Plan dnia, liczenie dni i notatnik podczas oczekiwania na ratunek

W codziennym życiu zegary, terminy, posiłki i nawyki dają nam stałą strukturę. W sytuacji kryzysowej to wszystko znika. Bez tych punktów oparcia szybko tracisz poczucie czasu, zwłaszcza po nocach z małą ilością snu i dużym stresem. Jednocześnie niepewność i bezczynność pogłębiają przygnębienie – aż do apatii, w której prawie nic się już nie robi.

Dzienna struktura zastępuje brakujące punkty oparcia. Stałe pory oszczędzają ci ciągłego podejmowania decyzji, a zadania wypełniają dzień czymś sensownym. Notes uwidacznia postępy i zapisuje ważne informacje, które łatwo ulatują z głowy: ile jeszcze zostało wody? Od kiedy boli stopa? Kiedy ostatnio słychać było helikopter?

Oznaczenie dnia zawsze jest pierwsze rano – dzięki temu o nim nie zapomnisz. Potem poranny obchód, zawsze w tej samej kolejności: ciało (stopy, dłonie, urazy, ciepło), zapasy (woda, jedzenie, baterie), pogoda. Wszystko, co godne uwagi, od razu notujesz. Codzienna kontrola stóp pozwala wcześnie zauważyć pęcherze, otarcia lub odmrożenia.

Bloki zadań podążają za światłem dziennym: rano woda i zbieranie drewna, w południe kontrola sygnałów i odpoczynek, po południu drewno i izolacja na noc. Godzinę przed zachodem słońca wszystko musi być gotowe. Sygnały mają stałe godziny – a ponadto sygnalizujesz natychmiast, gdy usłyszysz silniki, głosy lub helikopter.

W notesie zapisujesz czas, pogodę, czynności, jedzenie i picie, jak się czujesz i swoje myśli. Osobna strona jest dla ratowników: kim jesteś, od kiedy tu jesteś, jak się masz. Jeśli musisz opuścić miejsce, zostaw tam dobrze widoczną wiadomość z kierunkiem i godziną.

Zajmowanie się czymś nigdy nie może stać się ryzykiem. Długie wyprawy zwiadowcze, wspinanie się czy ciężka praca kosztują siłę i ciepło, które są potrzebne, by wytrwać. Lepiej wiele małych zadań w pobliżu obozu niż jedno wielkie przedsięwzięcie. Wpisz odpoczynek na stałe do planu i rób przerwy, zanim się wyczerpiesz.

Zwracaj uwagę na sygnały ostrzegawcze u siebie: jeśli prawie nic nie robisz, przestajesz pić albo nic cię już nie obchodzi, może to wynikać także z zimna, odwodnienia lub wyczerpania. Wtedy najpierw się ogrzej, napij się, odpocznij. Oszczędzaj baterię telefonu na wezwanie pomocy i stałe godziny kontaktu – pod 112 dodzwonisz się po pomoc w UE, w Austrii także pod 144, a w górach pod 140.

Stała struktura ma sens, gdy oczekiwanie trwa dłużej niż dobę: po zgubieniu drogi, przy urazie, w zasypanej śniegiem chacie albo gdy pogoda lub powódź odcinają drogę. Pomaga w samotności tak samo jak w małych grupach, gdzie zadania i wachty sygnałowe dzieli się na zmianę.

Na kilka godzin oczekiwania nie potrzeba rozbudowanego planu – wystarczą wtedy ciepło, sygnały i kilka notatek. A gdy trzeba działać natychmiast, na przykład gdy zbliża się niebezpieczeństwo, działanie oczywiście ma pierwszeństwo przed każdą rutyną.

Podręcznik przetrwania armii USA wymienia nudę, samotność i przygnębienie jako typowe reakcje w długich sytuacjach kryzysowych i radzi zajmować umysł. Wytyczne dotyczące wsparcia psychospołecznego w kryzysach również podkreślają, jak ważne są rutyna i sensowne zajęcia.

Notes przydaje się także po ratunku: lekarze dowiadują się, co jadłeś i piłeś oraz jak rozwijały się objawy. A wiele osób uważa później za pomocne, że może przeczytać, co przeszło i czego dokonało. Bez papieru sprawdzą się też nacięcia na patyku, kamyki ułożone w rząd albo węgiel drzewny na korze z martwego drewna.