Uwięziony lub zasypany pod gruzami: jak dać o sobie znać

Dźwięk to drganie. W powietrzu szybko traci siłę, zwłaszcza gdy po drodze jest dużo przeszkód, takich jak gruz, meble i fragmenty ścian. W twardych materiałach, takich jak metal, beton czy drewno, dźwięk przenosi się dobrze. Rura lub stalowa belka może więc przenieść stukanie daleko przez budynek, do miejsc, w których nasłuchują ratownicy.

Liczy się rytm. Pojedynczy trzask może pochodzić z przesuwającego się gruzu. Równy, powtarzany wzór, na przykład trzy stuknięcia, przerwa, trzy stuknięcia, brzmi wyraźnie jak człowiek. To samo dotyczy gwizdka: trzy gwizdy w odstępach to powszechnie stosowany sygnał wzywania pomocy.

Zespoły ratownicze na miejscu zdarzenia często pracują z przerwami na ciszę. Maszyny są wyłączane, wszyscy milczą, a ratownicy specjalnie nasłuchują stukania i wołania. Jeśli stukasz w odstępach, masz dużą szansę, że zostaniesz usłyszany w takiej chwili ciszy.

Jeśli twój telefon jeszcze działa, to najszybsza droga: zadzwoń pod numer alarmowy albo wyślij wiadomość do zaufanych osób. Opisz swoje położenie możliwie dokładnie: w którym budynku, na którym piętrze, w którym pomieszczeniu jesteś i ile osób jest z tobą. Wiadomość czasem dochodzi, gdy rozmowa się nie udaje, bo sieć jest przeciążona.

Oszczędzaj siły i powietrze. Oddychaj spokojnie, ruszaj się jak najmniej i nie szarp gruzów bez kontroli, bo rumowisko może się osunąć. Zasłoń usta i nos materiałem, na przykład rękawem lub szalikiem, żeby wdychać mniej pyłu.

Nie stukaj bez przerwy, tylko w odstępach. Dzięki temu wytrzymasz dłużej, a w przerwach możesz nasłuchiwać odpowiedzi. Jeśli masz latarkę, a szczeliny prowadzą na zewnątrz, możesz włączać ją na krótkie chwile – stałe światło wyczerpuje baterię.

Po trzęsieniach ziemi i zawaleniach rury gazowe mogą być uszkodzone. Gaz może gromadzić się w pustych przestrzeniach, a nawet mała iskra lub płomień może go zapalić. Dlatego nigdy nie używaj zapałek, zapalniczek ani świec do oświetlenia. Bezpiecznym źródłem światła jest latarka lub światło z telefonu.

Jeśli jest ogień albo dym dociera do ciebie, obowiązuje coś innego: jak najszybciej zadzwoń pod numer alarmowy i postępuj zgodnie z poleceniami dyspozytora. Opisana tu metoda jest przeznaczona na sytuacje, w których bezpiecznie czekasz, aż pomoc do ciebie dotrze.

Ten artykuł nie wyjaśnia, jak uwolnić siebie ani jak wyciągać innych spod gruzów. To niebezpieczne i jest zadaniem wyszkolonych ratowników. Przy obrażeniach: zachowaj spokój, zadzwoń pod numer alarmowy i postępuj zgodnie z poleceniami dyspozytora.

Mały gwizdek sygnałowy to najskuteczniejsze narzędzie w tej sytuacji. Jest głośny, prawie nie wymaga wysiłku, nie potrzebuje zasilania i mieści się na breloku lub w plecaku awaryjnym. Oficjalne zalecenia dla obszarów zagrożonych trzęsieniami ziemi wprost radzą mieć gwizdek w zasięgu ręki.

Do stukania nadaje się wszystko, co twarde: klucz, kamień, kawałek metalu, but z twardą podeszwą. Najlepiej stukać w metal, na przykład w rurę ogrzewania lub wody, bo metal szczególnie dobrze przewodzi dźwięk. Jeśli nie ma rury, użyj ściany lub belki.

Jeśli mieszkasz na obszarze zagrożonym trzęsieniami ziemi albo tam podróżujesz, możesz trzymać obok łóżka gwizdek i małą latarkę. Kosztują niewiele, a w razie awarii masz je pod ręką.

Wiele osób myśli, że trzeba krzyczeć jak najgłośniej, żeby zostać znalezionym. Oficjalne zalecenia dotyczące przygotowania na kryzys radzą dokładnie odwrotnie: krzycz tylko wtedy, gdy pomocnicy są blisko, a do tego czasu stukaj lub gwiżdż. Krzyk zużywa dużo energii, wysusza gardło i sprawia, że wdychasz kurz.

Czekanie może trwać długo i jest trudne. Pomaga nadać sobie rytm: stuknij, nasłuchuj, odpocznij, stuknij znowu. Gdy usłyszysz głosy, maszyny lub psy, to moment, by zrobić się głośniejszym i krzyczeć.

W hałasie dużego miejsca zdarzenia stukanie też może zostać przeoczone. Dlatego liczy się cierpliwość: nie poddawaj się, tylko powtarzaj sygnały w odstępach – zwłaszcza gdy nagle robi się cicho.