Korzystanie z publicznych schronień awaryjnych oraz punktów ogrzewania i schłodzenia

Podczas ewakuacji, fal upałów lub mrozów i długich przerw w dostawie prądu władze i organizacje pomocowe często organizują schrony. W zależności od sytuacji nazywają się schronami awaryjnymi, punktami zbiórki, punktami ogrzewania lub chłodzenia. Często wykorzystuje się do tego szkoły, hale sportowe, domy kultury lub inne budynki publiczne.

Takie miejsca oferują więcej, niż może zaimprowizować pojedyncze gospodarstwo domowe: ciepło lub chłód, wodę pitną, toalety, aktualne informacje i często opiekę pomocników. Dla osób starszych, chorych lub samotnych może to zrobić decydującą różnicę.

To, jak takie usługi są organizowane i ogłaszane, różni się w zależności od kraju i gminy. Dlatego warto wcześniej wiedzieć, jakimi kanałami twoja gmina informuje ludzi w sytuacji awaryjnej.

Informacji szukaj w oficjalnych źródłach: aplikacjach ostrzegawczych, radiu, na stronie urzędu gminy, w komunikatach z głośników i na ogłoszeniach. W kryzysach plotki szybko rozchodzą się w mediach społecznościowych i mogą być błędne – na przykład dotyczące miejsc, godzin czy zamkniętych dróg. Stosuj się do poleceń dotyczących tras ewakuacji i zamknięć.

Decyduj w porę. Gdy zarządzono ewakuację, wyjdź od razu. W zimnie lub upale nie czekaj, aż dom stanie się niebezpieczny – zwłaszcza gdy są z tobą dzieci, osoby starsze lub chore, bo są bardziej narażone. Kto wyjdzie wcześnie, zwykle łatwiej dociera na miejsce i ma większą szansę na znalezienie miejsca.

Zarejestruj się po przybyciu. Dzięki temu krewni i władze mogą cię znaleźć. Powiedz tam też, jeśli masz szczególne potrzeby, takie jak regularne leki, niepełnosprawność albo urządzenie, które potrzebuje prądu.

Ponieważ miejsca i wyposażenie w schronach awaryjnych są ograniczone, warto zabrać własne podstawowe rzeczy. Najważniejsze są leki na kilka dni, ważne dokumenty (dowód osobisty, dokumenty ubezpieczeniowe, lista leków), ładowarka i powerbank, okulary lub soczewki kontaktowe oraz przybory toaletowe.

Dodaj zmianę ubrania, koc lub śpiwór, przekąski i butelkę na wodę, artykuły dla niemowląt w przypadku rodzin oraz jedzenie i smycz dla właścicieli zwierząt. To, czy zwierzęta są dozwolone, różni się w zależności od miejsca – sprawdź wcześniej w urzędzie gminy albo słuchaj komunikatów. Mały radioodbiornik na baterie pomaga, gdy zabraknie prądu i zasięgu.

Najłatwiej jest spakować taką torbę awaryjną z wyprzedzeniem. Oficjalne poradniki wyraźnie to zalecają. Wtedy w nagłej sytuacji nie musisz się zastanawiać, tylko łapiesz torbę.

Schrony awaryjne są przeznaczone na sytuacje awaryjne, nie na bezpośrednie zagrożenie życia. W ostrym niebezpieczeństwie, przy trudnościach z oddychaniem, splątaniu z powodu zimna lub upału albo przy podejrzeniu tlenku węgla od razu zadzwoń pod lokalny numer alarmowy (112 w UE). Na tlenek węgla wskazuje na przykład sytuacja, gdy pomieszczenie jest ogrzewane w prowizoryczny sposób, a ktoś dostaje bólu głowy, zawrotów głowy lub nudności – zwłaszcza gdy dotyczy to kilku osób jednocześnie.

Zanim wyjdziesz, zabezpiecz dom zgodnie z poleceniami władz: wyłącz urządzenia, zamknij okna i drzwi. Powiedz krewnym lub sąsiadom, dokąd idziesz. W drodze obowiązują zapory i polecenia służb ratunkowych, nawet jeśli inna trasa byłaby krótsza – przechodzenie lub przejeżdżanie przez zalane ulice jest na przykład niebezpieczne.

Wiele osób nie słyszy albo nie może przeczytać ostrzeżeń, nie ma samochodu albo nie da rady dotrzeć samodzielnie. Porozmawiaj z sąsiadami, którzy mieszkają sami lub mają ograniczoną sprawność, i zaoferuj pomoc – w pakowaniu, w dotarciu na miejsce albo po prostu w informacjach. Taka sąsiedzka pomoc należy w kryzysie do najskuteczniejszych rzeczy ze wszystkich.

W samym schronie jest mało prywatności, może być głośno i tłoczno. Cierpliwość, wzgląd na innych i przestrzeganie regulaminu ułatwiają wszystkim wspólne przebywanie. Kto może zatrzymać się u znajomych lub krewnych poza obszarem dotkniętym kryzysem, odciąża publiczne schrony – powinien jednak i tak poinformować władze, gdzie przebywa, jeśli jest to wymagane.