Uszczelnianie przeciągów i zatrzymywanie ciepła w domu

Budynek traci ciepło dwoma drogami: przez samą konstrukcję – ściany, okna i dach – oraz przez wymianę powietrza. Tę drugą często się nie docenia. Ciepłe powietrze unosi się i ucieka przez szczeliny wyżej, a zimne napływa niżej. Wiatr też przepycha powietrze przez szczeliny po stronie nawietrznej. Duża część strat ciepła może pochodzić z tej niekontrolowanej wymiany powietrza.

Uszczelnianie ogranicza tę nieplanowaną wymianę. Ale nie zastępuje celowego wietrzenia: ludzie stale oddają wilgoć do powietrza w pomieszczeniu przy oddychaniu, gotowaniu, braniu prysznica i suszeniu prania. Ta wilgoć musi się wydostać. Jeśli zostaje, skrapla się w najzimniejszych miejscach – na ramach okiennych, w narożnikach zewnętrznych, za szafami – i tam może rosnąć pleśń.

Zasłony, rolety i okiennice działają inaczej: zatrzymują nieruchomą warstwę powietrza przed zimną szybą. Nieruchome powietrze słabo przewodzi ciepło, i właśnie dlatego izoluje – na tej samej zasadzie co puchowa kurtka.

Najważniejsza zasada przy uszczelnianiu: kratki wentylacyjne, nawiewniki i otwory doprowadzające powietrze do pieców, kominków i urządzeń gazowych zawsze pozostają drożne. Wiele urządzeń spalających pobiera powietrze do spalania z pomieszczenia. Jeśli go zabraknie, paliwo spala się niecałkowicie i powstaje tlenek węgla – gaz, którego nie widać ani nie czuć, a który może zabić. Piec może też wypchnąć spaliny z powrotem do pomieszczenia.

Dlatego przed uszczelnianiem zanotuj wszystkie otwory, które należą do pieców lub urządzeń gazowych albo służą regulacji wilgotności, i nie ruszaj ich. Pomieszczenia z piecami lub urządzeniami gazowymi uszczelnia się szczelniej dopiero po fachowej ocenie. Czujnik tlenku węgla daje dodatkowe bezpieczeństwo.

Jeśli przy gniazdkach lub włącznikach w ścianach zewnętrznych czuć przeciąg, nie otwieraj ich sam, żeby je uszczelnić – to prace elektryczne i należą do wykwalifikowanego elektryka.

Najpierw znajdź nieszczelności. W wietrzny dzień powoli przesuwaj wilgotną dłoń albo lekkie piórko wzdłuż ram okiennych, drzwi, skrzynki na listy i otworów na rury. Tam, gdzie czujesz chłód albo piórko drży, jest nieszczelność.

Uszczelka samoprzylepna występuje w różnych grubościach i kształtach. Musi pasować do szczeliny: zbyt cienka nie uszczelni, zbyt gruba sprawi, że okno nie będzie się porządnie zamykać, a rama będzie obciążona. Powierzchnia musi być czysta i sucha, żeby klej trzymał. Uszczelki szczotkowe albo wałek przeciw przeciągom pomagają pod drzwiami, a osłona ze szczotką lub klapką przy skrzynce na listy.

Wieczorem zasuwaj zasłony i rolety, a w ciągu dnia przy słońcu otwieraj je, żeby wpuścić ciepło. Grzejniki powinny pozostać odsłonięte – zasłona przed grzejnikiem kieruje ciepło za materiał, ku oknu. Wietrz pomieszczenia krótko i intensywnie kilka razy dziennie przy szeroko otwartym oknie, zamiast trzymać je stale uchylone.

Gdy ogrzewanie zawodzi, uszczelnianie staje się jeszcze ważniejsze. Wtedy koncentrujesz się na jednym pomieszczeniu, które ma pozostać ciepłe – najlepiej małym, z niewielką liczbą ścian zewnętrznych i od strony słonecznej. Drzwi do nieużywanych pomieszczeń pozostają zamknięte, a koc przed drzwiami zatrzymuje dalsze przeciągi.

Proste środki pomagają też doraźnie: folia lub folia bąbelkowa na szybach, dywany lub koce na zimnych podłogach, zasłonięte zasłony także w dzień na oknach bez słońca. Nawet w tej sytuacji krótkie wietrzenie pozostaje ważne, bo w małym, zatłoczonym pomieszczeniu wilgotność szybko rośnie.

Uszczelka samoprzylepna i wałki przeciw przeciągom to drobne środki, które nie zmieniają substancji budynku. W mieszkaniach wynajmowanych zwykle nie sprawiają problemu; wszystko, co zmienia konstrukcję, trzeba najpierw omówić z wynajmującym. Ocieplanie ścian, dachów i elewacji to osobny temat: zmienia sposób, w jaki wilgoć przemieszcza się przez budynek, i dlatego wymaga fachowego planowania.

Uszczelki się starzeją. Twardnieją, pękają albo odklejają się. Szybka kontrola przed każdą zimą – piórkiem albo dłonią wzdłuż okien – pokazuje, gdzie trzeba poprawić. To oszczędza koszty ogrzewania na co dzień i jednocześnie lepiej przygotowuje cię na awarię.