaj po południu, w skarpetach, których użyjesz na wyprawie, i zawsze oba buty – wiele osób ma dwie stopy różnej wielkości, a decyduje ta większa. W sklepie zejdź po pochylni: palce nie mogą uderzać o przód. Wejdź pod górę: pięta nie powinna wyraźnie się unosić. Zwróć uwagę też na szerokość: jeśli uciska z boku przedstopia lub małego palca, to nie poprawi się na długich dystansach.

Każdy producent buduje obuwie na własnej formie, zwanej kopytem. Dlatego ten sam rozmiar może bardzo różnie leżeć w zależności od marki. Nie spiesz się, przymierz kilka modeli i nie kupuj obuwia za małego – to jedna z najczęstszych przyczyn stłuczonych paznokci i bólu przy schodzeniu.

Nowe obuwie najpierw noś na co dzień, potem na krótkich spacerach, a na końcu na dłuższych wyprawach, także z plecakiem. Zwiększaj czas i obciążenie stopniowo. Nowoczesne obuwie często potrzebuje mniej czasu na rozchodzenie niż dawne całoskórzane buty, ale i ono pokazuje, gdzie uciska, dopiero gdy w nim chodzisz. Długa wyprawa w zupełnie nowych butach to niepotrzebne ryzyko.

Sznurowanie to niedoceniane narzędzie. Na podbiciu – górnej części stopy – powinno być na tyle mocne, żeby stopa nie zsuwała się do przodu na zejściach. Jeśli gdzieś uciska, możesz tam pominąć hak lub oczko, żeby zmniejszyć nacisk. Przed długim zejściem warto jeszcze raz mocniej zaciągnąć sznurowadła; pod górę mogą być nieco luźniejsze.

Skarpety też są częścią systemu. Powinny dobrze pasować, nie marszczyć się i odprowadzać wilgoć od skóry. Bawełniane skarpety chłoną wodę i pozostają mokre, co na długich wyprawach sprzyja powstawaniu pęcherzy. Zapasowa para spakowana na sucho w plecaku jest na wagę złota.

Pielęgnacja w czasie wyprawy jest tak samo ważna jak samo obuwie. Obetnij paznokcie u nóg kilka dni przed wyprawą, żeby nie uderzały o przód buta na zejściach. Podczas dłuższych postojów zdejmuj buty i skarpety, żeby stopy mogły wyschnąć i ostygnąć. Mokre skarpety zamień na suche, gdy tylko możesz.

Przy pierwszym gorącym punkcie zatrzymaj się natychmiast, nawet jeśli moment jest niewygodny. Wyprostuj skarpety, usuń z buta ziarenka lub piasek i zabezpiecz to miejsce taśmą albo plastrem na pęcherze. Zajmuje to kilka minut i często oszczędza ci dni bólu.

Otwarte lub pęknięte pęcherze utrzymuj w czystości i zakryte. Jeśli staną się czerwone, opuchnięte, ciepłe, wypływa z nich ropa albo pojawi się gorączka, może to być zakażenie – wtedy szukaj pomocy medycznej. Osoby z problemami ze stopami lub chorobą zmniejszającą czucie w stopach powinny szczególnie dokładnie sprawdzać stopy i zasięgnąć porady lekarza lub podologa.

Solidne buty za kostkę dają więcej podparcia i ochrony na trudnym terenie, ale nie zastępują ostrożnego stawiania kroków. Na śliskim lub stromym terenie więcej niż jakikolwiek but pomaga wolne tempo. W zimnie i wilgoci suche, ciepłe stopy chronią też przed odmrożeniami: zmieniaj mokre skarpety i nie pozwalaj, by stopy godzinami stygły w mokrych butach.