Utrzymywanie kierunku w terenie: skok żabi, poprawka w bok, omijanie

Bez stałych punktów odniesienia ludzie prawie zawsze dryfują w bok podczas marszu. Nierówny grunt, przeszkody, jedna noga trochę silniejsza albo chęć ominięcia krzaka – wszystko to nieco przesuwa kierunek. W zupełnie jednolitym terenie, takim jak gęsta mgła, te odchylenia mogą stać się tak duże, że ludzie idą po łuku, a nawet w kółko.

Techniki z tego hasła walczą z tym dryfem na różne sposoby. Cele pośrednie i wzajemne naprowadzanie się w grupie dzielą dystans na krótkie kawałki, na których prawie nie może narosnąć odchylenie. Celowanie z odchyleniem wykorzystuje nieuniknione błędy w sposób zamierzony. A obejście pod kątem prostym prowadzi cię wokół przeszkody tak, że potem wracasz dokładnie na starą linię.

Cele pośrednie: trzymaj ustawiony kompas przed sobą, patrz wzdłuż strzałki kierunku i wybierz charakterystyczny punkt – niezwykłe drzewo, głaz. Idź do niego, nie patrząc bez przerwy na kompas, a stamtąd weź nowy azymut. Im gorsza widoczność, tym krótsze odcinki. Wybieraj punkty, których nie da się pomylić; w lesie z bliska wiele drzew nagle wygląda tak samo.

Skoki żabki w grupie: jeśli nie ma użytecznych punktów orientacyjnych, na przykład we mgle lub na polu śnieżnym, jedna osoba idzie przed siebie, aż będzie jeszcze wyraźnie widoczna. Osoba z kompasem kieruje ją głosem lub gestami w lewo albo w prawo, aż stanie dokładnie na linii. Potem grupa dochodzi do niej i wszystko zaczyna się od nowa. Jest to powolne, ale bardzo dokładne.

Celowanie z odchyleniem: jeśli twój cel leży na długiej linii – ścieżce, potoku lub skraju lasu – celowo bierzesz kurs o kilka stopni w bok. Gdy potem trafisz na tę linię, wiesz na pewno, w którą stronę skręcić. Gdybyś celował prosto w cel i tylko go minął, nie wiedziałbyś, czy leży po lewej, czy po prawej. Zapisz, na którą stronę wziąłeś odchylenie.

Jeśli na drodze stoi przeszkoda – staw, gąszcz, stopień skalny – możesz ją obejść pod kątem prostym. Skręć o 90 stopni w jedną stronę i licz kroki, aż miniesz przeszkodę. Potem idź wzdłuż niej, równolegle do pierwotnego kierunku. Następnie skręć o 90 stopni z powrotem w stronę środka i przejdź dokładnie tyle samo kroków. Teraz jesteś z powrotem na swojej dawnej linii i znów bierzesz azymut.

Nie zapomnij doliczyć odcinka wzdłuż przeszkody do całkowitej odległości – on też przesuwa cię do przodu w kierunku marszu. Jeśli przeszkoda jest mała i możesz ją zobaczyć ponad nią, często jest prościej: namierz punkt po drugiej stronie, przejdź przez nią i idź dalej.

Azymut wsteczny pomaga w kontroli: od czasu do czasu spójrz za siebie. Jeśli twój punkt startowy albo charakterystyczny punkt za tobą leży dokładnie w przeciwnym kierunku, jesteś na dobrym kursie. Działa to także wtedy, gdy z przodu w ogóle nie widać punktów orientacyjnych.

Prosta linia na mapie nic nie mówi o tym, czy teren pomiędzy jest przejezdny. Zawsze omijaj urwiska, wodę, stoki lawinowe i tereny zagrożone osuwaniem się skał – nawet jeśli oznacza to objazd i trochę rachunków. Jeśli nie możesz bezpiecznie ominąć niebezpiecznego odcinka, zawróć. Jeśli w pobliżu jest bezpieczna ścieżka, to prawie zawsze lepszy wybór niż azymut na przełaj.

Przy skokach żabki osoba z przodu musi cały czas pozostawać w zasięgu wzroku lub słuchu. O zmierzchu lub w gęstej mgle wybieraj krótsze odległości. Latarka lub jaskrawe ubranie ułatwiają zauważenie.

Ćwicz w znanym ci lesie, z celem, którego nie da się przeoczyć – na przykład szeroką ścieżką. Weź azymut na punkt na niej, idź według celów pośrednich i sprawdź, jak blisko dojdziesz. Potem spróbuj tego samego z celowaniem z odchyleniem i porównaj, o ile łatwiej jest trafić.

Obejście pod kątem prostym możesz ćwiczyć na polu, wyobrażając sobie przeszkodę. Skoki żabki są zabawne w rodzinie lub z przyjaciółmi i pokazują dobitnie, jak bardzo zbaczasz z linii bez pomocy.