Chwyt ratowniczy: wydostanie osoby ze strefy zagrożenia
Jeśli ktoś leży na drodze, obok płonącego samochodu albo pod grożącym niebezpieczeństwem, najpierw trzeba go wydostać ze strefy zagrożenia, nawet jeśli jest ranny. Chwyt ratowniczy (w Austrii i Niemczech nazywany chwytem Rauteka od nazwiska wynalazcy) ćwiczy się na każdym kursie pierwszej pomocy. Tutaj dowiesz się, kiedy go używać, jak działa i kiedy nie wolno ci narażać się na niebezpieczeństwo.
- 1–2 minuty
Wyjaśnione prosto
Czasem ranny leży w niebezpiecznym miejscu, na przykład na drodze. Wtedy najpierw musi się stamtąd wydostać.
Chwytem ratowniczym podnosisz tylko górną część ciała i ciągniesz poszkodowanego tyłem w bezpieczne miejsce. Nogi wloką się po ziemi, więc nie jest za ciężko.
Ale: ty sam nigdy nie wchodzisz w dym, gaz, wodę ani w pobliże prądu. Wtedy wzywasz straż pożarną.
Jak to działa
Od tyłu wsuwasz ręce pod pachy i trzymasz przedramię poszkodowanego przed jego klatką piersiową. Dzięki temu jego górna część ciała pewnie opiera się o ciebie, a głowa jest podparta.
Ponieważ dźwigasz tylko część ciężaru i podnosisz siłą nóg, nawet drobniejsi ratownicy mogą przesunąć większą osobę o kilka metrów.
Co najważniejsze
Najpierw oceń miejsce: czy jest dla mnie bezpieczne?
Nie obejmuj ręki kciukami, wszystkie palce na wierzchu.
Plecy proste, podnosić siłą nóg, małe kroki do tyłu.
Bezpieczeństwo: na co zwracać uwagę
Przenoś go tylko przy bezpośrednim zagrożeniu. Bez zagrożenia zostaw poszkodowanego na miejscu i pomagaj mu tam.
Zabezpiecz miejsce wypadku i wezwij pomoc.
Chwytu najlepiej nauczyć się na kursie pierwszej pomocy. W nagłym wypadku: 112 (w Austrii także 144).
Krok po kroku
- 1
Ocenić miejsce i je zabezpieczyć
Czy jest bezpiecznie dla ciebie? Zabezpiecz miejsce, głośno wołaj o pomoc i, jeśli to możliwe, poproś kogoś o wezwanie pogotowia.
- 2
Posadzić poszkodowanego
Uklęknij za głową poszkodowanego, wsuń dłonie pod kark i barki i unieś górną część ciała. Podeprzyj ją od tyłu kolanami.
- 3
Założyć chwyt ratowniczy
Od tyłu wsuń ręce pod obie pachy i chwyć obiema dłońmi przedramię poszkodowanego, ułożone w poprzek jego klatki piersiowej. Wszystkie palce i kciuki leżą na wierzchu.
- 4
Podnieść
Kucnij z prostymi plecami i wstań siłą nóg. Górna część ciała poszkodowanego opiera się na twoich udach.
- 5
Tyłem z niebezpieczeństwa
Idź tyłem małymi krokami, aż będziesz bezpiecznie poza strefą zagrożenia. Od czasu do czasu się rozejrzyj.
- 6
Ostrożnie położyć i dalej pomagać
Połóż poszkodowanego powoli, sprawdź przytomność i oddech i udzielaj dalej pierwszej pomocy do przybycia pogotowia.
Częste błędy
- Samemu wchodzić w dym, gaz lub wodę
- Niepotrzebne przenoszenie poszkodowanego, gdy nie ma zagrożenia
- Podnoszenie z okrągłymi plecami
- Obejmowanie ręki kciukami
- Zapomnienie o wezwaniu pomocy
Krótki przegląd
Materiały
Rękawiczki jednorazowe
Pamiętaj o alergii na lateks – wybieraj rękawiczki bez lateksu (np. nitrylowe).
Nadaje się dla
- Osoba na drodze
- W pobliżu rozprzestrzeniającego się ognia
- Grożące zawalenie lub spadające kamienie, jeśli możesz tam bezpiecznie dotrzeć
Nie nadaje się dla
- Pomieszczenia z dymem, gazem lub zagrożeniem elektrycznym: straż pożarna
- Woda, lód, urwiska: sam zostań asekurowany, wezwij pomoc
- Osoby bez bezpośredniego zagrożenia na miejscu: pomagać im tam
Wymagania wstępne
- Bezpośrednie zagrożenie na miejscu, do którego sam bezpiecznie dotrzesz
- Własne bezpieczeństwo jest najważniejsze
Bezpieczeństwo
- Ten tekst nie zastępuje kursu pierwszej pomocy. Pierwszej pomocy uczy się przez praktyczne ćwiczenia pod okiem instruktora. W nagłym wypadku zawsze wzywaj fachową pomoc – pod lokalny numer alarmowy (112 w UE) – i stosuj się do poleceń dyspozytora.
- Nawet przy możliwym urazie kręgosłupa: bezpośrednie zagrożenie ma pierwszeństwo. Bez zagrożenia zostaw poszkodowanego na miejscu i udzielaj mu pomocy tam.
- Podnoś z prostymi plecami siłą nóg. Jeśli jest was dwoje, druga osoba pomaga przy nogach.
Jak to działa
Chwytem ratowniczym podnosisz tylko górną część ciała; nogi wloką się po ziemi. Dzięki temu dźwigasz tylko część ciężaru i możesz pociągnąć do tyłu nawet cięższą osobę. Ponieważ przedramię poszkodowanego jest trzymane przed jego klatką piersiową, głowa i górna część ciała są podparte, a twoje ręce nie uciskają żeber.
Zalety
- Wykonalny nawet dla drobniejszych ratowników
- Chroni głowę i górną część ciała
Wady
- Męczący
- Tylko na krótkie odcinki
- Wymaga ćwiczenia
Wiedza pogłębiona
Tło merytoryczne
Chwyt pochodzi od wiedeńskiego nauczyciela jiu-jitsu Franza Rauteka, który opisał go w latach trzydziestych (od 1930 roku) do ratowania rannych. Dziś jest stałą częścią kursów pierwszej pomocy w Austrii i Niemczech.
Warianty
- Z samochodu
- Z pojazdu chwyt wykonuje się podobnie; najpierw wyłącz zapłon i sprawdź, czy nogi są wolne. Ćwiczy się to na kursach; jeśli poszkodowany jest zakleszczony, czekaj na straż pożarną.
Częste błędy
- Samemu wchodzić w dym, gaz lub wodę
- Niepotrzebne przenoszenie poszkodowanego, gdy nie ma zagrożenia
- Podnoszenie z okrągłymi plecami
- Obejmowanie ręki kciukami
- Zapomnienie o wezwaniu pomocy
Ograniczenia i ryzyka
- Nie zastępuje kursu pierwszej pomocy z ćwiczeniami
- Bez ratowania z wody, dymu ani gazu
Źródła (2)
- Österreichisches Rotes Kreuz: Erste Hilfe – Informationen und Kurse · Wydostanie ze strefy zagrożenia, chwyt ratowniczy, bezpieczeństwo własne
- Deutsches Rotes Kreuz (DRK): Erste Hilfe – Informationen und Kurse · Chwyt Rauteka i zabezpieczenie miejsca wypadku