Pustynia nocą: zimno i ciemność

Każdy ciepły przedmiot oddaje ciepło w postaci niewidzialnego promieniowania – ziemia, skały i ty sam. Para wodna i chmury w powietrzu wychwytują część tego promieniowania i odsyłają je z powrotem. W wilgotnych regionach noce są więc łagodniejsze. W suchym, czystym powietrzu pustyni tej ochrony brakuje, a ziemia i powietrze szybko stygną po zachodzie słońca.

Dlatego duże różnice między dniem a nocą są typowe dla pustyń. Jak duże, zależy silnie od regionu, wysokości i pory roku. Pustynie wysokogórskie i pustynie zimą mogą mieć nawet nocne mrozy.

Do tego dochodzi przewodzenie: jeśli leżysz na zimnym piasku lub skale, ciepło płynie bezpośrednio z twojego ciała do podłoża. Karimata albo inna warstwa izolacyjna przerywa tę drogę. Podczas pustynnej nocy jest to często ważniejsze niż dodatkowy koc na wierzchu.

Przepocona odzież to ukryty wróg. W dzień pocisz się, nawet jeśli prawie tego nie zauważasz, bo pot szybko wyparowuje w suchym powietrzu. Ale jeśli wilgoć zostaje w tkaninie, wieczorem jeszcze bardziej cię wychładza. Przebierz się więc w suche rzeczy, zanim nadejdzie chłód, albo pozwól odzieży wyschnąć, póki słońce jeszcze grzeje.

Ciepła warstwa, czapka i karimata należą do każdego pustynnego plecaka, nawet na wycieczkę jednodniową. Awaria pojazdu albo skręcona kostka mogą niespodziewanie zatrzymać cię na noc w terenie. Koc ratunkowy może dodatkowo pomóc w razie nagłej potrzeby, ale nie zastępuje porządnej odzieży.

Obóz powinien być lekko podwyższony, poza wadi i zagłębieniami, a jeśli to możliwe, osłonięty od wiatru. Najzimniejsze powietrze zbiera się w nocy w zagłębieniach, a wadi mogą w czasie burz zamienić się w rwące potoki – nawet jeśli na ciebie nie spadnie ani kropla deszczu.

W gorących regionach niektórzy wolą chodzić w nocy, bo mniej się pocą i oszczędzają wodę. To może mieć sens, ale niesie własne ryzyko: skały, dziury i uskoki są trudne do zauważenia, nawigacja jest trudniejsza, a grupy łatwiej się rozdzielają. Nocne marsze należą więc tylko na znane trasy i nigdy samotnie w nieznanym terenie.

Zabierz czołówkę z zapasowymi bateriami oraz kompas. Nocne niebo może pomóc w utrzymaniu kierunku, ale nie zastępuje wyćwiczonej nawigacji. W grupie utrzymujcie kontakt wzrokowy, ustalcie stałe postoje i regularnie liczcie osoby.

Hipotermia może wystąpić nawet po gorącym dniu. Ostrzegawcze sygnały to dreszcze, niezdarność, bełkotliwa mowa albo splątanie. Wtedy pomaga odizolowanie osoby od podłoża, zamiana mokrej odzieży na suchą, osłonięcie od wiatru i ciepłe otulenie. Jeśli jej stan się pogarsza, zadzwoń pod lokalny numer alarmowy (112 w UE).

Wiele pustynnych zwierząt jest aktywnych w nocy, a w dzień szuka schronienia w ciemnych zakamarkach. Dlatego przed użyciem wytrząśnij buty, odzież i śpiwór i nie wkładaj ręki na ślepo pod skały ani w szczeliny. Ten tekst celowo nie rozpoznaje gatunków zwierząt – dowiedz się na miejscu, jakie zwierzęta tam żyją i jak się zachowywać.

Awaria pojazdu w regionach suchych to osobny temat. Ogólnie: pojazd z daleka znacznie łatwiej dostrzec niż pojedynczego człowieka, a daje cień w dzień i osłonę przed wiatrem w nocy. Kto planuje trasę, wcześniej zostawia komuś informację o drodze i przewidywanej godzinie przybycia.