Jak radzić sobie z samotnością w izolacji

Samotność to sygnał, podobny do głodu czy pragnienia: pokazuje, że jedna z twoich potrzeb nie jest zaspokojona – potrzeba więzi z innymi ludźmi. Być samemu i czuć się samotnym to nie to samo. Niektórzy lubią być sami i nie czują się samotni; inni czują się opuszczeni w samym środku tłumu.

Więzi z innymi ludźmi to ważny czynnik ochronny po trudnych wydarzeniach. W kryzysie znikają jednak często właśnie te rzeczy, które zwykle łączą ludzi: praca, szkoła, kluby, odwiedziny. Jednocześnie przybywa zmartwień, a ubywa rozproszenia. Coraz więcej rozmyślasz, a dzień traci swój rytm.

Jeśli samotność trwa długo, może obniżyć nastrój oraz utrudnić sen i radzenie sobie. Dlatego warto nie zostawiać kontaktu przypadkowi, lecz zaplanować go świadomie – zwłaszcza wtedy, gdy ci się nie chce.

Regularność wygrywa z długością. Umów się na stałe, krótkie kontakty: codzienny telefon, wiadomość o ustalonej porze albo „jestem OK” do zaufanej osoby. Daje to obu stronom poczucie bezpieczeństwa – a jeśli wiadomości kiedyś zabraknie, zostanie to zauważone.

Robienie czegoś dla innych pomaga także tobie. Zadzwoń do sąsiada, skoordynuj zakupy dla kilku gospodarstw domowych albo wysłuchaj kogoś, komu jest gorzej. Bycie potrzebnym sprawia, że czujesz się mniej samotny. Wiele osób się wycofuje, „żeby nikogo nie obciążać” – a większość ludzi cieszy się, gdy się ich o coś poprosi.

Małe rytuały nadają dniu strukturę: śniadanie o tej samej porze, wieczorny spacer (jeśli dozwolony i bezpieczny), dziennik, stała pora na hobby. Aktywne zajęcie zwykle pomaga bardziej niż godziny biernego oglądania telewizji lub przewijania ekranu.

Jeśli zawiodą prąd, telefon lub internet, potrzebujesz prostych metod. Podstawą jest lista kontaktów na papierze. Z sąsiadami możesz wymieniać się karteczkami lub listami albo umówić się na znak w oknie – na przykład kartkę wystawianą w oknie każdego ranka, która oznacza „wszystko w porządku”.

Radio na baterie przynosi do domu nie tylko wiadomości, ale też głosy i muzykę. Wspólne słuchanie radia z sąsiadami, rozmowa przez balkon lub przez zamknięte drzwi są możliwe nawet wtedy, gdy spotkania osobiste są niedozwolone lub niebezpieczne. Przestrzegaj obowiązujących przepisów zdrowotnych, na przykład podczas kwarantanny.

W kwarantannie lub podczas choroby pomaga stała dzienna struktura z umówionymi porami kontaktu, nawet gdy czujesz się słabo. Osoby mieszkające samotnie lub należące do grupy ryzyka szczególnie korzystają z łańcuchów kontaktów uzgodnionych przed kryzysem: kto się z kim kontaktuje i co się dzieje, gdy ktoś się nie odezwie?

W odległych miejscach – na przykład odcięty śniegiem w chacie albo we wsi bez połączeń – warto uzgodnić z kimś na zewnątrz stałe pory kontaktu, dopóki jeszcze jest łączność. Dzięki temu ktoś wie, kiedy zacząć się niepokoić i wezwać pomoc.

Te wskazówki nie są leczeniem depresji. Jeśli przez dłuższy czas prawie nie czujesz radości, nie chcesz wstawać z łóżka, prawie nie jesz, czujesz stałą beznadzieję albo codzienne życie cię paraliżuje, pomoc specjalisty ma sens. Możesz zwrócić się do lekarza rodzinnego, poradni, specjalistów zdrowia psychicznego oraz lokalnych telefonów zaufania i linii kryzysowych – wiele z nich jest dostępnych także telefonicznie lub online.

Przy myślach samobójczych lub o samouszkodzeniu, przy zagrożeniu dla innych albo gdy ktoś całkowicie traci kontrolę, natychmiast zadzwoń pod lokalny numer alarmowy (112 w UE) lub na lokalną linię kryzysową i nie zostawiaj tej osoby samej. Dotyczy to również sytuacji, gdy martwisz się o kogoś innego.