Awaryjny zapas w domu: podstawy

W poważnej sytuacji awaryjnej – długiej przerwie w dostawie prądu, silnej burzy lub powodzi – służby ratunkowe i władze nie mogą być wszędzie naraz. Sklepy zamykają się, bo kasy, chłodnie i dostawy nie działają, a woda z kranu może zawieść albo czasowo nie nadawać się do picia. Zapas oznacza, że twoje gospodarstwo domowe nie musi w tym czasie wychodzić po zaopatrzenie. To bezpieczniejsze dla ciebie i odciąża pomocników, którzy mogą zająć się ludźmi pilnie potrzebującymi pomocy.

Wielkość zapasu podają krajowe instytucje. Niemiecki Federalny Urząd Ochrony Ludności i Pomocy w Katastrofach (BBK) zaleca zapas na dziesięć dni i przyjmuje około dwóch litrów płynów na osobę dziennie. Ready.gov w USA podaje jeden galon, czyli około 3,8 litra, wody na osobę dziennie na kilka dni – to już obejmuje wodę do higieny. Inne kraje stosują inne wartości. Liczy się zawsze zalecenie instytucji w twoim własnym kraju.

Najlepszy zapas składa się z rzeczy, które twoje gospodarstwo domowe zna i lubi. W kryzysie nikomu nie pomogą puszki w szafie, których nikt nie chce jeść. Dobre są produkty, które można jeść bez gotowania i bez lodówki: konserwy, gotowe dania w słoikach, orzechy, pieczywo chrupkie, suszone owoce, musli. Otwieracz do puszek działający bez prądu to konieczność.

Najłatwiej przechowywać wodę kupioną w butelkach. Jeśli napełniasz wodę samodzielnie, używaj tylko czystych pojemników przeznaczonych do żywności, trzymaj je w chłodzie i ciemności i regularnie wymieniaj wodę. Oprócz wody pitnej zaplanuj wodę do mycia zębów, rąk i naczyń. Jeśli nie da się spuścić wody w toalecie, jako rozwiązanie zastępcze pomagają mocne worki na śmieci.

Pomyśl o każdej osobie i zwierzęciu w gospodarstwie: niemowlęta potrzebują swojego zwykłego jedzenia i pieluch, osoby z alergiami lub specjalną dietą potrzebują odpowiedniej żywności, zwierzęta domowe potrzebują swojej karmy. Dodaj światło (czołówkę lub latarkę z zapasowymi bbateriami), radio na baterie lub na korbkę, apteczkę, artykuły higieniczne i trochę gotówki, bo płatności kartą często nie działają bez prądu.

Największym zagrożeniem podczas przerwy w dostawie prądu nie jest głód, lecz niebezpieczne gotowanie i ogrzewanie. Kuchenki turystyczne, kartusze gazowe, grille węglowe i agregaty prądotwórcze wytwarzają tlenek węgla. Ten gaz nie ma koloru ani zapachu i w zamkniętych pomieszczeniach może szybko stać się śmiertelnie niebezpieczny. Dlatego nigdy nie używaj takich urządzeń w domu, piwnicy, garażu ani namiocie. Kto podczas pracy takiego urządzenia dostanie bólu głowy, zawrotów głowy lub mdłości, musi natychmiast wyjść na świeże powietrze, a ktoś dzwoni pod lokalny numer alarmowy (112 w UE).

Leki to osobny temat. Ile leków na receptę warto mieć w zapasie, omów z lekarzem lub w aptece. Leki wymagające przechowywania w chłodzie potrzebują własnego rozwiązania na czas braku prądu – to także najlepiej wyjaśnić tam. Trzymaj leki poza zasięgiem dzieci, także w zapasie awaryjnym.

Nikt nie musi kupować wszystkiego naraz. Najspokojniej jest dokładać jeden lub dwa dodatkowe produkty przy każdych zakupach. Po kilku tygodniach zapas jest gotowy, bez wielkich kosztów i pośpiechu. Pomaga lista, na przykład lista kontrolna BBK, na której odhaczasz to, co już masz.

Żeby nic się nie zepsuło, obowiązuje zasada „nowe do tyłu, stare do przodu”. To, co traci ważność najwcześniej, zjada się najpierw i uzupełnia. Ustal stałe terminy sprawdzania dat ważności, baterii i wody – na przykład przy zmianie czasu wiosną i jesienią. Dzięki temu zapas nigdy nie zamieni się w zapomniany magazyn pełen przeterminowanych rzeczy.

Mało miejsca nie jest przeszkodą. Rozłóż zapas w kilku miejscach: na dnie szaf, pod łóżkiem, za książkami. Idealne jest miejsce chłodne, suche i ciemne; tuż przy grzejniku lub w pełnym słońcu żywność i woda psują się szybciej.

Zapas to nie to samo co gromadzenie na zapas w panice. Panika zakupowa zaczyna się, gdy kryzys już nadszedł – wtedy półki szybko pustoszeją i inni nic nie dostają. Zapas natomiast buduje się spokojnie na długo przed jakimkolwiek zdarzeniem. Jeśli wiele gospodarstw domowych jest przygotowanych, w kryzysie mniej osób musi robić zakupy jednocześnie, a niedobory są mniejsze.

Zapas pomaga zresztą nie tylko w katastrofach. Przydaje się też wtedy, gdy cała rodzina choruje w łóżku, gdy śnieg zablokuje drogi albo gdy po prostu przez kilka dni nie możesz wyjść z domu. Wiele osób dopiero wtedy zauważa, jak uspokajające jest to, że nie trzeba od razu jechać na zakupy.