Bezpiecznie na promach i łodziach: instruktaż, kamizelki ratunkowe, miejsce zbiórki

Na morzu pomoc jest dalej niż na lądzie. Karetka nie może po prostu podjechać, a w wodzie ciało szybko traci ciepło i siły. Dlatego bezpieczeństwo na pokładzie opiera się na przygotowaniu: każdy powinien wiedzieć, gdzie jest sprzęt ratunkowy i dokąd iść, gdy rozlegnie się alarm, zanim cokolwiek się wydarzy.

Punkt zbiórki to miejsce, w którym w nagłej sytuacji załoga liczy pasażerów, rozdaje kamizelki ratunkowe i prowadzi ludzi dalej w uporządkowany sposób. Kto raz przeszedł tę drogę, znajdzie ją w nocy, przy przechyle statku lub gdy korytarze są zatłoczone. Oznakowanie jest zwykle zielono-białe, podobnie jak znaki dróg ewakuacyjnych w budynkach.

Prawidłowo założona kamizelka ratunkowa utrzymuje człowieka na powierzchni, nawet gdy opadną mu siły. Kamizelka leżąca pod siedzeniem pomaga tylko wtedy, gdy zdążysz po nią sięgnąć i ją założyć. Na małych łodziach, które mogą szybko się wywrócić lub zatonąć, tego czasu często nie ma.

Warto rzucić okiem jeszcze przed wejściem na pokład: czy łódź wygląda na zadbaną? Czy na pokładzie jest wyraźnie więcej osób niż miejsc siedzących? Czy widać kamizelki ratunkowe, także w rozmiarach dziecięcych? U małych przewoźników śmiało pytaj. Duże statki w żegludze międzynarodowej podlegają surowym przepisom; małe łodzie i połączenia krajowe mają często inne, czasem niższe standardy.

Kamizelka ratunkowa pomaga tylko wtedy, gdy pasuje i jest zapięta. Zapnij i dociągnij wszystkie klamry i pasy; dobrze dopasowana kamizelka nie wjeżdża na brodę, gdy pociągniesz ją w górę za ramiona. Dzieci potrzebują kamizelek w swoim rozmiarze – kamizelka dla dorosłego może zsunąć się dziecku przez głowę.

Na promach nocnych trzymaj ubrania i buty w zasięgu ręki, zapamiętaj drogę z kabiny do punktu zbiórki i miej latarkę czołową przy łóżku. Gdy rozlegnie się alarm, zabierz ciepłe ubranie, kamizelkę ratunkową i niezbędne leki – bagaż zostaje. Ludzie zawsze są ważniejsi niż walizki.

Nagłe zanurzenie w zimnej wodzie może wywołać szok zimna: odruchowo łapiesz powietrze i oddychasz szybko, w sposób niekontrolowany. Kto w tym momencie wciągnie wodę albo zacznie rozpaczliwie płynąć, łatwo może wpaść w tarapaty. Ta reakcja słabnie po krótkim czasie – jeśli ją przetrwasz.

Dlatego organizacja ratownictwa morskiego RNLI zaleca przy niespodziewanym upadku do wody zasadę „Float to Live”: połóż się na plecach, lekko rozłóż ręce i nogi, unoś się na wodzie i uspokój oddech. Dopiero gdy oddech znów jest pod kontrolą, wołaj o pomoc albo płyń do czegoś, co unosi się na wodzie, lub do brzegu. Gwizdek przy kamizelce ratunkowej pomaga zwrócić na siebie uwagę.

Jeśli zobaczysz, że ktoś wpadł do wody, natychmiast powiadom załogę, nie spuszczaj tej osoby z oczu i, jeśli to możliwe, rzuć jej coś, co unosi się na wodzie, na przykład koło ratunkowe. Nie skacz za nią – to zwykle naraża na niebezpieczeństwo drugą osobę. Osoba, która wyszła z wody wychłodzona, potrzebuje ochrony przed dalszą utratą ciepła i pomocy medycznej.

Gdy rozlegnie się alarm: zachowaj spokój, słuchaj komunikatów i wykonuj polecenia załogi. Załoga jest przeszkolona na takie sytuacje i wie, które miejsca są bezpieczne. Idź szybko do punktu zbiórki, ale nie biegnij, i trzymaj dzieci za rękę.

Nie skacz do wody z własnej inicjatywy, chyba że statek trzeba opuścić. Nawet uszkodzony statek jest często przez długi czas lepszym miejscem niż otwarta woda. Jeśli załoga nakaże opuszczenie statku, wykonuj jej polecenia i kieruj się do łodzi ratunkowych lub tratw ratunkowych.

Samodzielne sterowanie łodziami lub żeglowanie to osobny temat, który wymaga szkolenia i nie jest częścią tego hasła. Tu chodzi o to, co może zrobić każdy pasażer: słuchać, znać kamizelki ratunkowe i punkt zbiórki, nosić kamizelkę ratunkową na małych łodziach i w razie niebezpieczeństwa słuchać załogi.