Naturalny dach jednospadowy z reflektorem ognia
Dach jednospadowy z tyczek z gęstym pokryciem z gałęzi lub liści, z małym ogniskiem przed nim; ściana z kłód lub kamieni za ogniskiem odbija ciepło promieniowania z powrotem. Jest pracochłonny, wymaga stałego pilnowania ognia i jest dopuszczalny tylko tam, gdzie wolno palić ogień i zbierać materiał.
- Kilka godzin plus drewno opałowe na noc
Wyjaśnione prosto
Ognisko ogrzewa cię głównie przez promieniowanie – tak jak słońce grzeje twarz, nawet gdy powietrze jest zimne. To ciepło rozchodzi się we wszystkich kierunkach. Jeśli zbudujesz za ogniem ścianę z kłód lub kamieni, część ciepła zostaje odbita z powrotem w twoją stronę, trochę jak lustro odbija światło.
Towarzyszy temu szałas jednospadowy z tyczek, gęsto pokryty gałęziami lub liśćmi. Chroni przed deszczem i wiatrem, a pochyły dach kieruje też część ciepła ku tobie.
Najważniejsze: dach z suchego materiału pali się bardzo łatwo. Ogień musi być mały, w pewnej odległości i zawsze pod obserwacją. I wolno go palić tylko tam, gdzie ogniska są dozwolone – nigdy w suszy ani przy wietrze.
Jak to działa
Ciepło może się przekazywać na trzy sposoby: przez przewodzenie (bezpośredni kontakt), przez konwekcję (poruszające się ciepłe powietrze) i przez promieniowanie. Przy otwartym ogniu gorące powietrze w większości unosi się i ucieka w górę. To, co grzeje cię przed ogniskiem, to głównie promieniowanie, które biegnie po liniach prostych.
Bez reflektora większość tego promieniowania ginie w otoczeniu. Ściana ze stosu kłód lub kamieni za ogniem wyłapuje jego część, nagrzewa się i oddaje ciepło z powrotem w stronę schronienia. Pochyła tylna ściana szałasu jednospadowego działa podobnie z drugiej strony. Człowiek leży pośrodku.
Jednocześnie dach pełni swoją właściwą rolę: chroni przed deszczem i wiatrem. Żeby woda spływała, pokrywa się go od dołu do góry tak, by każda warstwa zachodziła na niższą – jak dachówki.
Bezpieczeństwo: na co zwracać uwagę
Największym niebezpieczeństwem jest zapalenie się samego schronienia. Suche gałęzie i liście palą się bardzo szybko. Zachowaj dość dużą odległość między ogniem a dachem, uważaj na iskry, miej w pogotowiu środek gaśniczy – np. wodę lub ziemię – i nigdy nie zostawiaj ognia bez nadzoru. Nie ma stałej wartości odległości: zależy od wielkości ognia, wiatru i materiału.
Nie rozpala się ognia w suszy, przy wietrze ani przy ostrzeżeniu przed pożarem lasu. Zakazy rozpalania ognia i lokalne przepisy zawsze mają pierwszeństwo. W wielu częściach Europy Środkowej ogniska w lasach są co do zasady zakazane lub ściśle regulowane.
Dym może zbierać się pod dachem. Jeśli pojawi się ból głowy, zawroty głowy lub nudności, natychmiast wyjdź na świeże powietrze. Kto chce spać, musi najpierw całkowicie ugasić ogień albo ustalić wartę – żar może tlić się bardzo długo. I jak zawsze: przed budową spójrz w górę, czy nad tobą nie ma martwych gałęzi.
Na co naprawdę zwrócić uwagę
Małe ognisko jest lepsze niż duże. Duże ognisko zużywa mnóstwo drewna, wyrzuca więcej iskier i trudniej nad nim zapanować. Małe, równe ognisko z reflektorem często grzeje przyjemniej i bezpieczniej.
Nie lekceważ tego, ile drewna potrzebujesz. Ogień, który ma płonąć przez całą zimną noc, wymaga bardzo dużo opału – więcej, niż większość ludzi szacuje. Trzeba go zebrać przed zmrokiem, a ktoś musi być przy ogniu, żeby go dokładać.
Palenisko powinno być na nagiej glebie mineralnej, oczyszczone z liści, korzeni i suchej trawy. Do budowy używa się suchego drewna i luźnego materiału, nie gałęzi z żywych drzew. Kamienie ze strumieni lub bardzo mokre kamienie nie nadają się na krąg ogniskowy i reflektor, bo pod wpływem ciepła mogą pękać lub eksplodować.
Kiedy to ma sens – a kiedy nie
Ta konstrukcja pochodzi z regionów obfitujących w drewno i powstała z myślą o zimnych nocach, w których kilka osób na zmianę pilnuje ognia. Może mieć sens w grupie, w miejscu, gdzie ogniska i zbieranie drewna są dozwolone, oraz przy wilgotnej, bezwietrznej pogodzie.
Dla osoby samotnej, która musi spać, nadaje się słabo, bo ogień wymaga ciągłego nadzoru. Na obszarach chronionych, przy zakazie palenia ognia, w suszy lub przy wietrze nie wchodzi w grę. W prawdziwej sytuacji awaryjnej awaryjny biwak z noszonym sprzętem – folią NRC, workiem biwakowym, matą do spania, ciepłą odzieżą – jest zwykle bezpieczniejszy i znacznie mniej męczący.
Jak to ćwiczyć
Ćwicz tylko w wyznaczonych miejscach na ognisko albo za wyraźną zgodą właściciela terenu. Efekt reflektora możesz też wypróbować bez schronienia: usiądź przy dozwolonym ognisku, raz ze ścianą z kamieni lub drewna za nim, raz bez, i poczuj różnicę.
Po ćwiczeniu rozbierz schronienie, rozrzuć materiał i całkowicie ugaś ogień, aż żaden żar nie będzie ciepły. Tak nauczysz się techniki, nie zostawiając śladów ani zagrożeń.
Krok po kroku
Sprawdź zgodę i ryzyko
Buduj tylko tam, gdzie wolno palić ogień i zbierać materiał. W czasie suszy lub wiatru zrezygnuj z ognia.
- 1
Sprawdź zgodę i ryzyko
Buduj tylko tam, gdzie wolno palić ogień i zbierać materiał. W czasie suszy lub wiatru zrezygnuj z ognia.
- 2
Postaw szkielet
Połóż mocną belkę kalenicową między dwoma drzewami lub widlastymi podporami i oprzyj tyczki dachowe ukośnie do podłoża, tyłem do wiatru.
- 3
Pokryj gęsto
Pokrywaj od dołu do góry jak dachówki gałęziami lub liśćmi, aby deszcz spływał. Używaj posuszu i luźnego materiału.
- 4
Urządź palenisko
Urządź palenisko w pewnej odległości przed schronieniem na gołej ziemi mineralnej i usuń z otoczenia materiał palny.
- 5
Zbuduj reflektor
Zbuduj za ogniem ścianę z ułożonych kłód lub kamieni, by odbijała ciepło w stronę schronienia.
- 6
Pilnowanie ognia i gaszenie
Utrzymuj mały ogień i stale go pilnuj. Kto idzie spać, musi go najpierw całkowicie ugasić lub zorganizować wartę.
Żar może tlić się bardzo długo – ugaś całkowicie.
Częste błędy
- Ogień zbyt blisko dachu
- Zbyt duży ogień
- Za mało drewna opałowego na noc
- Uszkadzanie żywych drzew
- Pozostawienie ognia bez nadzoru przy zasypianiu
Krótki przegląd
Materiały
Wytrzymałe gałęzie / tyczki
Belka kalenicowa, tyczki dachowe, drewno na reflektor
Nie tnij żywego drewna tam, gdzie jest to zabronione.
Suche liście, trawa lub gałązki iglaste
Do pokrycia dachu
Zbieraj tylko tam, gdzie wolno; żadnych roślin chronionych. Sprawdź, czy nie ma kleszczy i owadów.
Suche drewno opałowe
Wystarczająco na całą noc, zebrane przed zmrokiem
Zbieraj tylko tam, gdzie jest to dozwolone.
Zapalniczka, zapałki lub krzesiwo
Przestrzegaj lokalnych zakazów palenia ognia.
Woda do gaszenia (wiadro, kanister lub garnek)
Miej pod ręką wodę lub ziemię do gaszenia
Przygotuj kilka litrów przed rozpaleniem.
Folia z tworzywa / duşy worek na śmieci
Ĺatwo siÄ™ rwie; nigdy nie naciÄ…gaj na gĹ‚owÄ™ (ryzyko uduszenia).
Nie uşywaj do wody pitnej, jeśli nie jest przeznaczona do kontaktu z şywnością.
Nadaje się dla
- Zimne, suche noce w sytuacjach awaryjnych, gdy ogień jest dozwolony
- Grupy, które mogą na zmianę pilnować ognia
Nie nadaje się dla
- Susza, wiatr i zagrożenie pożarem lasu
- Obszary chronione i miejsca z zakazem rozpalania ognia
- Osoby samotne, które muszą spać
Wymagania wstępne
- Ogień jest w tym miejscu wyraźnie dozwolony i nie ma ostrzeżenia przed pożarem lasu
- Bezpieczne rozpalanie i gaszenie ognia
- Wiele godzin dziennego światła
Bezpieczeństwo
- Dym może gromadzić się pod dachem. Jeśli pojawi się ból głowy, zawroty głowy lub nudności, wyjdź na świeże powietrze.
Jak to działa
Ogień oddaje ciepło głównie jako promieniowanie, które porusza się po liniach prostych. Bez reflektora większość z niego się marnuje. Ściana za ogniem i skośny dach schronienia kierują część promieniowania na osobę. Jednocześnie dach chroni przed deszczem i wiatrem.
Zalety
- Ciepło promieniowania bez zamkniętej konstrukcji
- Dobrze wentylowany, bez gromadzenia się tlenku węgla jak w zamkniętych przestrzeniach
- Możliwość suszenia ubrania
Wady
- Bardzo duże zapotrzebowanie na pracę i drewno
- Zagrożenie pożarowe
- Pilnowanie ognia uniemożliwia nieprzerwany sen
- W wielu miejscach niedozwolone
Wiedza pogłębiona
Tło merytoryczne
Dach jednospadowy z reflektorem ognia opisano w FM 3-05.70 i w literaturze bushcraftowej. Pochodzi z regionów z dużą ilością drewna i powstał z myślą o zimnych nocach, w których ludzie na zmianę pilnują ognia.
W Europie Środkowej otwarty ogień w lasach jest zwykle zakazany lub ściśle regulowany. Ćwicz tylko w wyznaczonych miejscach i za zgodą. W sytuacji awaryjnej bezpieczniejszy jest zwykle awaryjny biwak z noszonym sprzętem.
Warianty
- Z plandeką zamiast naturalnego dachu
- Plandeka jako dach oszczędza pracę, ale trzeba ją trzymać z dala od iskier i ciepła, bo może się stopić i spalić.
Częste błędy
- Ogień zbyt blisko dachu
- Zbyt duży ogień
- Za mało drewna opałowego na noc
- Uszkadzanie żywych drzew
- Pozostawienie ognia bez nadzoru przy zasypianiu
Ograniczenia i ryzyka
- Brak podanych odległości – zależą od wielkości ognia, wiatru i materiału
- Sytuacja prawna bardzo różni się w zależności od regionu
Zamienniki materiałów
Wyprowadzone z właściwości materiałów: zamiennik musi mieć wszystkie istotne właściwości. Przestrzegaj uwag dotyczących zamiennika.
- Suche liście, trawa lub gałązki iglaste
- Mata do spania, Plecak, Sucha odzież na zmianę (Noś ją w wodoodpornym opakowaniu – mokra odzież prawie nie izoluje.), Wełniany koc / kołdra (Trzymaj z dala od świec, pieców i grzejników.), Izolowana lodówka turystyczna (Utrzymuje chłód tylko przez ograniczony czas; bez wkładów chłodzących lub lodu nie jest lodówką.), Śpiwór (Nie przechowuj długo w ściśniętej formie; nie pakuj wilgotnego.), Gazeta i karton (Łatwopalne – trzymaj z dala od świec, kuchenek, grzejników i żaru.), Izolowana skrzynia do gotowania (skrzynia z sianem, termos obiadowy) (Nigdy nie wkładaj do środka otwartego ognia ani żaru – tylko gorący, zamknięty garnek.), Długie źdźbła na poszycie (trzcina, trawa, sitowie) (Bardzo łatwopalne – żadnego otwartego ognia ani iskier w pobliżu.), Izolacja garnka (pokrowiec termoizolacyjny, czapka lub polar) (Tylko wokół garnka, który już nie stoi na kuchence – materiał zajmuje się ogniem od płomienia.)
- Suche drewno opałowe
- Hubka (Nos w wodoszczelnym opakowaniu.), Zwęglony materiał (zwęglona bawełna) (Przechowuj w suchym miejscu, w puszce.), Wełna stalowa o najdrobniejszym stopniu (Przechowuj osobno od baterii – ryzyko pożaru.), Smolak (drewno bogate w żywicę) (Zbieraj tylko martwe drewno, tam gdzie wolno.), Paliwo do kuchenki (kartusz, paliwo płynne, alkohol) (Przechowuj paliwa osobno od żywności i w oryginalnych pojemnikach lub butelkach do tego przeznaczonych.), waciki z wazeliną (Używaj wyłącznie czystej bawełny.), Olej lub tłuszcz jadalny (łój, smalec) (Nigdy nie gaś płonącego tłuszczu wodą – przykryj go pokrywką, żeby zdusić ogień.), Żywica drzew (świerk, sosna) (Żywica jest łatwopalna, a gorąca przykleja się do skóry – topij ją tylko powoli, na małym ogniu.), Kora brzozowa (z martwego, opadłego drewna) (Nigdy nie zdzieraj kory z żywych drzew.)
- Zapalniczka, zapałki lub krzesiwo
- Krzesiwo (Ćwicz, zanim będzie to potrzebne.), Stalowe krzesiwo i twardy kamień (Stal węglowa, nie nierdzewna.), Zestaw do rozpalania ognia świdrem łukowym (łuk, wrzeciono, deseczka, łożysko) (Używaj tylko suchego drewna.), Szkło powiększające / lupa (Nigdy nie zostawiaj na słońcu – ryzyko pożaru.), Zapalniczka tłokowa (Dbaj o uszczelkę.), Świder pompowy (wrzeciono, koło zamachowe, poprzeczka, sznurek) (Zamocuj koło zamachowe mocno i na środku – luźna tarcza może odlecieć.)
- Folia z tworzywa / duşy worek na śmieci
- Tarp, Koc ratunkowy (Po przedziurawieniu Ĺ‚atwo siÄ™ rwie; nadaje siÄ™ tylko na krĂłtkotrwaĹ‚e schronienie.), Teczka na dokumenty (wodoodporna) (Przechowuj w bezpiecznym miejscu – zawiera wrażliwe dane osobowe.), Poncho przeciwdeszczowe (Użyty jako schronienie, nie chroni już ciała przed deszczem.), Worek biwakowy (Nigdy nie zasłaniaj całkowicie twarzy.), Namiot (Nie gotuj i nie ogrzewaj się w namiocie (niebezpieczeństwo pożaru i zatrucia tlenkiem węgla).), Wytrzymały worek na śmieci (duży) (Ryzyko uduszenia: nigdy nie naciągaj plastikowych worków na głowę ani twarz i trzymaj je z dala od małych dzieci.), Grupowy worek biwakowy (Szczelne – wietrz regularnie.)
Wyniki pochodzą wyłącznie z uporządkowanych haseł. Nie są generowane żadne improwizowane instrukcje.
Źródła (3)
- Headquarters, Department of the Army (USA) (2002): FM 3-05.70 Survival · Improwizowany dach jednospadowy z reflektorem ognia
- USDA Forest Service / Ad Council / National Association of State Foresters: Campfire Safety (Smokey Bear wildfire prevention campaign) · Bezpieczne obchodzenie się z ogniskiem i całkowite gaszenie
- Leave No Trace Center for Outdoor Ethics: The Seven Principles of Leave No Trace (Principle 5: Minimize Campfire Impacts) · Zasady biwakowania z minimalnym wpływem na środowisko