Obszary wulkaniczne i geotermalne

Wulkany uwalniają gazy także między erupcjami, głównie parę wodną, dwutlenek węgla, dwutlenek siarki i siarkowodór. Dwutlenek węgla jest cięższy od powietrza. Gdy nie ma wiatru, może gromadzić się w zagłębieniach, rowach i jaskiniach do niebezpiecznych stężeń i wypierać powietrze potrzebne do oddychania. US Geological Survey opisuje to zagrożenie w swoim Volcano Hazards Program.

W obszarach geotermalnych pod powierzchnią krąży gorąca woda. Zmiękcza grunt od spodu i rozpuszcza skałę. Może to stworzyć cienką skorupę nad wrzącą wodą lub błotem, która z góry wygląda na twardą. Kto na nią wejdzie, może się załamać i zostać ciężko poparzony.

Erupcja niesie dodatkowe zagrożenia: potoki lawy, wyrzucane skały, popiół i spływy błotne w dolinach. Spływy błotne mogą też występować bez erupcji, gdy silny deszcz uruchamia luźny popiół na stokach.

Wiele wulkanów jest monitorowanych całą dobę przez obserwatoria. Ogłaszają one stopnie alarmowe, często jako kolory lub liczby, i wyznaczają strefy wyłączone. Co oznaczają poszczególne stopnie, różni się między krajami. Dlatego przed każdą wizytą sprawdź aktualny stopień alarmowy i zalecenia właściwego obserwatorium lub urzędu, a na miejscu śledź aplikacje ostrzegawcze i lokalne media.

Zdecydowanie zalecamy: aktywne wulkany i kratery zwiedzaj tylko z licencjonowanymi lokalnymi przewodnikami, tam gdzie są wymagani lub zalecani. Znają oni aktualne ujścia gazów, bezpieczne ścieżki i oznaki, że czas zawrócić. Bariery nie są przesadą; opierają się na pomiarach i doświadczeniu.

Sytuacja przy wulkanie może zmienić się szybko. Ścieżka, która wczoraj była otwarta, dziś może być zamknięta. Polecenia władz i przewodników wykonuj natychmiast i bez dyskusji.

Korzystaj tylko z oznakowanych ścieżek i kładek, szanuj bariery i trzymaj dzieci za rękę. Nigdy nie schodź z kładek, nawet dla zdjęcia. Nie odpoczywaj w zagłębieniach, rowach ani jaskiniach w pobliżu ujść gazów, zwłaszcza gdy nie ma wiatru. Dzieci i psy są bardziej narażone, bo oddychają bliżej ziemi, gdzie gromadzą się ciężkie gazy.

Siarkowodór pachnie zgniłymi jajami, ale przy wyższych stężeniach węch może zawieść. Dwutlenek węgla nie ma żadnego zapachu. Brak zapachu nie oznacza więc bezpieczeństwa. Przy ostrym zapachu, kaszlu, podrażnieniu oczu, duszności, zawrotach głowy lub bólu głowy natychmiast opuść niskie miejsca, idąc wyżej i pod wiatr – od ujść gazów, a nie w stronę krateru – i zadzwoń pod lokalny numer alarmowy (112 w UE). Osoby z astmą lub chorobami serca i płuc są bardziej wrażliwe na gazy wulkaniczne.

Jeśli ktoś zemdleje w zagłębieniu, nie biegnij za nim. Przyczyną może być gaz, a pomagający też może stracić przytomność. Wezwij służby ratunkowe i poczekaj na ratowników z ochroną dróg oddechowych. Podczas deszczu i gdy obowiązuje ostrzeżenie przed erupcją, unikaj den dolin na stokach wulkanów z powodu możliwych spływów błotnych.

Maska przeciwpyłowa może pomóc przy popiele i pyle, ale nie chroni przed gazami. Kto je myli, czuje się bezpiecznie tam, gdzie nie jest. Przed gazami pomaga tylko odległość, wiatr i wyżej położony teren.

Ważne są solidne buty, ponieważ skała wulkaniczna jest często ostra i luźna, a popiół może być śliski. Woda, ochrona przed słońcem i ciepła warstwa ubrania też należą do plecaka, bo wiele wulkanów jest wysokich i odsłoniętych. Co robić podczas opadu popiołu w miastach, opisuje osobny wpis o popiele wulkanicznym.

Strefy zagrożenia przy wulkanach są często dobrze monitorowane i oznaczone, a władze ogłaszają stopnie alarmowe. International Volcanic Health Hazard Network dostarcza informacji o wpływie popiołu i gazów na zdrowie. Jeśli stosujesz się do tych informacji i trzymasz się ścieżek, możesz przeżyć obszary wulkaniczne i geotermalne jako imponujące miejsca.

Ten tekst celowo nie podaje stężeń gazów ani wartości granicznych i nie przedstawia prognoz erupcji. To zadanie obserwatoriów. Dla ciebie ich aktualne zalecenia znaczą więcej niż jakakolwiek ogólna zasada.