Stworzenie jadłospisu na zapasy awaryjne

Urzędy takie jak BBK w Niemczech czy Ready.gov w USA zalecają trzymanie zapasu na określoną liczbę dni. Ta liczba jest abstrakcyjna: nikt nie je „dziesięciu dni zapasu”, ludzie jedzą śniadanie, obiad i kolację. Jadłospis zamienia więc zalecenie w całkiem konkretne posiłki. Ile dni ma sens, podaje aktualne zalecenie urzędu w twoim kraju – liczby różnią się w zależności od kraju i są co jakiś czas korygowane.

Najprostszą formą jest tabela: dni wpisujesz w wierszach, a posiłki i przekąski w kolumnach. Na pierwsze dni zaplanuj to, co już jest w lodówce i szybko się psuje. Dopiero potem na siebie kolej przychodzi na zapasy trwałe. W ten sposób najpierw zużywasz to, co inaczej trzeba by wyrzucić.

Obok każdego posiłku zapisz, czego wymaga: gotowania czy nie, ile wody, jakich narzędzi. Widać wtedy, czy plan działa także bez prądu. Z gotowej tabeli tworzysz listę zakupów i porównujesz ją z tym, co już jest w szafce.

Najlepszy zapas składa się z rzeczy, które twoje gospodarstwo domowe naprawdę je. Dziesięć puszek dania, którego nikt nie lubi, będzie stało aż do upływu terminu. Zadbaj też o różnorodność: kto przez wiele dni je to samo, w końcu je mniej – zwłaszcza dzieci. Znane ulubione dania i kilka małych przyjemności robią ludziom dobrze w stresującej sytuacji.

Nie planuj tylko kalorii, ale też białko, trochę owoców i warzyw (na przykład z puszek lub słoików) oraz napoje. Wiele produktów z zapasu potrzebuje wody: makaron, ryż lub zupy błyskawiczne do gotowania, suchy prowiant do popicia. Ta woda musi być w zapasie dodatkowo, oprócz wody pitnej.

Nie zapomnij o narzędziach. Do planu należą ręczny otwieracz do puszek, sztućce, talerze, worki na śmieci, ręczniki papierowe i w razie potrzeby paliwo do kuchenki. Zanotuj też, kto w gospodarstwie ma alergie, specjalną dietę lub szczególne potrzeby – w tym niemowlęta, osoby starsze i zwierzęta domowe.

Przynajmniej część posiłków musi dać się przygotować w ogóle bez gotowania, na przykład chleb w puszce, pieczywo chrupkie, masło orzechowe, ryby z puszki, owoce z puszki albo gotowa fasola. Powód: kto improwizuje gotowanie, szybko sięga po grill lub kuchenkę turystyczną. Te urządzenia wydzielają tlenek węgla, gaz, którego nie czuć ani nie widać. W mieszkaniu, piwnicy, garażu lub namiocie może zagrażać życiu. Takie urządzenia używa się tylko na dworze.

Bez lodówki otwarte opakowania są problemem. Planuj więc małe puszki i opakowania jednoporcjowe, które kończy się jednym posiłkiem. To, co ugotowane, zjada się szybko i nie trzyma godzinami letnie.

Higiena też potrzebuje miejsca w planie: gdy wody jest mało, pomagają rękawiczki jednorazowe, chusteczki nawilżane i mydło, by pracować czysto. Żywność, która w lodówce za bardzo się ogrzała podczas przerwy w dostawie prądu, podlega osobnym zasadom – w razie wątpliwości wyrzuca się ją.

Spróbujcie „dnia zapasowego”: przez jeden dzień cały dom je tylko według planu, bez kuchenki, mikrofalówki i lodówki. Potem zapisujesz, czego brakowało, co nie smakowało i gdzie było niewygodnie. Wiele osób dopiero wtedy zauważa, że brakuje otwieracza do puszek albo że zapomniano o śniadaniu.

Żeby zapas się nie zepsuł, włącza się go w codzienność: regularnie jesz rzeczy z zapasu i uzupełniasz je przy kolejnych zakupach. Nowe opakowania idą na tył, starsze na przód. Dzięki temu wszystko pozostaje świeże, a ty nie musisz o tym specjalnie myśleć.

Raz w roku plan się sprawdza – oraz zawsze, gdy w domu coś się zmienia: dziecko, nowe zwierzę, nowa alergia, przeprowadzka do mieszkania bez kuchenki gazowej. Niektóre urzędy oferują listy kontrolne lub kalkulatory online, które pomagają w planowaniu ilości. Plan nie zastępuje jednak porady dietetycznej przy chorobach.