Czytanie oznakowania szlaków i trzymanie się trasy

Kto znakuje szlak, umieszcza znaki tak, by z jednego było widać następny albo można go było osiągnąć po krótkim, jednoznacznym odcinku. Na prostych, wyraźnych odcinkach znaki są rzadsze; na rozwidleniach i w mylących miejscach – gęstsze. Często za rozwidleniem jest znak potwierdzający, który mówi: tak, skręciłeś we właściwą stronę.

Znaki mają wiele form: malowane znaki na drzewach i skałach, małe tabliczki, słupki, drogowskazy z celami i czasami przejścia oraz kopce – stosy ułożonych kamieni na skalistym terenie bez drzew. Jakie kolory, kształty i numery się stosuje, różni się w zależności od kraju, a nawet regionu. Dlatego ten wpis nie podaje kodów kolorów.

Ponieważ znaki pojawiają się w pewnym rytmie, ich brak sam w sobie jest ważną informacją. Gdy przyzwyczaisz się widzieć znak co kilka minut, długa przerwa rzuca się w oczy. To często najwcześniejszy i najpewniejszy sygnał, że zeszedłeś ze szlaku.

Poznaj oznakowanie swojego szlaku, zanim wyruszysz. Sprawdź na mapie, w opisie trasy lub w informacji turystycznej, jakiego znaku używa twój szlak. Na wielu mapach legenda – ramka z objaśnieniami na brzegu – mówi, co oznaczają linie i symbole.

W drodze świadomie wypatruj następnego znaku, często mniej więcej na wysokości oczu na drzewach, skałach, słupkach lub ogrodzeniach. Na każdym rozwidleniu zatrzymaj się na chwilę, przeczytaj drogowskazy, porównaj z mapą i poczekaj na całą grupę. Zajmuje to tylko sekundy i zapobiega większości przypadków zabłądzenia.

Od czasu do czasu odwróć się. Ścieżka wygląda zupełnie inaczej w przeciwnym kierunku, a w drodze powrotnej pomaga, że już raz widziałeś ją z drugiej strony. Znaki namalowane dla przeciwnego kierunku też potwierdzają, że jesteś na dobrej drodze.

Jeśli przez dłuższy odcinek nie widziałeś znaku, obowiązuje zasada: nie idź dalej w nadziei, że kiedyś wrócisz na szlak. Wróć do ostatniego znaku, którego byłeś całkowicie pewien, i stamtąd zorientuj się na nowo. Skróty na przełaj kuszą, ale często prowadzą w strome, mokre lub mylące tereny.

Zamknięte szlaki i objazdy prawie zawsze mają powód, na przykład obsuwanie się skał, osuwisko albo prace leśne ze ścinaniem drzew. Szanuj zamknięcia, nawet jeśli ścieżka za nimi wygląda niegroźnie.

Nie zmieniaj oznakowania i nie buduj własnych kopców. To, co dla ciebie wygląda na zabawę, może wprowadzić w błąd innych turystów – zwłaszcza we mgle, gdy kopce bywają jedyną wskazówką. Z tego samego powodu nie ufaj ślepo kopcom w terenie pokrytym mgłą: nie każda kupka kamieni oznacza oficjalną trasę.

Znakowane szlaki są idealne dla rodzin, grup z dziećmi i terenów, których jeszcze nie znasz. Zdejmują z ciebie sporo pracy nawigacyjnej i zwykle prowadzą bezpiecznymi, utrzymanymi ścieżkami. Mimo to mapa powinna być w twoim plecaku, byś wiedział, gdzie jesteś, jeśli trasa będzie zamknięta lub zabraknie znaku.

Oznakowanie ma swoje granice przy słabej widoczności, na przykład w gęstej mgle lub zamieci śnieżnej, gdy nie możesz już dostrzec następnego znaku. Śnieg może też całkowicie zakryć znaki na ziemi i na skałach. Trasy zimowe czasem biegną inaczej niż letnie szlaki i wymagają osobnego planowania.

Na wycieczkach poza znakowanymi szlakami oznakowanie oczywiście nie pomaga. Tam potrzebujesz umiejętności posługiwania się mapą i kompasem. Oznakowanie to wielka pomoc, ale nie zastępuje umiejętności samodzielnego znalezienia drogi.

Oznakowania szlaków zwykle tworzą i utrzymują kluby turystyczne, gminy lub zarządy obszarów chronionych, często wolontariusze. Znaki mogą blaknąć, zarastać, być zasłonięte przez powalone drzewa, a nawet zostać usunięte. Brakujące znaki możesz zgłosić odpowiedzialnemu klubowi lub gminie.

Podręczniki alpinizmu, takie jak „Mountaineering: The Freedom of the Hills”, podkreślają właśnie te nawyki, które mają tu znaczenie dla odnajdywania drogi: regularnie rozglądaj się wokół, zapamiętuj charakterystyczne punkty na drogę powrotną i wracaj do ostatniego znanego punktu, gdy masz wątpliwości.