Nawigacja z wysokościomierzem

Barometryczny wysokościomierz zawiera mały czujnik ciśnienia. Ponieważ ciśnienie powietrza maleje z wysokością, urządzenie może obliczyć wysokość z zmierzonego ciśnienia. Zakłada przy tym „standardową” atmosferę. Jeśli faktyczna pogoda jest inna – na przykład przy wyżu lub niżu – wskazanie się przesuwa. Wiele zegarków outdoorowych ma taki wysokościomierz wbudowany.

W nawigacji wysokość jest trzecią informacją obok kierunku i odległości. Sama nie daje położenia, bo niezliczone punkty leżą na tej samej wysokości – cała warstwica. Staje się potężna w połączeniu: jeśli wiesz, że jesteś na określonej ścieżce, grani lub strumieniu, odpowiednia warstwica przecina tę linię zwykle tylko w jednym miejscu. Tam właśnie jesteś.

Ponieważ zmiany pogody przesuwają ciśnienie powietrza, wysokościomierz stopniowo traci dokładność, jeśli nie jest ponownie ustawiany. Dlatego kalibrujesz go w punktach o znanej wysokości: na szczycie, w przełęczy, przy schronisku albo na rozwidleniu z wysokością podaną na mapie lub na tabliczce. Potem znów jest dokładny – dopóki pogoda znów się nie zmieni.

Ustaw wysokościomierz przed startem w punkcie o znanej wysokości, a w planie wyprawy zapisz wysokości kluczowych punktów: rozwidleń, przełęczy, schroniska, punktu zawrócenia. W drodze porównuj w każdym pewnie rozpoznanym punkcie z wysokością z mapy i ustawiaj ponownie. Jeśli różnica jest duża, choć idziesz dopiero krótko, sugeruje to zmianę pogody.

Uważnie czytaj warstwice na mapie. Każda mapa ma stały skok wysokości między dwiema liniami (cięcie warstwicowe), na przykład 10 lub 20 metrów; podany jest w legendzie. Jeśli go przeoczysz, łatwo pomylić się o wiele metrów. Niektóre urządzenia są też wrażliwe na zmiany temperatury, na przykład gdy zegarek nosisz na ciepłym nadgarstku albo na zewnątrz na zimnej kurtce – sprawdź instrukcję swojego modelu.

Szczególnie przydatny trik we mgle: jeśli chcesz trawersować stok na tej samej wysokości, żeby dojść do schroniska lub przełęczy, wysokościomierz pomaga ci utrzymać tę wysokość. Jeśli niezamierzenie schodzisz lub się wspinasz, wskazanie to pokazuje, nawet gdy nic nie widzisz.

Wysokościomierz mierzy ciśnienie powietrza, a nie wysokość. Gdy nadciąga niż, ciśnienie spada i urządzenie pokazuje większą wysokość, niż naprawdę jesteś – i odwrotnie. Dlatego nigdy nie schodź w stromy teren wyłącznie według wysokościomierza, na przykład żeby znaleźć się „na wysokości skrętu”. Zawsze sprawdzaj też mapą, terenem i kompasem.

Znana wysokość nie mówi też nic o tym, czy droga do celu jest bezpieczna. Omijaj urwiska, żleby, wodę oraz tereny lawinowe i narażone na obrywy skalne, bez względu na to, co pokazuje odczyt. Tereny lodowcowe i lawinowe wymagają osobnego przeszkolenia; ten wpis go nie zastępuje.

Wysokościomierz może też być wskazówką co do pogody. Jeśli zostajesz w jednym miejscu, na przykład na noc w schronisku, a wyświetlana wysokość rośnie, ciśnienie powietrza spadło – może to wskazywać na pogorszenie pogody. To tylko wskazówka, nie prognoza; nie zastępuje prawdziwej prognozy pogody.

Urządzenia GPS i telefony także pokazują wysokość. Nie zależy ona od pogody, ale może się zmieniać wraz z odbiorem sygnału, zwłaszcza w wąskich dolinach lub w lesie. Obie metody dobrze się uzupełniają: GPS pomaga przy ustawianiu, a barometryczny wysokościomierz daje stabilne odczyty nawet bez odbioru satelitów.

Weź wysokościomierz na znaną wędrówkę i ustaw go na starcie. Na każdym skrzyżowaniu z punktem o znanej wysokości odczytaj, o ile wskazanie jest przesunięte, i zapisz to. Po kilku wyprawach będziesz wiedział, jak szybko twoje urządzenie dryfuje przy różnej pogodzie.

Potem poćwicz łączenie wskazań: znajdź na mapie ścieżkę, która wspina się po stoku, i spróbuj ustalić swoje położenie, używając tylko wysokości i ścieżki, zanim dojdziesz do drogowskazu. To uczy czytać warstwice i teren razem.