Podwójny węzeł prosty
Węzeł nadrzutowy, w którym koniec przewleka się przez pętlę drugi raz. Daje grubszy, pewniejszy stoper niż pojedynczy nadrzutowy, ale po obciążeniu trudno go rozwiązać.
- kilka sekund
Wyjaśnione prosto
Podwójny węzeł prosty to węzeł prosty z dodatkowym okrążeniem. Tworzysz małe kółko jak zwykle, ale koniec przekładasz przez nie dwa razy zamiast raz. Dzięki temu węzeł jest dłuższy i grubszy – jak mała kiełbaska na linie.
Przydaje się przy cienkim sznurku, gdzie pojedynczy węzeł prosty jest tak mały, że przechodzi przez każdą dziurkę. Podwójny natomiast się zakleszcza, jak gruby guzik.
Wada: po mocnym szarpnięciu prawie nie da się go znów otworzyć. Zawiąż go więc tam, gdzie może zostać. Nie wolno na nim wieszać ludzi.
Jak to działa
Drugie przełożenie sprawia, że koniec owija się wokół samego siebie. Po zaciągnięciu dwa zwoje obracają się wokół siebie i tworzą wydłużony węzeł w kształcie beczułki. Jest dłuższy i grubszy niż pojedynczy węzeł prosty, a przez to rzadziej przechodzi przez otwory.
Ponieważ zwoje się o siebie zaciskają, trzyma dobrze także na śliskim sznurku. Ta sama cecha utrudnia jego rozwiązanie po obciążeniu: zwoje ściągają się w zwartą kulkę. Jako węzeł zatrzymujący liczy się jego rozmiar, a nie wytrzymałość na rozciąganie.
Ta sama podstawowa forma występuje w innych węzłach: dwa podwójne węzły proste, każdy zawiązany wokół drugiej liny, tworzą podwójny węzeł rybacki – znany węzeł łączący.
Jak poznać poprawnie zawiązany węzeł
Kluczem jest powolne zaciąganie. Na początku ciągnij tylko lekko z obu stron i patrz, jak dwa zwoje układają się wokół siebie. Starannie zaciągnięty podwójny węzeł prosty ma dwa ukośne, równoległe zwoje tworzące równą spiralę – a nie plątaninę skrzyżowanych odcinków.
Dopiero gdy kształt jest dobry, ciągnij mocno. Jeśli zaciągniesz za szybko, zwoje się poskręcają i rozjeżdżają, węzeł robi się bryłowaty i trzyma gorzej. Zostaw dostatecznie długi koniec i nie przycinaj go za krótko.
Kiedy to ma sens – a kiedy nie
Podwójny węzeł prosty idealnie nadaje się jako węzeł zatrzymujący na cienkim sznurku, jako zgrubienie, które nie może przejść przez oczko lub otwór, oraz jako zabezpieczenie końca za innymi węzłami – na przykład przy węźle ratowniczym (bowline), gdzie koniec można nim zabezpieczyć wokół sąsiedniej nogi pętli.
Nie nadaje się tam, gdzie węzeł ma się później łatwo rozwiązywać, a przed przeciśnięciem chroni tylko wtedy, gdy otwór jest wyraźnie mniejszy niż węzeł. Do grubszej liny, której będziesz używać ponownie, przyjemniejsza jest ósemka lub węzeł dokerów.
Bezpieczeństwo i sposoby zawodzenia
Jako węzeł zatrzymujący podwójny węzeł prosty zawodzi niemal tylko na dwa sposoby: zostaje przeciągnięty przez zbyt duży otwór albo za krótko przycięty koniec wyślizguje się przy zaciąganiu. Obu można uniknąć, wybierając miejsce świadomie i zostawiając długi koniec.
Po mocnym obciążeniu prawie nie da się go rozwiązać. Nie próbuj go rozwalać nożem – grozi to skaleczeniem, a lina się uszkodzi. Lepiej wyginać, ugniatać i uzbroić się w cierpliwość albo po prostu zostawić węzeł na mało ważnym kawałku liny. Żaden węzeł w tym atlasie nie służy do zabezpieczania życia – nie do wspinaczki, zjazdów na linie, ratownictwa ani do trzymania i podnoszenia ludzi. Do zabezpieczania życia tylko po odpowiednim szkoleniu i ze sprzętem z atestem.
Jak go ćwiczyć – i co warto wiedzieć
Najpierw zawiąż pojedynczy węzeł prosty, ale go nie zaciągaj. Okrąż koniec drugi raz i przełóż przez tę samą pętlę. Trzymaj oba końce luźno i bardzo powoli rozciągaj – patrz, jak tworzy się spirala. Powtarzaj, aż kształt za każdym razem wychodzi ładnie.
Trzecie przełożenie daje jeszcze grubszy węzeł w kształcie beczułki, który na cienkim sznurku bywa używany jako uchwyt lub znacznik. Podwójny węzeł prosty to jeden z najstarszych i najprostszych węzłów pogrubiających; w angielskich książkach znajdziesz go też pod nazwami takimi jak „barrel knot” czy „blood knot”, choć nie zawsze oznaczają dokładnie ten sam węzeł.
Krok po kroku
Utwórz pętlę
Ułóż pętlę blisko końca, jak do węzła nadrzutowego.
Pokazany luźno ułożony. Przed obciążeniem starannie ułóż (dopasuj) i zaciągnij.
- 1
Utwórz pętlę
Ułóż pętlę blisko końca, jak do węzła nadrzutowego.
- 2
Przełóż dwa razy
Przełóż koniec przez pętlę, potem poprowadź go jeszcze raz dookoła i ponownie przez tę samą pętlę.
- 3
Uporządkuj i zaciśnij
Ciągnij powoli z obu stron. Dwa zwoje powinny zgrabnie toczyć się wokół siebie; dopiero wtedy zaciągnij mocno.
Częste błędy
- Zbyt szybkie zaciąganie, przez co zwoje układają się skręcone i nieporządnie
- Obcięcie końca zbyt krótko
Krótki przegląd
Materiały
Lina
Nigdy nie uĹźywaj nieznanej lub uszkodzonej liny do celĂłw ratujÄ…cych Ĺźycie.
Paracord
To nie jest lina wspinaczkowa ani asekuracyjna.
Cienki sznurek
Niska wytrzymaĹ‚ość na zerwanie – tylko do lekkich obciÄ…Ĺźeń.
Nadaje się dla
- Stoper, który nie może przejść przez oczko lub otwór
- Pogrubiony koniec cienkiego sznurka
- Zabezpieczenie końca za innymi węzłami
Nie nadaje się dla
- Miejsca, w których węzeł trzeba będzie później łatwo rozwiązać
- Zastosowania ratujące życie
Wymagania wstępne
- Węzeł prosty
Jak to działa
Dodatkowe przewleczenie sprawia, że koniec skręca się spiralnie wokół siebie. Węzeł jest dłuższy i grubszy niż pojedynczy nadrzutowy i rzadziej przechodzi przez otwory. Ta sama podstawowa forma jest elementem składowym podwójnego węzła rybackiego.
Zalety
- Bardzo prosty
- Grubszy niż pojedynczy nadrzutowy
- Dobrze trzyma nawet w śliskim sznurku
Wady
- Trudny do rozwiązania po obciążeniu
- Zużywa więcej liny niż pojedynczy nadrzutowy
Wiedza pogłębiona
Tło merytoryczne
Podwójny nadrzutowy to jeden z najstarszych i najprostszych węzłów pogrubiających. Książki o węzłach traktują go jako formę podstawową, z której wywodzi się kilka węzłów łączących i wiążących.
W obozie przydaje się najbardziej na cienkich sznurkach, gdzie pojedynczy nadrzutowy pozostaje za mały.
Warianty
- Wielokrotny węzeł nadrzutowy
- Trzecie przewleczenie daje jeszcze grubszy węzeł o kształcie beczułki, np. jako uchwyt lub znacznik na cienkim sznurku.
Częste błędy
- Zbyt szybkie zaciąganie, przez co zwoje układają się skręcone i nieporządnie
- Obcięcie końca zbyt krótko
Ograniczenia i ryzyka
- Zapobiega prześlizgnięciu się tylko wtedy, gdy otwór jest wyraźnie mniejszy niż węzeł.
Obciążenie i ograniczenia
W stoperze liczy się objętość, a nie wytrzymałość na rozciąganie. Każdy węzeł zmniejsza wytrzymałość liny na zerwanie, bo ciasne zgięcia obciążają włókna nierównomiernie. Ile dokładnie, zależy od materiału, budowy, średnicy i metody badania; celowo nie podajemy tu żadnych konkretnych wartości.
Zamienniki materiałów
Wyprowadzone z właściwości materiałów: zamiennik musi mieć wszystkie istotne właściwości. Przestrzegaj uwag dotyczących zamiennika.
- Lina
- Paracord (To nie jest lina wspinaczkowa ani asekuracyjna.), Cienki, miękki drut (mosiężny lub ocynkowany stalowy) (Końcówki drutu są ostre – przy zginaniu chroń oczy i palce), Lina holownicza lub pas holowniczy (Mocuj wyłącznie do uchwytów holowniczych przewidzianych przez producenta; nigdy nie stój obok pod obciążeniem.)
- Paracord
- Lina (Nigdy nie uĹźywaj nieznanej lub uszkodzonej liny do celĂłw ratujÄ…cych Ĺźycie.), Cienki, miękki drut (mosiężny lub ocynkowany stalowy) (Końcówki drutu są ostre – przy zginaniu chroń oczy i palce), Lina holownicza lub pas holowniczy (Mocuj wyłącznie do uchwytów holowniczych przewidzianych przez producenta; nigdy nie stój obok pod obciążeniem.)
- Cienki sznurek
- Lina (Nigdy nie uĹźywaj nieznanej lub uszkodzonej liny do celĂłw ratujÄ…cych Ĺźycie.), Paracord (To nie jest lina wspinaczkowa ani asekuracyjna.), Sznurek pomocniczy (Do celów ratujących życie używaj wyłącznie certyfikowanego sznurka i dopiero po przeszkoleniu.), Taśma (taśma rurowa) (Przed każdym użyciem sprawdź węzły na taśmach.), Sznurek jutowy lub sizalowy (kupiony) (Mała wytrzymałość, chłonie wodę i gnije – tylko do lekkich obciążeń i ćwiczeń.), Taśmy do drzew (Obciążaj tylko w granicach podanych przez producenta.), Monofilowa żyłka wędkarska (Nigdy nie zostawiaj resztek żyłki: ptaki i inne zwierzęta się w nich plączą i powoli giną. Zwiń resztki i zabierz je ze sobą.), Cienki, miękki drut (mosiężny lub ocynkowany stalowy) (Końcówki drutu są ostre – przy zginaniu chroń oczy i palce), Lina holownicza lub pas holowniczy (Mocuj wyłącznie do uchwytów holowniczych przewidzianych przez producenta; nigdy nie stój obok pod obciążeniem.)
Wyniki pochodzą wyłącznie z uporządkowanych haseł. Nie są generowane żadne improwizowane instrukcje.
Źródła (2)
- Clifford W. Ashley – Doubleday, Doran & Co. (1944): The Ashley Book of Knots · Podwójny i wielokrotny węzeł nadrzutowy jako stoper
- Geoffrey Budworth (1997): The Complete Book of Knots · Podwójny węzeł prosty