Prawidłowe użycie lampy UV-C

UV-C to krótkofalowa część światła ultrafioletowego. Uszkadza materiał genetyczny mikroorganizmów – ich DNA lub RNA. Patogeny niekoniecznie giną od razu, ale nie mogą się już rozmnażać i dlatego nie wywołają infekcji. Nazywa się to inaktywacją.

Liczy się dawka. Wynika z mocy światła i czasu naświetlania wody. Każde urządzenie jest zaprojektowane na określoną ilość wody; przy większej ilości dawka nie wystarcza. Prawidłowo używane takie urządzenia inaktywują bakterie, wirusy i pierwotniaki zgodnie z danymi producenta.

Światło UV działa tylko tam, gdzie dociera. Cząstki w wodzie rzucają cienie, w których patogeny są chronione. Krople na gwincie lub brzegu butelki są poza wodą i w ogóle nie są naświetlane. A w przeciwieństwie do chloru UV nie zostawia ochrony resztkowej: jeśli później do wody dostanie się brud, znów jest niebezpieczna.

Najpierw przejrzystość: używaj tylko przejrzystej wody. Mętną wodę zostaw do osadzenia i przelej przez filtr do kawy lub tkaninę albo przefiltruj wstępnie. Jeśli woda jest wyraźnie zabarwiona lub pozostaje mętna, wybierz inną metodę, na przykład gotowanie.

Nalej dokładnie tyle wody, na ile zaprojektowano urządzenie, do czystej butelki z szerokim otworem. Gwint i brzeg trzymaj przy tym suche. Włącz urządzenie, zanurz je i mieszaj lub zawirowuj zgodnie z instrukcją, aż cykl się zakończy. Tylko jeśli urządzenie wskaże powodzenie, woda uchodzi za uzdatnioną.

Przy piciu najlepiej użyć czystego kubka albo najpierw wytrzeć gwint do sucha. Nie dolewaj do butelki wody surowej, bo wszystko znów jest nieuzdatnione.

Światło UV-C uszkadza oczy i skórę. Nigdy nie włączaj lampy poza wodą i nie patrz w nią. Przechowuj urządzenie tak, żeby dzieci nie bawiły się nim jak latarką.

Jeśli urządzenie pokaże błąd albo cykl się przerwie – na przykład z powodu rozładowanej baterii – woda uchodzi za nieuzdatnioną. Zimno zmniejsza wydajność baterii. Jeśli jedziesz w zimne regiony, trzymaj baterie w cieple przy ciele, zabierz zapasowe lub miej drugą metodę, na przykład tabletki albo kuchenkę.

UV nie działa w ogóle na chemikalia i sól. Jeśli podejrzewasz skażenie chemiczne, potrzebujesz innego źródła.

Długopis UV nadaje się w podróży, gdy woda z kranu ma wątpliwą jakość, ale jest przejrzysta, oraz do przejrzystej wody źródlanej lub strumieniowej. Działa szybko, nie zmienia smaku i pasuje dla pojedynczych osób i małych ilości.

Nadaje się gorzej do wody mętnej lub zabarwionej bez klarowania, do dużych ilości dla grup, do wody przechowywanej dłużej i do długich wypraw bez możliwości ładowania. Niektóre butelki mają lampę UV w korku; zasada jest ta sama, a skuteczną dawkę i czas podaje producent.

Dezynfekcja UV to sprawdzona metoda w publicznym zaopatrzeniu w wodę. Przenośne urządzenia przenoszą tę zasadę do butelki. Ich skuteczność zależy jednak silnie od przejrzystości wody, dawki i prawidłowego użycia – a te wartości może podać tylko producent dla swojego urządzenia.

Metoda słoneczna SODIS też wykorzystuje promieniowanie UV, ale ze słońca i przez wiele godzin. Długopis UV-C działa znacznie silniejszym, ukierunkowanym promieniowaniem i dlatego potrzebuje tylko krótkiego czasu. Obie metody wymagają przejrzystej wody.