Odnajdywanie drogi w mieście bez telefonu

W terenie orientujesz się dzięki liniom prowadzącym (długim liniom, takim jak ścieżki czy strumienie, wzdłuż których idziesz), liniom zatrzymującym (liniom, które mówią ci, że zaszedłeś za daleko) i punktom odniesienia (wyraźnym punktom widocznym z daleka). Miasto ma dokładnie to samo, tylko z betonu: główne ulice i linie kolejowe są liniami prowadzącymi, rzeka albo obwodnica może być linią zatrzymującą, a wieże, wieżowce czy duży dworzec to punkty odniesienia.

Do tego dochodzą informacje stworzone właśnie do orientacji. Nazwy ulic wiszą na skrzyżowaniach, często na rogach budynków. Numery domów zdradzają, w którą stronę ulica „biegnie”: w wielu miastach numery rosną w jednym kierunku, często z parzystymi po jednej stronie i nieparzystymi po drugiej; są jednak także ulice, gdzie numery rosną po jednej stronie i wracają w dół po drugiej. Przystanki i stacje mają często mapy okolicy z punktem „jesteś tutaj”.

Jeśli wiesz, w którym kierunku od twojej okolicy leży rzeka, centrum lub dworzec, masz już w głowie przybliżony szkielet. Często to wszystko, czego potrzebujesz, żeby ruszyć w dobrą stronę i po drodze korygować kurs za pomocą znaków i pytając o drogę.

Liczy się przygotowanie. Zaopatrz się w papierowy plan miasta – kupiony lub wydrukowany – i zaznacz na nim swój dom, pracę, szkołę lub przedszkole, domy ważnych osób, ustalone rodzinne miejsce spotkania oraz miejsca, gdzie można szukać pomocy. Ważne adresy i numery telefonów zapisz też na kartce w portfelu. Bez telefonu prawie nikt nie zna na pamięć numerów swoich bliskich.

Naucz się najważniejszych tras pieszo, nie tylko samochodem czy pociągiem. Kto zawsze jeździ, często nie zna pieszych tras ani tego, ile czasu zajmują. Spacer z domu do szkoły dzieci lub do miejsca pracy, raz celowo bez nawigacji, pokaże ci trasę i jej punkty orientacyjne.

W drodze zapamiętuj charakterystyczne miejsca na drogę powrotną: rzucający się w oczy sklep, pomnik, nietypowe skrzyżowanie. Od czasu do czasu odwróć się, żeby wiedzieć, jak trasa wygląda z drugiej strony. I pytaj, gdy nie masz pewności: ludzie w sklepach oraz pracownicy taksówek i komunikacji zwykle dobrze znają swoją okolicę.

W sytuacji kryzysowej drogi, mosty, tunele, a nawet całe dzielnice mogą być zamknięte – na przykład z powodu powodzi, pożarów, wypadków lub akcji ratunkowych. Zawsze stosuj się do zapór i poleceń policji oraz służb ratunkowych, nawet jeśli najkrótsza droga prowadzi właśnie tamtędy. Trasy ewakuacji wyznaczają władze; słuchaj ich komunikatów w radiu, przez megafony lub na ogłoszeniach.

Podczas przerwy w dostawie prądu nocą często gasną też latarnie uliczne i sygnalizacja świetlna. Poruszaj się wtedy szczególnie ostrożnie, jeśli możesz, miej latarkę i uważaj na ruch uliczny. Jeśli czujesz się niepewnie, trzymaj się ruchliwych, otwartych ulic. W razie nagłej potrzeby dzwoń pod lokalny numer alarmowy (112 w UE) – ale przy dużej awarii telefony mogą nie działać. Właśnie dlatego tak cenne jest miejsce spotkania ustalone wcześniej.

Podczas przerwy w dostawie prądu możesz chcieć wrócić z pracy do domu albo odebrać dzieci. Pomaga, jeśli wcześniej przeszedłeś tę trasę i znasz główne linie: „Idź wzdłuż rzeki do drugiego mostu, potem w górę główną ulicą.” Nawet gdy pociągi i autobusy nie kursują, ich przystanki i linie wskazują kierunek do dzielnic i centrum.

W nieznanym mieście podczas podróży warto przed wyjściem rzucić okiem na plan miasta: gdzie jest mój hotel w stosunku do rzeki, dworca, centrum? Zdjęcie mapy albo plan z hotelu, adres hotelu zapisany na kartce i jeden czy dwa charakterystyczne budynki w pobliżu często wystarczą, żeby bezpiecznie wrócić.

Urządź „dzień bez telefonu”: przejdź trasę w swoim mieście, korzystając tylko z papierowej mapy, znaków i pytania o drogę. Z dziećmi może to być zabawa – to one czytają tablice z nazwami ulic i mówią, w którą stronę iść. Wykorzystaj to, żeby porozmawiać o tym, gdzie jest miejsce spotkania waszej rodziny i jak każdy może tam dotrzeć ze swojego zwykłego miejsca.

Sprawdzaj od czasu do czasu, czy mapa miasta jest nadal aktualna i czy adresy i numery na twojej kartce wciąż się zgadzają. Papierowe mapy się starzeją, a miasta się zmieniają. Zwykle wystarczy szybkie spojrzenie raz w roku.