Apteczka pierwszej pomocy do domu i w podróż

W nagłej sytuacji nie ma czasu na szukanie. Dlatego apteczka z kilkoma rozsądnie poukładanymi rzeczami, którą każdy w domu potrafi znaleźć, jest cenniejsza niż duży, nieuporządkowany zbiór. Kto w nerwach musi najpierw przekopać trzy szuflady, traci minuty, które przy silnym krwawieniu mają znaczenie.

Zawartość opiera się na tym, czego laicy mogą używać bezpiecznie: chronić siebie, uciskać krwawienie i opatrywać rany, utrzymywać ciepło i wzywać pomoc. Wszystko ponad to jest zadaniem pogotowia ratunkowego lub lekarza. Apteczka pełna specjalistycznych produktów, których nikt nie potrafi obsłużyć, niewiele pomaga w prawdziwej sytuacji awaryjnej.

Jaka dokładnie zawartość ma sens, zależy od gospodarstwa domowego, zdrowia mieszkańców i celu użycia. Rodzina z małymi dziećmi potrzebuje czegoś innego niż plecak turystyczny. Instytucje takie jak BBK w Niemczech oraz FEMA/Ready.gov w USA zaliczają apteczkę do podstawowych zapasów awaryjnych każdego domu.

Rękawiczki jednorazowe – najlepiej kilka par – chronią ciebie i poszkodowanego przed patogenami. Z uwagi na możliwe alergie na lateks dobrym wyborem są rękawiczki bez lateksu, na przykład nitrylowe. Jałowe opatrunki w różnych rozmiarach i zestawy opatrunkowe przykrywają rany z niewielką ilością zarazków i są materiałem, którym uciskasz krwawienie. Jałowy oznacza: opakowane bez zarazków i należy je otwierać dopiero tuż przed użyciem.

Bandaże gazowe lub elastyczne oraz przylepiec mocują opatrunki; plastry są do małych ran. Chusta trójkątna to wszechstronny kawałek materiału do przykrywania i podkładania – kurs pokazuje, do czego jeszcze można jej użyć. Nożyczki do bandaży z zaokrągloną końcówką tną bandaże i w razie potrzeby odzież bez ranienia skóry. Koc ratunkowy to cienka folia, która osłania przed wiatrem i wilgocią i pomaga zatrzymać ciepło.

Przydadzą się też pinceta, chemiczny okład chłodzący, środek do dezynfekcji rąk, notes z długopisem i latarka. Jeśli na kursie nauczyłeś(-aś) się oddechów ratowniczych, możesz spakować maseczkę do resuscytacji. Dodaj kartkę z ważnymi numerami: lokalny numer alarmowy (112 w UE), telefon ośrodka toksykologicznego w twoim kraju, lekarz rodzinny, osoby do kontaktu w nagłych wypadkach oraz lista alergii i stale przyjmowanych leków domowników.

Leki trafiają do apteczki tylko w uzgodnieniu z lekarzem lub farmaceutą, z ulotką i tylko dla osoby, dla której są przeznaczone. Dotyczy to leków przyjmowanych regularnie oraz tego, co lekarze przepisali konkretnym osobom, na przykład przy ciężkich alergiach. Leki gromadzone „na wszelki wypadek” dla innych osób bez porady lekarza nie należą do apteczki – w tym haśle celowo nie podajemy żadnych zaleceń dotyczących leków.

Dzieci nie mogą mieć dostępu do leków. Trzymaj je więc poza zasięgiem dzieci, mimo że materiał opatrunkowy powinien być szybko osiągalny. Nie używaj przeterminowanych leków; zapytaj w aptece, jak je prawidłowo zutylizować.

Materiały sterylne i leki mają termin ważności. Upał, taki jak w samochodzie latem, oraz wilgoć skracają ich trwałość. Idealne jest więc suche, chłodne miejsce – wilgotne pomieszczenia, jak łazienka, są mniej odpowiednie.

W domu apteczka stoi w stałym, łatwo dostępnym miejscu, które wszyscy znają – nie w piwnicy i nie na samym dnie szafy. Na podróż i wędrówkę wystarczy mniejsza, lżejsza apteczka: rękawiczki, kilka opatrunków i plastrów, jeden bandaż, chusta trójkątna, koc ratunkowy, plastry na pęcherze, własne leki i karta z numerami alarmowymi miejsca docelowego. Przed dalekimi podróżami zasięgnij porady lekarza lub medycyny podróży.

W samochodzie apteczka jest w niektórych krajach obowiązkowa, a jej zawartość jest znormalizowana. W Niemczech obowiązuje norma DIN 13164; inne kraje mają własne wymagania, które warto sprawdzić przed jazdą za granicę. Ponieważ samochód latem bardzo się nagrzewa, a zimą bardzo wychładza, tutaj warto szczególnie starannie sprawdzać termin ważności.

Apteczka jest też częścią ogólnego przygotowania na sytuacje kryzysowe, razem z zapasami i plecakiem ewakuacyjnym. Są na ten temat osobne hasła. Jest tania i łatwa do skompletowania – za pierwszym razem przeznacz na to około godziny.

Uzupełnij apteczkę natychmiast po każdym użyciu – inaczej następnym razem zabraknie dokładnie tego, czego potrzebujesz. Sprawdzaj terminy ważności i kompletność co najmniej raz w roku. Pomaga stały termin, na przykład zawsze na Nowy Rok lub przy zmianie czasu.

Pokaż wszystkim w domu, gdzie jest apteczka i co w niej jest. Starsze dzieci mogą też nauczyć się znajdować rękawiczki i plastry oraz dzwonić pod numer alarmowy. Im lepiej wszyscy znają apteczkę, tym spokojniej reagują w nagłej sytuacji.

Kurs pierwszej pomocy najlepiej wykorzystuje twoją apteczkę: dopiero tam uczysz się, jak prawidłowo dociskać opatrunek, zakładać bandaż lub używać koca ratunkowego. Organizacje udzielające pierwszej pomocy podkreślają raz po raz, że najważniejszym „wyposażeniem” jest człowiek, który działa spokojnie i wzywa pomoc. Odświeżaj kurs regularnie.