Rozpalanie zapalniczką – także przy wietrze, wilgoci i mrozie

Prosta zapalniczka gazowa zawiera skroplony gaz, zwykle na bazie butanu, utrzymywany w stanie ciekłym pod ciśnieniem. Gdy zawór się otwiera, gaz wypływa. Zapala go iskra z kółka i krzesiwa albo element piezo (kryształ, który po naciśnięciu daje małą iskrę elektryczną).

Żeby gaz mógł wypływać, ciecz w zapalniczce musi odparować. Działa to tylko wtedy, gdy jest dość ciepło. Butan słabo paruje w okolicach zera; im zimniej, tym mniejsze ciśnienie powstaje w zapalniczce. Wtedy płomień robi się maleńki albo w ogóle się nie pojawia. Ciepło ciała przywraca ciśnienie.

Nawiasem mówiąc, krzesiwo w zapalniczce jest zrobione z tego samego materiału co krzesiwo ogniowe, tylko bardzo małe. Kółko zdrapuje cząstki, które żarzą się jako iskry i zapalają gaz.

Na zimnie: noś zapalniczkę w wewnętrznej kieszeni przy ciele i wyjmuj ją dopiero do zapalenia. Jeśli już ostygła, ogrzej ją w dłoni lub pod pachą, zanim spróbujesz ponownie. Zapalniczka na zewnątrz plecaka jest przy mrozie często bezużyteczna.

W wilgoci: mokre kółko nie daje iskier. Strząśnij zapalniczkę, wydmuchaj kółko i krzesiwo do sucha i przetocz kółko kilka razy po nogawce spodni lub dłoni, aż znów zacznie iskrzyć. Ciągłe kręcenie mokrym kółkiem tylko zdziera kciuk.

Przy zapalaniu: uklęknij tyłem do wiatru, osłoń płomień ciałem i dłonią i trzymaj zapalniczkę pod kątem, żeby płomień sięgał dolnej strony rozpału, nie parząc kciuka. Jeśli rozpał nie zajmie się w ciągu kilku sekund, jest zwykle zbyt wilgotny lub zbyt gruby – wtedy lepiej poszukać lepszego rozpału, niż przez minuty trzymać przy nim płomień.

Proste zapalniczki gazowe są tanie, lekkie i dają wiele zapłonów. W modelach nieprzezroczystych nie widać poziomu paliwa – sprawdź go przed każdą wyprawą albo wybierz przezroczystą zapalniczkę. Gaz może skończyć się niepostrzeżenie.

Zapalniczki wiatroodporne lub strumieniowe dają skupiony, odporny na wiatr płomień. Zużywają jednak gaz szybciej i zwykle opierają się na zapłonie piezo, który po zamoczeniu może zawieść. Zapalniczki benzynowe (na paliwo płynne) często lepiej działają na zimnie niż gazowe, ale ich paliwo z czasem wyparowuje, nawet gdy nie są używane.

To, jak dobrze zapalniczka działa na zimnie, zależy w dużej mierze od gazu i modelu. Informacje producenta i własne testy mówią więcej niż ogólne wartości graniczne. Ponieważ każda zapalniczka może zawieść, powinna iść w parze z drugim sposobem rozpalania, na przykład zapałkami w wodoszczelnym pojemniku albo krzesiwem.

Zapalniczka jest pod ciśnieniem. Obok ogniska, w pełnym słońcu albo w rozgrzanym samochodzie może pęknąć. Nie trzymaj też płomienia długo naraz: metalowe części się nagrzewają, a obudowa może ulec uszkodzeniu.

Zapalniczki wiatroodporne i strumieniowe mają ledwo widoczny, bardzo gorący płomień. Trzymaj palce i rękawy z dala i sprawdzaj, czy naprawdę zgasł. Paliwa z zapalniczki benzynowej nigdy nie wolno wlewać do ognia jako przyspieszacza – dotyczy to wszystkich łatwopalnych płynów.

Zapalniczki trzymaj poza zasięgiem dzieci. Podróże lotnicze mają specjalne zasady dotyczące ich przewożenia – sprawdź przepisy linii lotniczej. I jak przy każdym ogniu: wcześniej sprawdź lokalne przepisy i zagrożenie pożarowe.

Zimowa wędrówka: zapalniczka z kieszeni w klapie plecaka tylko klika. Zamiast ją wyrzucać, wkładasz ją na kilka minut do kieszeni spodni albo pod kurtkę i próbujesz ponownie. Płomień często wraca.

Po wpadnięciu do strumienia: kółko jest mokre. Strząśnij, wydmuchaj do sucha, przetocz kilka razy po suchym rękawie – potem zwykle znów działa. W międzyczasie możesz przygotować rozpał, żeby pierwsze iskry się nie zmarnowały.