Dezynfekcja dwutlenkiem chloru

Dwutlenek chloru jest silnym utleniaczem. Atakuje składniki komórek mikroorganizmów i przenika też przez odporne osłony pierwotniaków takich jak Giardia i Cryptosporidium. To odróżnia go od chloru i jodu w zwykłych stężeniach, które prawie nie ruszają Cryptosporidium.

Jego działanie nie jest jednak kwestią „tak lub nie”, lecz czasu. Bakterie i wirusy są inaktywowane szybko. Giardia potrzebuje więcej czasu, a oocysty Cryptosporidium – odporne formy przetrwalnikowe tego pasożyta – dopiero po długim czasie działania. Producenci podają na to często kilka godzin.

Tak jak przy chlorze: zimno spowalnia reakcję, a mętność chroni patogeny i zużywa substancję czynną. Czysta, niezbyt zimna woda i pełny czas działania są więc podstawą bezpiecznego wyniku.

Na wielu opakowaniach podano kilka czasów: krótszy dla bakterii i wirusów oraz znacznie dłuższy dla pierwotniaków. Najczęstszy błąd to picie po krótkim czasie, mimo że istnieje ryzyko pasożytów. Przy wodzie powierzchniowej, gdzie są zwierzęta gospodarskie, dzikie zwierzęta lub ludzie, zawsze obowiązuje najdłuższy podany czas.

Jeśli woda jest zimna albo lekko mętna, stosuj dłuższy czas podany przez producenta, o ile jest podany. Pomaga uzdatnianie wody wieczorem i picie jej rano albo praca na dwóch butelkach na przemian: jedną pijesz, podczas gdy druga jeszcze działa.

Jeśli nie masz czasu, sam dwutlenek chloru nie jest właściwym wyborem, gdy podejrzewasz obecność Cryptosporidium. Lepszym rozwiązaniem jest wtedy gotowanie albo filtr zatrzymujący pierwotniaki w połączeniu z krótkim czasem działania przeciw wirusom.

Tabletki są zwykle pakowane pojedynczo i przeznaczone na określoną ilość wody, na przykład konkretną liczbę litrów. Są lekkie, łatwe w dozowaniu i w noszeniu. Nie dziel ich, żeby uzdatnić mniejsze ilości, i nie szacuj objętości wody na oko – inaczej stężenie przestanie być właściwe.

W przypadku kropli dwuskładnikowych miesza się dwa roztwory. Reagują one ze sobą przez określony czas, zanim mieszanina trafi do wody. Jest to bardziej elastyczne, bo można dopasować ilość, ale też bardziej podatne na błędy: zły stosunek mieszania, zbyt krótki czas aktywacji lub pomylone butelki zmieniają wynik.

Wilgoć, ciepło i światło szkodzą obu postaciom. Wilgotne lub przeterminowane tabletki tracą siłę. Przechowuj je w suchym, chłodnym miejscu, chronione przed światłem i poza zasięgiem dzieci.

Używaj wyłącznie środków dopuszczonych do dezynfekcji wody pitnej i stosuj się dokładnie do ich instrukcji. Preparaty z dwutlenkiem chloru reklamowane jako „lek” do przyjmowania doustnego są groźne dla zdrowia. Nie są uzdatnianiem wody, a ten tekst w żaden sposób nie zaleca picia takich produktów.

Pij dopiero po upływie pełnego czasu działania. Po dozowaniu zmocz gwint i brzeg zakrętki uzdatnioną wodą, aby nie zostały tam nieuzdatnione krople. Jeśli przypadkowo połkniesz większą ilość koncentratu albo pojawią się objawy, zadzwoń pod lokalny numer alarmowy (112 w UE) lub do ośrodka toksykologicznego.

Dwutlenek chloru nie usuwa chemikaliów, metali ciężkich, soli ani mętności. Woda ze skażonych źródeł ani woda morska nie stanie się dzięki niemu zdatna do picia.

Na wyprawach bez paliwa dwutlenek chloru to lekkie i zajmujące mało miejsca rozwiązanie, zwłaszcza gdy masz dużo czasu, na przykład na noc lub podczas długiego postoju. Wielu ludziom smak po nim wydaje się łagodniejszy niż po chlorze.

Bardzo częste jest połączenie z filtrem z włókien kapilarnych. Filtr od razu zatrzymuje bakterie i pierwotniaki, ale przepuszcza wirusy. Dwutlenek chloru zajmuje się wtedy wirusami, na co według producenta wystarcza stosunkowo krótki czas działania. W ten sposób szybko uzyskujesz wodę uzdatnioną przeciwko wszystkim trzem grupom patogenów.

Zimą dwutlenek chloru jest alternatywą dla gotowania wody z roztopionego śniegu, gdy brakuje paliwa. Z powodu zimna czas oczekiwania znacznie się jednak wydłuża – zaplanuj go świadomie i trzymaj wodę możliwie blisko ciała.