Biegnący knagowiec

Węzeł knagowy tworzy stałą pętlę, która pod obciążeniem nie zmienia rozmiaru. W węźle knagowym zaciskowym tę małą pętlę zawiązuje się wokół części stałej tej samej liny. Część stała może więc przesuwać się przez pętlę, a powstająca duża pętla zmniejsza się, gdy się za nią pociągnie.

Sam węzeł knagowy się nie zakleszcza, nawet gdy duża pętla jest mocno zaciągnięta. Dlatego po użyciu pętlę łatwo otworzyć, a węzeł szybko się rozwiązuje. Haczyk: węzeł knagowy zaciskowy trzyma tylko wtedy, gdy pętla jest napięta. Gdy napięcie ustępuje, pętla może się poluzować i zsunąć z przedmiotu.

Najpierw przyjrzyj się małemu węzłowi knagowemu: koniec wychodzi w górę przez pętlę, biegnie z tyłu wokół części stałej i wraca w dół przez pętlę. W zwykłym węźle knagowym leży po wewnętrznej stronie pętli, nie po zewnętrznej. Jeśli koniec leży na zewnątrz, to tzw. lewoskrętny węzeł knagowy, który wiele książek o węzłach uważa za mniej niezawodny, bo łatwiej może się przewrócić – czyli pod obciążeniem zmienić kształt i się rozwiązać.

Potem sprawdź, czy działa: część stała musi swobodnie przesuwać się przez małą pętlę. Jeśli się zacina, pętla jest zbyt ciasna albo zawiązana odwrotnie. Dociągnij sam węzeł knagowy mocno, zanim użyjesz pętli zaciskowej, i zostaw dostatecznie długą końcówkę. Zbyt krótka końcówka to jedna z najczęstszych przyczyn, dla których odmiany węzła knagowego się rozwiązują.

Węzeł knagowy zaciskowy przydaje się do chwytania lub przyciągania przedmiotów, do których nie możesz sięgnąć: gałęzi, tobołka, liny, która odpłynęła. Może też pomóc zarzucić linę na wysoką gałąź i tam ją zacisnąć albo ściągnąć luźny tobołek. Jego zaleta: potem łatwo się z powrotem otwiera.

Jeśli tobołek ma pozostać związany na stałe, lepszy jest węzeł trzymający bez napięcia, na przykład węzeł zaciskowy (constrictor) albo marlinowy (marling hitch). Do przywiązania do drzewa często lepiej nadaje się węzeł dwukrotny (timber hitch) albo zwój okrężny z dwoma półsztykami.

Zaciskające się pętle są niebezpieczne, jeśli trafią na żywe istoty. Nigdy nie zakładaj ich na szyję ani kończyny ludzi czy zwierząt, nawet dla żartu lub w zabawie, i nie pozwalaj dzieciom bawić się takimi pętlami bez nadzoru. Przechowuj liny z pętlami tak, by nikt nie mógł się w nich zaplątać.

Typowe błędy to źle zawiązany węzeł knagowy, który się rozwiązuje, zbyt krótka końcówka oraz pętla zsuwająca się z przedmiotu, gdy nie ma napięcia. Gdy przyciągasz przedmiot do siebie, uważaj, by nie poleciał nagle w twoją stronę. Używanie węzłów do ochrony życia dopiero po odpowiednim szkoleniu i ze sprzętem z certyfikatem.

Węzeł knagowy zaciskowy (running bowline) od dawna znany jest w żeglarstwie, na przykład do wyławiania przedmiotów lub lin, które wypadły za burtę. Pięknie pokazuje, jak mała zmiana zamienia znany węzeł w nowy: stały węzeł knagowy staje się oczkiem, przez które biegnie część stała tej samej liny.

Aby poćwiczyć, zawiąż najpierw kilka zwykłych węzłów knagowych, aż dobrze go opanujesz. Potem zawiąż węzeł knagowy zaciskowy wokół krzesła, zaciśnij pętlę i otwórz ją z powrotem. Gdy zobaczysz, że mała pętla pozostaje tej samej wielkości, a duża pętla się przesuwa, zrozumiesz zasadę.