Powerbanki i stacje zasilania: wybór, obliczenia, bezpieczne użycie

Zmagazynowaną energię mierzy się w watogodzinach (Wh). Obliczenie jest proste: moc urządzenia w watach razy godziny użytkowania daje watogodziny. Urządzenie o mocy 10 watów w teorii pracuje dziesięć godzin na zasobniku 100 Wh. W praktyce dostępne jest mniej, bo energia ginie przy zamianie napięcia i w przetwornicy – części, która zamienia prąd z baterii na prąd z gniazdka. Zimno dodatkowo zmniejsza użyteczną pojemność.

Powerbanki są często opisane w miliamperogodzinach (mAh), co odnosi się do napięcia ogniw w środku, a nie do napięcia na wyjściu USB. Aby porównać je ze zużyciem, przelicz: watogodziny = mAh × napięcie ÷ 1000. Dla popularnych ogniw litowo-jonowych to napięcie nominalne wynosi zwykle około 3,6 do 3,7 wolta; powerbank 10 000 mAh mieści więc w przybliżeniu 36 do 37 Wh. Wielu producentów podaje dziś watogodziny bezpośrednio na obudowie.

Stacje zasilania mają drugą ważną wartość: moc ciągłą przetwornicy w watach. Decyduje ona o tym, które urządzenia w ogóle ruszą. Jeśli urządzenie potrzebuje więcej mocy, niż przetwornica może dostarczyć, wyłącza się – niezależnie od tego, jak pełna jest bateria.

Zacznij od listy: które urządzenia mają działać podczas awarii, przez ile godzin dziennie i przez ile dni? Moc w watach znajdziesz na tabliczce znamionowej lub w instrukcji. Przykład wymyślony: lampa LED o mocy 5 watów, świecąca cztery godziny dziennie, potrzebuje 20 Wh na dzień. Policz to dla każdego urządzenia i zsumuj. Potem planuj z wyraźnym zapasem, bo pełna podana pojemność nigdy nie jest do wykorzystania.

Do telefonu i lampy zwykle wystarczą jeden lub dwa powerbanki. Do urządzeń z wtyczką sieciową potrzebujesz stacji zasilania, której moc ciągła jest większa niż pobór największego urządzenia. Sprawdź też wyjścia: USB, 12 woltów lub gniazdko. Jeśli to możliwe, zasilaj urządzenia bezpośrednio przez USB lub 12 woltów zamiast przez gniazdko – to oszczędza straty przy przetwarzaniu. Wyłączaj przetwornicę, gdy jej nie potrzebujesz, bo zużywa energię także na biegu jałowym.

Bateria pomaga tylko wtedy, gdy jest naładowana. Przechowuj ją zgodnie z zaleceniami producenta i regularnie ładuj, na przykład przy każdej zmianie czasu. Gdy zapowiadana jest ciężka pogoda, naładuj ją do pełna. Podczas awarii: najpierw łączność i światło, wygoda później.

Baterie litowe magazynują dużo energii na małej przestrzeni. Jeśli są uszkodzone, przegrzane lub źle ładowane, mogą się zapalić, a takie pożary trudno ugasić. Ładuj więc na niepalnej powierzchni, nie na łóżku ani sofie, nie pod poduszkami i nie w pełnym słońcu. Przestań używać spuchniętych, uszkodzonych lub nietypowo gorących baterii i usuń je prawidłowo, na przykład w punkcie zbiórki baterii.

Stacji zasilania nigdy nie wolno zasilać instalacji domowej, na przykład kablem do gniazdka w ścianie. Zagraża to monterom pracującym przy sieci i tobie samemu. Stałe połączenia z instalacją domową wykonuje wyłącznie wykwalifikowany elektryk.

W przypadku zasilanych urządzeń medycznych nie polegaj na własnych obliczeniach. Ustal z lekarzem, opieką domową i dostawcą urządzenia, jakie zasilanie awaryjne jest odpowiednie.

Akumulatory przenośne idealnie nadają się do łączności i światła na kilka dni oraz do małych odbiorników, takich jak router, laptop czy wentylator. Nie wytwarzają spalin, są ciche i można ich używać w pomieszczeniach. To czyni je szczególnie interesującymi w mieszkaniach, gdzie nie można uruchomić agregatu.

Nie nadają się do grzejników elektrycznych, czajników, kuchenek ani suszarek do włosów: te urządzenia pobierają tyle mocy, że nawet duże zasobniki po krótkim czasie byłyby puste albo wcale by ich nie uruchomiły. Składany panel słoneczny może w ciągu dnia doładować powerbank lub stację zasilania, ale uzysk zależy mocno od słońca, ustawienia i pory roku.

Baterie starzeją się nawet wtedy, gdy nie są używane. Literatura techniczna o bateriach opisuje, jak pojemność i moc zależą od temperatury i wieku. Zapas kupiony kilka lat temu często ma więc mniej energii niż na początku. Od czasu do czasu test pokaże ci, co naprawdę jeszcze potrafi.

Obliczenia w tym wpisie są celowo zgrubne i mają dać wyczucie rzędu wielkości. Informacje producenta dotyczące ładowania, przechowywania i dozwolonych urządzeń zawsze mają pierwszeństwo.