Pozostać odnalezionym: plan wyprawy, zostanie na miejscu, zostawianie śladów

Poszukiwania zawsze zaczynają się od dwóch pytań: gdzie osoba była ostatnio bezpieczna i dokąd zmierzała? Zespoły poszukiwawcze przyjmują za punkt wyjścia ostatni znany punkt i planowaną trasę. Im dokładniejsze te informacje, tym mniejszy obszar muszą przeszukać.

Obszar poszukiwań rośnie bardzo szybko, gdy zaginiona osoba się przemieszcza. Każda godzina błądzenia może prowadzić w dowolnym kierunku, a obszar nie tylko się wydłuża, ale powiększa we wszystkich kierunkach. Pozostanie w jednym miejscu utrzymuje obszar niewielki i jednocześnie oszczędza siły i ciepło.

Ratownicy szukają różnymi środkami: pieszo, z psami, pojazdami, z powietrza i przez lokalizację telefonów. Dlatego sygnały widoczne, słyszalne i elektroniczne uzupełniają się nawzajem. Jaskrawa tkanina pomaga helikopterowi, gwizdek pomaga zespołowi w lesie, włączony telefon pomaga centrum dyspozytorskiemu.

Dobry plan wyprawy mieści się na karteczce lub w wiadomości. Zawiera: punkt startu i cel, planowaną trasę i możliwe trasy alternatywne, kto idzie, jaki sprzęt masz ze sobą (na przykład namiot, lampa, kolor kurtek), jakim pojazdem jedziesz i gdzie jest zaparkowany oraz najpóźniejszą godzinę powrotu.

Najważniejsze jest jasne ustalenie: od której godziny kontakt ma zadzwonić pod lokalny numer alarmowy (112 w UE), jeśli nie miał od ciebie wiadomości? Bez tego ustalenia mógłby czekać zbyt długo, bo nie chce przesadzić z reakcją.

Jeśli twój plan się zmieni, powiadom swój kontakt. I równie ważne: odezwij się po powrocie. W przeciwnym razie może zostać wszczęte poszukiwanie, choć dawno jesteś w domu – a to angażuje ratowników potrzebnych gdzie indziej.

Pozostanie na miejscu jest zwykle słuszne, gdy ktoś wie o tobie, miejsce jest bezpieczne, a ty nie wiesz dokładnie, którędy prowadzi wyjście. Wybierz wtedy dobrze widoczne miejsce w pobliżu, na przykład skraj polany, ścieżkę lub otwartą przestrzeń. Po awarii pojazdu w odludnych miejscach pojazd jest zwykle łatwiejszy do znalezienia niż człowiek pieszo.

Pozostanie na miejscu jest błędem, gdy samo miejsce jest niebezpieczne: podnosząca się woda, ogień, ryzyko lawiny lub osunięcia skał. Wtedy najpierw udaj się w bezpieczne miejsce, jak najbliżej, a jeśli możesz, zostaw znak lub wiadomość, dokąd poszedłeś.

Nie ma zasady, która obowiązuje zawsze. Ktoś, kto na pewno wie, że nikt nie zauważy jego nieobecności, i zna bezpieczną drogę, może zdecydować inaczej. Wtedy szczególnie ważne stają się wskazówki: kartka w punkcie startowym z godziną i kierunkiem, strzałki z kamieni lub gałęzi oraz trzymanie się w miarę możliwości ścieżek.

Czekanie oznacza marznięcie, nawet w łagodne dni. Najważniejsza jest ochrona przed wiatrem, wilgocią i chłodem od ziemi: siadaj na plecaku, macie lub gałęziach, a nie bezpośrednio na ziemi, załóż wszystkie warstwy, jakie masz, i znajdź osłonę przed wiatrem. Przygotuj sygnały tak, żebyś mógł je dawać ze swojego schronienia.

Gwizdek na szyi, lampa w zasięgu ręki, jaskrawa tkanina lub znaki na ziemi rozłożone – dzięki temu jesteś gotowy, gdy tylko pojawią się szukający. Reaguj od razu, gdy usłyszysz wołanie, gwizdy, silniki albo helikoptery. Trzy gwizdy to powszechnie stosowany sygnał wzywania pomocy.

Trzymaj telefon w trybie oszczędzania energii albo włączaj go o ustalonych porach i odbieraj oddzwonienia, także z nieznanych numerów. Plan wyprawy nie zastępuje wezwania alarmowego: jeśli masz zasięg i jesteś w tarapatach, dzwoń.

Dzieci, które się zgubiły, często idą dalej, a nawet chowają się przed szukającymi – czasem dlatego, że boją się kłopotów, czasem dlatego, że nie chcą odpowiadać obcym dorosłym. Dlatego tak ważne jest, żeby porozmawiać o tym wcześniej.

Prosta zasada, której uczą programy dla dzieci: jeśli się zgubisz, zostań przy drzewie lub w jednym miejscu, gwiżdż w gwizdek i odpowiadaj, gdy ktoś woła twoje imię. Powiedz dziecku wyraźnie, że nikt się nie będzie gniewał i że może odpowiadać szukającym, nawet jeśli ich nie zna.

Dawaj dzieciom na wycieczki gwizdek i jaskrawą kurtkę lub czapkę. Ćwiczcie w formie zabawy zostawanie w miejscu i gwizdanie, na przykład w parku. To, co dziecko raz przećwiczyło, łatwiej zrobić w prawdziwej sytuacji awaryjnej.